Vera


Vera - 01.12.1999, Blaðsíða 57

Vera - 01.12.1999, Blaðsíða 57
jólabœkurnar R ó K _D___Q____d__A___B_ Ljrilí ljúlí eftir Guðrúnu Evu Mínervudóttur Bjartur 1999 Það er alltof sjaldgæft að ungar íslenskar kon- ur þeysi fram á ritvöllinn og sýni hvað í þeim býr. Þess vegna er sérlega ánægjulegt að Guðrún Eva sendi nú frá sér sína aðra bók, en á síðasta ári kom út eftir hana smásagnasafnið Á meðan hann horfir á þig ertu María mey. I ár er það skáldsag- an Ljúlí Ijúlí. Þetta er sagan af henni Sögu litlu sem er svo ung og óreynd enn og þarmafull af sakleysi og ósnertum ávöxtum. Og hún veit ósköp vel (og kann því svo sem ekkert illa) að hún er litla Lólít- an sem hákarlarnir og úlfarnir eru svo sólgnir í. Henni finnst ekkert vont að þeir þrá að gleypa hana í sig í einum sætum munnbita. Hún vill gjarnan láta borða sig. Þeir sem hafa tapað því sem enn býr í hennar barnslega kroppi og hugs- andi haus vilja auðvitað fé að dreypa af vörum hennar á löngu týndum veigum. Fallna engla dreymir jú um að baða sig íósnertri morgunmjöll. En það getur líka verið þreytandi að vera álitin barn þegar eitthvað allt annað logar þar fyrir inn- an. Og litla sæta Saga þráir að syndga því sá sem er hreinn vill verða skítugur. Hún hvorki kann né vill spara sitt heita hjartablóð. Hún vill svo gjarnan finna til. Hún sér í hillingum allt sem er bannað eða á skjön við hið viðurkennda og hún er stútfull af viðþolslausu lífi og tilfinningum í öllum regn- bogans litum sem hún veit ekki alveg í hvaða far- veg skal beina. Hún er í stöðugum slagsmálum við engla, púka og aðrar furðuskepnur sem hlaupa um í kollinum á henni. Hún vill vera óþekk en hún þráir líka að lifa fallega, sem getur verið ansi erfitt í heimi sem er fullur af fólki með miður fagrar hugsanir. Hún kastar sér óhikað út í djúpu laug- ina, bara ef hana langar, því hún trúir því í sakleysi slnu og reynsluleysi að það sé henni fyrir bestu að gera aðeins það sem hana langar til. Og hún trú- ir líka í sakleysi sínu að til sé einhver einn og end- anlegur sannleikur. Af þessu öllu leiðir að hún rek- ur sig á marga veggi og kútveltist kveinandi í klassískri tilvistarkreppu þess sem stendur á tví- tugu, með hjartað utanáliggjandi. Hún er sjálf- hverf og skoppar á milli hroka og auðmýktar og skilningarvitin eru svo ofurnæm að það er ýmist vítiskvöl eða alsæla. Hún er perla hún Saga og mér þótti strax vænt um hana og ekki kom það mér svo sem heldur á óvart að hún rataði þé leið sem svo margri perl- unni er tamt: ( svínskjaft. En hún er sterk þessi stelpa og lætur ekki svo auðveldlega bryðja sig í bita. Kannski þarf hún þara að smakka, rétt eins og svínin og ekki er það sjálfgefið hverjum blæð- ir þegar bitið er. Saga er stúlka sem hefur ekki alist upp við hefðbundnar aðstæður. Nokkrir karl- kyns félagar (þar á meðal meintur faðir) hafa fóstrað hana eftir sinum reglum (eða óreglum). Þeir eru á skjön við uppalendanormið og gróflega gefnir fyrir sopann. Sæta litla Saga hefur ekki einu sinni gengið í leikskóla (sem þykir víst nauðsynlegt í dag). En af misjöfnu þrífast jú börnin best, sagði hún amma mín alltaf, og víst er að þó Saga hafi kannski ýmsa djöfla að draga vegna bakgrunns síns, þá hefur hún grætt meira en tapað á sínum uppeldisviðskiptum. Hún hefur ýmislegt fram yfir jafnaldra sína sem gerir hana að þeirri perlu sem hún er og á eftir að koma henni vel í lífinu. Hún hefur bara ekki ennþá áttað sig almennilega á því. Margur mun eflaust fussa og sveia yfir óheil- næmu heimilishaldinu en ég hafði mjög gaman af þessari sérstæðu fjölskyldu og dæmalausum sam- skiptum og samtölum meðlima hennar, sem ein- kennast oftar en ekki af gráglettni. Þau leika sér óspart með tungumálið, snúa því við og láta það standa á haus með orðaleikjum og rími. Sérsmíða tunguna eins og margt annað í sínu lífi. Saga er með einhverskonar Línu Langsokks- sindróm, svona kotroskin með fléttur í hárinu og gefur skít I allar reglur. Fullorðið barn sem er svo- lítið pabbalaust. En samskiptaleysi feðginanna ristir ekki djúpt og eg hefði reyndar viljað sjá meira af pabbanum, hann er nánast ósýnilegur og það er of lítið gert úr áhrifum afskiptaleysis hans á stúlkukindina. Við finnum vissulega fyrir því en það hefði mátt hnoða meira deig í kringum það. En kannski lætur höfundur pabbann vísvit- andi vera svona loftkenndan til að lesandinn upp- lifi það sama og Saga: Hún finnur nánast ekkert fyrir þessum föður sínum eða hann fyrir henni, þó þau hafi búið undir sama þaki alla hennar ævi. Ég hefði líka viljað að höfundurinn fyllti betur upp í þá eyðu sem mér fannst skapast í sambandi við hver væri blóðfaðir Sögu, því á einum stað kemur það berlega fram að þeir gætu allir verið það. Og í framhaldi af því er næsta óeðlilegt hvað þeir láta sér lítið bregða þegar hún fer að sofa hjé einum þeirra. Ef þeir vita með vissu hver faðirinn er hefði það þurft að koma skýrar fram. Það truflaði mig líka svolítið hversu lýsingin á Sögu átti vel við höf- und bókarinnar (dökka þykka hárið og barnslega útlitið) og kápumyndin gæti alveg verið af Guð- rúnu Evu sjálfri (mér skilst að svo sé þó ekki). Sagan af henni Sögu þótti mér skemmtileg af- lestrar. Hún er lipurlega skrifuð og svolítið sérstök að því leyti að hún byggist að mestu upp á sam- tölum, en Guðrúnu Evu lætur vel að skrifa samtöl sem oft á tíðum eru full af kaldhæðni, skopskyni og sársauka. Tónninn í þessari bók er ekki ólíkur þeim tón sem hljómar í smásagnasafninu sem kom út í fyrra: Tónn sem er einhverskonar blanda af sakleysi, losta og einmanaleika. Það var gaman að fé að vera með Sögu þetta eina ár í lífi hennar, glugga í dagbókina hennar og fylgjast með þvi hvernig hún (eins og svo margur) þarf að fara svolítið frá sjálfri sér til að komast að einhverju um sjálfa sig. Það er ástæða til að óska Guðrúnu Evu til hamingju með Ljúlí Ijúlí. Það er vel að verki staðið hjá höfundi sem hefur aðeins þrjá yfir tvítugt og er að senda frá sér sína fyrstu skáldsögu. Kristín Heiða Kristinsdóttir Hrollvekja vr bragga- liverfi Laufey eftir Elísabetu Jökulsdóttur Mál og menning 1999 Laufey er fyrsta skáld- saga Elísabetar Jökuls- dóttur. Frásögnin er í höndum tveggja ung- menna í braggahverfi í Reykjavík á eftirstríðsárun- um og skiptist (stutta kafla þar sem þau segja frá til skiptis. Með þessu skapar höfundur tvö sjónar- horn á umhverfi og atburði sem eru að mörgu leyti ólík, en þó lík. Bæði sjónarhorn koma vel til skila ákveðnum kulda og einmanaleika, þó svo að sögumenn búi við ólíkar aðstæður. Höfundi tekst einstaklega vel að koma ýmsu til skila sem ekki liggur i orðanna hljóðan, sérstaklega í frásögnum Laufeyjar sjálfrar. Þannig skapast til dæmis samúð með ákveðnum aukapersónum án þess að það virðist vera ætlun sögumanna. Þar sem ákveðin tengsl eru á milli sögumanna, en sýn þeirra og fyrirætlanir ólíkar, skapast mikil spenna sem heldur lesandanum í heljargreipum VERA 57
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

Vera

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vera
https://timarit.is/publication/858

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.