Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.08.1947, Blaðsíða 14

Náttúrufræðingurinn - 01.08.1947, Blaðsíða 14
110 NATTÚRUFRÆBINGURINN getur það stundum verið mjög til óhagræðis. Harpixgangarnir í furuviði eru þéttir og tiltölulega stórir. Ungar furur eru sums staðar, t. d. liér á landi. notaðar með öllum greinum og barri um jólaleitið til skrauts, og eru það Jiin svonefndu jólatré, en ung grenitré eru einnig notuð í sama skyni. Greni er viðurinn af trjám, sem lieyra Picea-ættkvíslinni til, en einnig af fagurgreni, douglasgreni og hemlockgreni. Eru allar þessar trjátegundir barrtré eins og fururnar, en ekki fæst greniviður af jafnmörgum trjátegundum og furuviður. I Evrópu er rauðgreni (P. abies) mikilsverðasta grenitréð. Nær tréð ekki fulJum Jiæðar- vexti, fyrr en það er orðið 100 ára gamalt, og getur þá verið 35 m að Jiæð, en lifað getur það enn mörg lmndruð ár, jafnvel orðið 500 ára gamalt. Stofn trésins er frekar lieinvaxinn, óskiptur og vel sívalur. Börkurinn er frekar þunnur, og er lrann sléttur, meðan tréð er ungt. Oft Joða við liann næfurþunnar, rauðbrúnar, óreglulega lagaðar flygsur, sem síðar verða gráleitar, og koma þá jafnfram í þær rifur. Viðurinn er Iivítur eða lítið eitt guJleitur og gljáandi, en verður brátt grár, þegar loft fær að Jeika um hann, og livað lit snertir, er enginn munur á afhöggi og kjarnavið. Eðlisþyngd lians er 0,48—0,51, þegar Iiann er loftþurr. Viðurinn er mjúkur, i'rekar grófgerður, og er auðvelt að smíða úr honum. Hann þolir verr raka en fura, eink- um þó ef Jiann lilotnar og þornar til skiptis. Hann er mikið notaður í símastaura, í umbúðir, til bygginga, í trjáviðarslíp og viðarull og til framleiðslu á sellulósa, en grenibörkurinn er notaður til sútunar, Greinar og afhögg er notað til framleiðslu viðarkola og viðartjöru. Hvítgreni (P. alba) gefur af sér sterkan við, en stofninn er oft boginn, svo að ekki er mikið um ræktun þess til trjáviðarframleiðslu. Hins vegar fæst góður viður af sitkagreni (P. sitcliensis), sem er fljótvaxið qg harðgert. Viðurinn er mjúkur, léttur og þéttur, en ekki mjög sterkur. — Fagurgreni (Abies pectinata) er mjög liávaxið, getur orðið allt að 60 m á liæð, og er stofninn þá orðinn yfir metra að þvermáli. Viðurinn er ljósgulleitur, oft með rauðleitum blæ, og er kjarna- viðurinn ekki dekkri en afhöggið, ef tréð er heilbi igt. Á sjúkum trjám er liann stundum Jjósbrúnn að Jit, þegar trén eru orðin gömul. Viðurinn inniheldur lítið af harpix, er mjúkur og léttur, klofnar vel og er sæmilega endingargóður, en þolir þó illa að líJotna og þorna til skiptis. Hann er að mestu leyti notaður til liins sama og viðurinn af rauðgreni. — Douglasgreni (Pseudotsuga douglasii = Pseudotsuga mucronata) er mjög stórvaxið, getur orðið um 100 m að lræð og yfir

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.