Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.08.1947, Blaðsíða 15

Náttúrufræðingurinn - 01.08.1947, Blaðsíða 15
NATTURUFRÆBINGURINN 111 3 m að þvermáli, en algengast er þó, að það sé fellt, þegar það er orðið 30—40 m að hæð og 1 m í þvermál neðan til. Langt upp eftir stofni trésins vaxa engar greinar, svo að liægt er að saga úr stofninum óvenjulega langar fjalir eða bita, sem eru algerlega kvistalausir, enda er mjög sótzt eftir þessum viði til alls konar smíða. Hann er venju- legast nefndur oregon pine, en einnig douglas (ir. Hann er harpix- ríkur, þéttur og endingargóður, nokkuð seigur, og er allerfitt að vinna hann, af barrtrjáviði til að vera. Hann er röndóttur, skiptir á brúnrauðleitum rákum og ljósbrúnleitum. — Hemlockgreni er tvenns konar, annars vegar Tsuga mertensiana (vestur-hemlock) og T. canadesis (austur-hemlock). Viðurinn af báðum trjátegundunum, sem nefndur er hemlockviður, er ljós með brúngulléitum blæ, gróf- gerður og meðalsterkur af fyrrnefndu trjátegundinni, en mjög sterk- ur af hinni síðarnel'ndu, enda er sá viður mikið notaður við bygging- ar ýmissa mannvirkja, en viðurinn af fyrrnefndu trjategundinni til smíða innan lu'isa. Allur greniviður er ljÖsleitur, frekar léttur í sér og nokkuð mjúk- ur. Arhringirnir eru greinilegir og l)ilið á milli þeirra tiltölulega breitt, yfirleitt breiðara en á furuviði. Harpixgangar sjást sem gul- leitar rákir, þegar langskurður viðarins er skoðaður, en á þverskurði sjást þeir sem hvítir smádeplar, þegar viðurinn tr skoðaður í stækk- unargleri. í fagurgreni eru þó engir harpixgangar. Ung grenitré eru notuð sem jólatré á sama hátt og ungar furur. Eik er viðurinn af ýmsum Quercus-tegunduin. Tegundirnar eru fjölda margar, um 200 að tölu, en gagnlegastar eru tvær evrópskai tegundir, sumareik (Qu. robur) og vetrareik (Qu. sessiliflora). Eru þær hvor annarri mjög líkar, enda víða taldar afbrigði sömu tegund- ar, og verður viðurinn af báðum tegundunum ekki greindur í sund- ur. Hann er hvítur, meðan tréð er ungt, en dökknar, þegar tréð eldist, verður fyrst gulleitur, en síðan brúnleitur. Hann er harður og sterkur og mjög endingargóður. Stundum er eðlisþyngd hans mjög mikil, kemst jafnvel h'tið eitt upp fyrir 1. Viðarpípurnar eru stórgerðar. Eikarviður er mjög misjafn að gæðum eftir því, hvar trén hafa vaxið. Hafi tréð ekki hentug vaxtarskilyrði, er stofn þess og greinar bognar og oft jafnframt snúið uþp á hvort tveggja, og er að sjálfsögðu illt að smíða úr viðnum af sh'kum trjám. En oft er stofninn þráðbeinn og kjarninn fyrirferðarmikill, og er einkum sótzt eftir viðnum af þeim. Allur eikarviður þolir ágætlega áhrif vatns og illa veðráttu, og Iiefur það lítil áhrif á hann, þótt hann

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.