Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.08.1947, Blaðsíða 44

Náttúrufræðingurinn - 01.08.1947, Blaðsíða 44
140 NÁTTÚRUFRÆÖINGURINN Raunar eru þessir „cplagarðar" aðeins einstök eða fáein eplatré raeð niissúrum cplum. Þau eru tínd löngu áður en þau eru þroskuð og eru hörð og súr. Hver bátur kemur aftur með nokkra kassa a£ eplum úr þessuni ferðum. Þau cndast fáeinar vikui, og þá verður aftur að geva sér að góðu kartöflurnar og fiskinn. Þetta einhæfa fæði væri nú ckki sem afleilast, cf nóg væri af kartöfiunum. En því ei ckki að hcilsa. Margir verða uppiskroppa, cr líður á vcturinn, og þá er ekki á annað að' treysta en fiskinn. Eí ógaflir koma, vcrður erfitt um björg, og svo getur farið, að búskussarnir selji þiljurna úr húsi sínu og jafuvel kálgarðana sína fyrir mat. En sem bctur fer, eru margir menn í eynni duglegir og iðnir og gá þess í lengstu lög að hafa nægar kartóflur. En uppskcran getur brugðizt, og þegar svo fer, verður almennur l)jargarskortur. Frá apríl fram í ágúst er lítið um tilbreytingu í mataræði. En í ágúst og september er varptimi sjófuglanna, þ. á. m. albatrosa og mörgæsa, og þá bregður til batnaðar. Allur þorri eyjarskeggja tekur sig þá upp og heldur til eyjarinnar Nightingale. Þar safna þeir eggjum, oft fáeinum hundruðum í hlut handa hverri fjölskyldu. Eggin geymast aðeins 3—4 vikur, og þess vegna éta menn kynstrin öll af þeinr um þetta lcyti árs. En þcgar eggin þrýtur, er aftur að taka til við fisk og kartöflur — cða aðcins fisk, þangað til irýja kartöfluuppskeran kcmur um jólaleytið. Af þessu má sjá, að fæði Tristanseyinga er ákaflega einfalt og einhæft, langmest kartöflur og fiskur. Mjög lílið er um mjöl og sykur. Presturinn var vanur að úthluta dálitlu af þvi til hverrar fjölskyldu á hálfs mánaðar fresti. En það var ekkert, sem neinu munaði, t. d. aldrei nóg til að baka úr brauð. Krydd og aðrar nýlenduvörur voru enn sjaldséðari. Sumar fjölskyldur áttu enga kú, sem mjólkaði, og hjá hinum njólkuðu kýrnar svo illa, að dropinn entist sjaldan til annars en út í te. Mörg börn á Tristansey höfðu ekki bragðað mjólk árum saman. Smjör má hcita óþekkt vara. Hér um bil ári eftir að við fórum frá Tristansey, sendi Aliee Rogers (sem fyrr kemur við sögu) okkur fullkomna skrá um allan þann mat, sem neytt hafði verið árlangt a£ þremur fjölskyldum — „fátækri" fjölskyldu, „miðstéttarfjölskyldu" og „efnaðri" fjöl- skyldu. Við vissum um kartöfluuppskeru hvcrrar af þessum fjölskyldum og sáum, að rétt var talið fram. Fátæka fjölskyldan iiafði aðeins borið úr býtum 800 kalóríur á mann á dag, miðstéttarfjðlskyldan hér um bil 1500 kai. og efnaða fjölskyldan 1800— 2000 kal. Þegar þess er gætt, að fuUorðinu maður, sem vinnur ekki erfiðisvinnu, telst þurfa um 2400 kalóríur á dag og, þó að hann hvílist algerlega, um 1500 kal., þá hljót- um við að undrast, að Tristanseyingar skuli lialda svo góðri heilsu, sem raun ber vitni, a£ svona litlum mat. Við höfum nú að vísu reynt, að menn geta komizt lengi a£ með mjög lítinn mat. En þá verða þeir smáin saman magrir og veslir og næmir fyrir hvers konar sjúkdómum. Aftur á móti cr það areiðanlega citthvað óvcnjulegt, að margar fjölskyldur komist af — og meira að segja þrífist og líði vel — af svo litlum mat, sem raun ber vitni á Tristansey. En að skýra, hvernig á því stendur, er hægar sagt en gert. Þess ber að gæta, að 1938 var venju fremtir slæmt ar á Tristansey, og við áttum þess ekki kost að rannsaka íbúana að því liðnu. En við vituin, að oftsinnis hefur áður verið jafnhart í ári hjá þeim og góðu áriu þess í milli hafa með engu móti veitt þeim miklar fyrningar af kalóríuin. Hvernig sem í öllu hggur, íundust mjög lítil merki þess, að eyjarskeggjar liefðu ekki fengið nóg að borða. Ekki er það að ástæðulausu, hve Tristanseyingar eru grannvaxnir. En samt sáust aðeins merki þess á suinum barnanna, að þau væru vannærð,' og jafnvel þau börn

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.