Vera - 01.06.1995, Blaðsíða 18

Vera - 01.06.1995, Blaðsíða 18
Hassneysla hefur aukist mikið meöal unglinga og er greinilegt að nú eru unglingar yngri en áður þegar þeir kynnast hassinu. Viðhorfið til hassins hefur breyst og viröist nú vera svipað því sem það var á hippatímanum, þegar það var taliö allt að því hollt. Nútímaung- lingarnir segja að það sé „ekkert svo hættulegt", en vímuefnaneysla þeirra hefst sem fyrr á áfengisdrykkju. Það vakti mikla athygli þegar greint var frá því ný- lega aö stúlkurværu! meirihluta þeirra sem koma í meðferð á Tindum, meðferðarstöö ríkisins fyrir unglinga. Stúlkunum hefur farið fjölgandi þar ár frá ári, voru um þriðjungur árið 1993, 55% í fyrra og frá áramótum hafa stúlkur verið 70% þeirra sem dvelja á Tindum. VERA ræddi við nokkra aö- ila sem starfa viö vímuefnameðferö fyrir unglinga og þeir voru sammála um þaö aö stelpurnar byrj- uöu fyrr á vímuefnaneyslunni en strákarnir vegna þess hve bráöþroska þær væru. Fólk fer yfirleitt aö neyta vímuefna í kringum kynþroskaaldurinn og hann erfyrr á ferðinní hjá stelpum en strákum. Sigrún Magnúsdóttir forstöðumaöur Tinda tel- ur að auk þess sé skýringin á því aö stelpur séu í meirihluta á Tindum sú aö foreldrar taki fyrr í taumana þegar um stelpur er aö ræöa því enn sé þaö svo að þeir þoli strákunum meiri fjarvistir frá heimilinu. Þaö sé einniggreinilegt aö foreldrar viö- urkenni miklu fyrr en áöur aö barniö sé fariö aö neyta vímuefna. Foreldrar fái nú meiri fræöslu um vímuefni og vímuefnaneyslu en áður var og séu því fljótari að átta sig á því aö barniö sé komiö í neyslu, auk þess sem foreldrar séu nú hvattir til að setja börnum sínum ákveðnar reglur um úti- vist. Hún nefnir hortugheit viö foreldra og skróp úr skóla sem vísbendingar um þaö að unglingurinn sé farinn að neyta vímuefna en segir að strákarn- ir viröist eiga auðveldara með aö halda sig við skólann en stelpurnar eftir að neyslan er hafin. Hún segir ennfremur að stelpur sem séu farnar að neyta vímuefna eigi á hættu kynferðislega mis- notkun, bæði af hálfujafnaldra sinna ogeldri karl- manna. Einelti algeng orsök Sigrún segir aö ekki sé hægt að kenna heimilis- aöstæðum sinna skjólstæðinga um vanda þeirra. Um helmingur þeirra býr með báðum kynforeldr- um sínum, þriöjungur býr með móður sinni og stjúpföður en einungis 20% með einstæðri móð- ur sinni. Hún segir aö foreldrarnir eigi þaö sam- merkt að vera hörkuduglegt fólk sem taki á mál- ,Ég hef verið viðvarandi neð- anjarðarkúltúr í Reykjavík og verð var við það að fíkniefna- heimurinn er orðinn grimmari og götubörnum hefur fjölgað gífurlega." (Bubbi Morthens í Morgun- póstinum 18. maí sl.) inu og þori að sækja hjálp. Hún segir hins vegar áberandí að þeir unglingar sem koma í meöferö hafi veriö lagöir í einelti einhvern tíma á sinni skólagöngu og einnig að búferlaflutningar viröist vera 12-13 ára krökkum mjög erfiðir. Sigrún segir þaö mikinn misskilning að ekki þýði aö senda unglinga I meðferð, þaö hafi oft sýnt sig aö með- ferö geti breytt heilmiklu fyrir 13-14 ára ungling. I bæklingi sem SÁÁ sendi nýlega frá sér, og ætlaöur er foreldrum, kemur fram að vímuefna- neysla íslenskra unglinga sé aö aukast, enda hafi framboö vímuefna líklega sjaldan verið meira. Þar segir að neysla pilta á aldrinum 16-19 ára hafi aukist mest, eða um 80% frá fyrri rannsóknum, en SÁÁ vitnar í rannsóknir Rannsóknastofnunar uppeldismála meöal grunn- og framhaldsskóla- nema. Flestir krakkar komast nokkurn veginn óskaddaðir út úrvímuefnaneyslu unglingsáranna, en sumir bera vlmuefnavandann með sér langt fram eftir ævinni og stundum bindur hann endi á líf þeirra. Þeir sem eru í sérstakri hættu þegar kemur að áfengissýki eru, samkvæmt upplýsing- um SÁÁ, í fyrsta lagi afkvæmi áfengissjúklinga, þá unglingar sem eiga félaga sem drekka mikið og loks unglingar sem byrja snemma aö nota áfengi. Brotín sjálfsmynd I könnun sem Ingibjörg Kaldalóns geröi nú í vet- ur, kemur fram aö þeir unglingar sem lenda í vímuefnavanda hafa lélega sjálfsmynd ogfinna sér ekki tilgang meö lífinu. Þar kemur einnig fram að skólakerfið bregst þessum unglingum, því í stað þess að bregðast viö vanda þeirra á jákvæöan og uppbyggilegan hátt þá eru þeir reknir úr skólanum. Skólinn gegnir mikilvægu hlutverki f llfi ung- linga og því kemur stór brestur í sjálfsmynd þeirra þegar þeir eru reknir úr skóla. Það er því spurning hvort ekki sé kominn tími til að skóla- menn veröi sér úti um fræðslu til þess aö þeir verði færir um að taka á vímuefnavanda ung- linga þegar hann kemur upp. Einnig mætti hugsa sér að nú, þegar íslendingar „neyðast" til að hlýta evrópskum lögum sem banna barnaþrælkun, veröi kennslustundunum fjölg- að aöeins og einhverjum þeirra varið til að fræða börn og unglinga um vímuefni og afleiö- ingarnar af neyslu þeirra. Hér á landi er nú til heilmikil þekking á þessum málum, m.a. hjá SÁÁ og Meðferðarstöð ríkisins fyrir unglinga. Reynum nú aö byrgja brunninn áður en fleiri börn detta ofan í hann. Sonja B. Jónsdóttir

x

Vera

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vera
https://timarit.is/publication/858

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.