Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.08.1947, Blaðsíða 18

Náttúrufræðingurinn - 01.08.1947, Blaðsíða 18
114 NATTURUFRÆÐINGURINN á viðnum, en út frá henni vaxa þræðir inn um viðinn, og geta þeir orðið furðulangir. Fyrir áhrif sveppsins missir viðurinn alla innbyrð- is festu, í hann koma rifur, sem liggja ekki eingöngu samhliða trefj- unum í viðnum, heldur einnig þvert á þær og allavega á misvíxl. Sækir sveppurinn næringu í viðinn, og myndast rifurnar af þeirri ástæðu. Aðrir sveppir og gerlar, sem geta lifað á trjáviði, hafa sams konar áhrif á hann, þótt seinvirkari séu, og eru sumir jafnvel eitr- aðir. Margt er gert til að verja viðinn þessum skemmdum, svo sem al- kunnugt er, það fyrst og fremst að halda frá honum öllum raka. En því verður ekki ætíð við komið, t. d. ekki, þegar viðurinn þarf að liggja í jörðu, sem ævinlega er meira eða minna rök. Er hann þá gegnbleyttur með ýmsum efnum í varnar skyni, sem drepa smáveru- gróður eða hindra tímgun lians, t. d. með súblímati, koparvítríóli, kreósótolíu, kreósólkalsíumi og tríólíti, sem er sambland af natríum- flúóríði, dínítrófenóli og kalsíumkrómati. Þessi efni þurfa að kom- ast eins langt inn í viðinn og frekast er unnt, helzt inn í miðbik hvers bita eða trjástofns, því að myndazt geta rifur í viðnum, sem ná svo langt inn í hann, að sveppir geti borizt með þeim inn fyrir hinn gegnbleytta hluta viðarins, ef aðeins ytri hlutinn var gegn- bleyttur, og er þá innri hlutanum liætta búin. Er því ekki nægilegt að bera efnin utan á viðinn, því að mjög er það þá takmarkað, lwersu iangt þau síast inn í hann. Það er af sömu ástæðu ekki heldur nægi- legt að láta viðinn liggja í upplausn þessara efna. En með öðrum ráðum er hægt að gegnbleyta viðinn algerlega, hversu gildir sem trjástofnarnir eru, og eru það aðallega tvenns konar aðferðir, sem eru í notkun. Onnur aðferð er í því fólgin að þrýsta upplausn varnarefnisins í gegnum trjástofninn. Til þess að það megi takast, þarf: trjástofninn að vera með berkinurn og óþornaður, því að þá eru viðaræðarnar enn opnar og samband milli þeirra frá einúm enda til annars. Ann- ar endi stofnsins er þá festur við leiðslu, sem er í sambandi við vökvapressu og er fyllt með varnareininu. Þrýstist það þá smátt og smátt inn í stofninn og rekur viðarsafann á undan sér, en að nokkr- um dögum liðnum hefur varnarefnið borizt endanna á milli. Hin aðferðin og sú algengasta er frábrugðin hinni fyrrnefndu, einkum að því leyti, að þá er varnarefninu ekki aðeins þrýst inn í viðinn frá endanum, lieldur einnig frá hliðunum. Þarf viðurinn þá að vera barkarlaus og vel þurr, og næst beztur árangur á viði, sem

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.