Tónlistin - 01.12.1945, Blaðsíða 31

Tónlistin - 01.12.1945, Blaðsíða 31
TÓNLISTIN Gl Toscaninis. Að loknum leik tón- smíðarinnar snéri þulurinn sér taf- arlaust að hljóðnemanum og til- kynnti með ófeilinni ró: „Þetta var symfónía eftir Haffner. Mozart Tos- canini stjórnaði hljómsveitinni, sem lék." Allur þessi afkáraskapur stafar eflaust af hugsunarleysi og hugtaka- ruglingi. Séu nýyrði vel mynduð, verða þau að ná hugtakinu til fulls, annars mun betra að halda töku- orðinu þar til úr rætist. Tónlistin er nýgræðingur í íslenzku þjóðlífi. Því er oss nauðsynlegt að gæta henn- ar með kostgæfni og hlúa sem bezt að vexti hennar, á hvaða sviði sem er. Meinin verður að nema burt, svo að ávöxturinn komi í ljós. Þýðing tónlistarinnar verður að vera hverj- um manni ljós, en það skeður fyrst, þegar vér erum komnir það vel á veg, að vér getum gripið til tón- málsins sem væri það bókmál og engu þýðingarminna en það. Þá mun það ekki koma fyrir, að leik- maður ætli sér þá dul, að hann geti án hinar minnstu sérmenntunar fært tónlög til hljómsveitarbúnings. Þá mun það heldur aldrei koma fyr- ir, að maður, sem hefir á hendi uppfræðslu æskulýðsins í söngleg- um efnum, slái þrískiptan takt í hinu danska tökulagi voru „Ó, fög- ur er vor fósturjörð", svo sem væri það blóðheitur Vínarvals. Margt bendir til þess, að örðugasta skeið- ið sé að hálfu yfirunnið. En vandi er oss enn á höndum. Mörg dæmi úr þjóðlífi voru örva til frekari framsóknar. Organisti einn á Aust- fjörðum, sem nú spilar þar við stóra kauptúnskirkju, hefir til að mynda aðeins notið þeirrar menntunar, er fljótbakað sjálfsnám gat honum í té látið. Studdist hann við söng- fræði Jónasar Helgasonar eingöngu, spilaði sálmalög f jTst einradda, síð- an tví- og þríradda og loks fjór- radda. A einum stað á Vestfjörð- um er ung stúlka, sem ekki er sér- lega sýnt um bóklegt nám. Aftur á móti hefir hún afburða eyra og hæfileika til hljóðfæraleiks svo sterka, að hún spilar létt lag utan að með röddum, eftir að hafa heyrt það einu sinni. — Bæði þessi dæmi vitna um ríka eðlisgáfu, og munu þó hin fleiri, sem ósögð eru. Þau minna oss á skyldur uppeldisins við þjóo'þegnana. Svo framarlega sem vér berum giftu til að þroska alla hæfileika vora á sviði tónlistar, hvar sem þeir finnast, þá verður spáin um tónmenntaða íslendinga aldrei örvænisósk. Verdi og lírukassinn Fyrir mörgum árum dó í Neapel borg- arkunnur lírukassaleikari, Moricio aÖ nafni, sem almennt gekk undir viður- nefninu „Nemandi Verdis". Þetta auka- nafn hlaut hann eftir að sköpuður „Tra- viata" hafði í raun og veru veitt honum tilsögn úti á götu. — Moricio var að brambolta með eina af fallegustu aríun- um úr hinni lagauðugu óperu „Traviata", þegar V e r d i kom gangandi eftir stræt- inu. Það datt ofan yfir meistarann. Hann stjakaði hiuum forviða lírukassaspilara til hliðar, greip sveifina og sýndi mann- inum, hvernig á, með ágætum árangri, að flytja heila óperu-aríu — jafnvel áiíru- kassa — með því aðeins að spila hana með réttum hraða.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Tónlistin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tónlistin
https://timarit.is/publication/922

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.