Vera


Vera - 01.12.1999, Qupperneq 47

Vera - 01.12.1999, Qupperneq 47
 -t Nú fer hátíð Ijóss og friðar að nálgast, jólin sjálf. Það finnst mér og vonandi sem flestum mikið tilhlökkunarefni. Hluti af jólahátíðinni er mikill og góður matur. Mikið framboð er af mat, kökum og sælgæti allan jólamánuðinn og er það lýsandi dæmi um þá velmegun sem flestir búa við nú til dags. I þessarí grein minni langar mig að fara örfáum orðum um matarneyslu okkar þennan mánuðinn. Auðvitað er það gott og gaman að við skulum vera saman og borða saman eða gera konfekt saman en þetta getur reynst mörg- um erfitt vegna allrar þeirra orku sem gjarnan er innbyrt I tengslum við þess- ar samverustundir. Byrjum á smákökum og konfekti. Með einum kaffibolla geta margir borð- að nokkrar smákökur og/eða konfektmola. I töflunni hér að neðan hef ég tekið saman orkutölur fyrir nokkrar algengar jólasmákökur. Tegund Orka (kkal) í 100 g Orka (kkal) í 1 stk. Vanilluhringir 510 kkal (fita 30%) 50 kkal Sörur 550 kkal (fita 60%) 100 kkal Algeng uppskrift af smákökum 490 kkal (25% fita) 40 kkal Ef ég borða eina af hverri tegund með kaffibollanum mínum fæ ég því u.þ.b. 200 kkal eða um 10% af því sem ég þarf yfir daginn. Margir slíkir „kaffiboll- ar" geta því „kostað" mikið! Einn lítill konfektmoli gefur um 40 kkal. Misjafnt er hvað fólk getur borð- að af konfekti en ég veit um einstaklinga sem fara létt með að borða 10 slíka sama skiptið. I þeim tilfellum erum við komin í 400 kkal en það er 20% af dagsorkuþörf konu á miðjum aldri. Versta tilfelli sem ég veit um er ung kona, sem reyndar var að glíma við offituvandann, sem borðaði upp úr einni 5 kílóa Machintosh dós yfir jólin. Það gaf henni um 24.000 kkal af orku sem gæti dugað henni í 10-12 daga ein og sér! Sem betur fer er þetta taumlausa át undantekning en það er ekki óalgengt að einstaklingur geti borðað allt að 1 kg af sælgæti yfir jólin. Næringargildi konfekts er lítið, svo hafa ber í huga að hér er um að ræða „tómar kaloríur" eins og þær eru gjarnan kallaðar. Laufabrauð er tákn jólanna fyrir mér og mörgum öðrum. Það er matur sem maður býr ekki til nema um jólin. Ég ólst upp við að borða laufabrauð með smjöri og það meiru frekar en minna. Ef það gildir um fleiri er hér á ferðinni orkubomba ef ekki er varlega farið. Ein laufabrauðskaka getur inni- haldið um 150 kkal án smjörs. Sé hún smurð með 10 g af smjöri þá er heild- artalan komin I 220 kkal á hverja köku. Algengustu kjöttegundirnar sem við höfum um jólin eru hamborgara- hryggur, rjúpa, kalkúnn, hangikjöt jafnvel hreindýr. Berum þessar kjötteg- undir saman með tilliti til orkuinnihalds: Tegund Hangikjöt Hamborgarahryggur Gæs án skinns Kalkúnn án skinns Rjúpur/hreindýr Orka (kkal) í 100 g 140-330 215 160 110 110 Fita grömm í 100 g 6-30 g 17 g 7.1 g 2.2 g 2,0 g Af þessu má sjá að fuglakjötið og hreindýrakjötið er einna hitaeiningaminnst og þá einnig fituminnst. Nautasteik er það einnig þó hún sé ekki meðtalin í töflunni. Hamborgarahryggur og hangikjöt er einna orkumest þó er fituinni- hald mjög háð því hvaðan af skepnunni kjötið er. Þetta eru svo sem ekkert sérlega háar tölur svona einar og sér. Þær hækka hratt þegar við förum að leggja saman allt það sem borðað er með því. Dæmi um máltíð á aðfangadag er: • Hamborgarahryggur (200 g) • Brúnaðar kartöflur (100 g) • Rauðkál (50 g) ■ Waldorfsalat (50 g) ■ Rjómasósa (100 g) ■ Laufabrauð án smjörs ■ Jólaöl (eitt glas) Þessi máltíð gefur nálægt 1200 kkal, eða um 50-60% af ráðlögðum dags- skammti miðaldra konu. Þá er ótalinn forréttur og eftirréttur ef einhver er. Um kvöldið eru gjarnan kökur og konfekt svo talan hækkar enn við það. Víst er að það er ekkert stórmál að neyta einnar slíkrar máltíðar en verði margar slíkar jólamáltíðir þá er ég hrædd um að nálin á voginni eigi eftir að rísa á mörgum stöðum og eitt er vist að það er flestum til mikilla leiðinda og í sumum tilfellum vandræða. Ég vona, þrátt fyrir þessa samantekt mína, að sem flestir geti notið góðs matar yfir jólahátiðarnar en munum að gæta hófs og skynsemi og njóta sam- verustundanna með skyldfólki um leið og við meðtökum boðskap jólahátfð- arinnar. Ég óska ykkur öllum gleðilegra jóla og gleðilegs nýs árs. 4 7 VER A •
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76

x

Vera

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Vera
https://timarit.is/publication/858

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.