Læknablaðið - 15.12.1983, Qupperneq 36

346
LÆKNABLADID
mein. Loks reyndust tveir grunsamlegir hnút-
ar vera kirtil- og stoðvefjarauki (fibroadenosis).
Eitt dæmi höfum við par sem greint var
»adenocarcinoma« í stroki og óskað var eftir
vefjasýni úr svæðinu sem reyndist góðkynja.
Fylgst var með konunni en ekkert illkynja
hefur komið í ljós prem árum síðar. Petta sýnir
að varúðar er pörf í túlkun frumusýnanna en
aldrei ætti að koma til pess að brjóst verði
fjarlægt vegna rangrar frumugreiningar ef
náin samvinna er milli skurðlækna og meina-
fræðinga.
Prjár konur fundust á krabbameinsskrá
innan árs frá pví að tekið hafði verið frumu-
sýni er reynst hafði eðlilegt. Ein peirra greindist
pannig að hún hafði hnút í brjósti en fyrsta
stungusýnið gaf eðlilegar frumur. Pá var tekið
frumusýni að nýju og var greint krabbamein
í strokinu. Önnur konan hafði tekið eftir
smá inndrætti undir geirvörtu, sem sást er hún
lyfti höndum yfir höfuð. Ekkert fannst við
preifingu og mammografia var eðlileg. Tvö
stungusýni voru tekin með mánaðar millibili
en pau voru tekin í blindni par sem stungið var
í dældina, en enginn hnútur fannst til að beina
nálinni að. Konan var send í aðgerð og fannst
meinið pétt upp við brjóstvegginn. Priðja
konan hafði farið í skurðaðgerðir vegna end-
urtekinna góðkynja hnúta í brjóstum (fibroa-
denosis cystica) en síðar voru tæmdar út
blöðrur með ástungu. Við priðju komu fannst
meinið er stungið var í vefinn umhverfis
blöðrurnar svo sem jafnan er gert pegar hið
vökvafyllta holrúm hefur verið tæmt.
A töflu III má sjá fjölda greindra tilfella af
brjóstakrabbameini á íslandi á rannsóknar-
tímabilinu. Taflan sýnir að fjöldi peirra sýna
sem tekinn er úr brjóstum fer heldur vaxandi
og sömuleiðis hlutdeild stungusýnanna í grein-
ingu.
SAMANTEKT
Frumurannsóknir til greiningar brjóstameina
hafa reynst gagnlegar við hópskoðanir og
skilað árangri. Rannsóknaraðferðin verður að
teljast fullnægjandi hvað varðar nákvæmni, sé
borið saman við erlendar niðurstöður (4).
Telja má að allmörg mein hafi greinst fyrr en
ella hefði orðið, en of snemmt er að reyna að
meta hvaða gildi pað hefur fyrir auknar
batalíkur. Hjá mörgum konum var staðfestur
klínískur grunur um krabbamein og má ætla
að pað hafi auðveldað undirbúning að með-
ferð peirra. Loks er pað ljóst að frumusýnis-
takan flýtti fyrir og auðveldaði mjög að leysa
vanda peirra kvenna sem reyndust hafa góð-
kynja hnút í brjósti.
SUMMARY
The paper describes the experience of the first six
years of using cytological methods to diagnose
breast lesions detected through the mass screening
activities of the Icelandic Cancer Society.
A total af 1127 lesions were sampled and exa-
mined. Most of the specimens were obtained by fine
needle aspiration but some by expressing fluid from
the nipple. Most of the smears contained benign
cells (92.5 %), whereas 57 (5.1 %) were diagnosed as
malignant. There was one false positive diagnosis of
adenocarcinoma where biopsy showed only fibroa-
denosis. Thirteen specimens contained atypical cells
where malignancy could not be excluded (1.1 %). Of
these, three proved to be carcinomas the remaining
proved to be papillomas, fibroadenoma and fibroa-
denosis. Fifteen samples (1.3 %) were considered to
be unsatisfactory.
All women with a negative cytological sample
from a breast lesion were followed for one year.
Three of these women were registered with breast
cancer within one year from having had a negative
cytologic aspiration from a breast lesion. Two of
these proved to have had a repeat cytological
aspiration biopsy with cancer. One had a cutaneous
retraction without a palpable or radiographically
detectable mass and was sent to surgery where the
small tumour was identified.
The use of cytological methods in the diagnosis of
mammary lesions was found satisfactory in the
following respects:
Tafla III. Hlutur frumurannsókna í greiningu brjóstakrabbameina.
1976 1977 1978 1979 1980 1981
Fjöldi frumusýna frá brjóstum .. 52 65 142 262 244 362
Fjöldi greindra tilfella ca. mammae (skv. Krabbameinsskrá) .. 59 77 79 69 81 89
Fjöldi cancer mammae m. pos. cytol .. 1 1 10 14 14 17
Hundraðshlutfall greint með frumusýni.... .. 1,7% 1,3 % 12,7 % 20,3 % 17,3 % 19,1 %