Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.1959, Síða 95

Tímarit Máls og menningar - 01.12.1959, Síða 95
PASTERNAK OG SÍVAGÓ í skáldsöguna með fáum breyting- um.1 Pasternak segir frá því á einum stað í skáldsögu sinni að ... alltaf síðan á menntaskólaárunum liafði hann [: Júrí] dreymt um að skrifa eins konar „bók lífsins", þar sem hann gæti komið fyrir, eins og leynisprengju, öllu því mikilvægasta, er hann hafði séð og íhugað. En hanTi var of ungur ennþá til að skrifa slíka hók. I stað þess orti hann ljóð, á sinn hátt eins og málari, sem alla ævi er að gera frumdrætti að hinu mikilvæga málverki, sem hann hefur í huga. (Bls. 70 í íslenzku þýðingunni). Það er lítil þörf að draga í efa að Pasternak er hér beinlínis að tala um sjálfan sig. Sívagó lœknir er sú „bók lífsins“ sem hann hefur alla tíð lang- að til að semja. En því miður hefur hann skort það þol, þá tengigáfu, sent skapaði eðlilega heild úr „leyni- sprengjunum“. En „leynisprengjurn- ar“ eru ekki vandfundnar, dreifðar hér og þar um bókina: náttúrulýsing- ar, stemningar eða frásagnir af at- burðum. Einstöku sinnum verða úr þeim sjálfstæðar heildir, áhrifamikl- ar og sæmilega unnar, svo sem frá- sögnin af aftökunni í kaflanum um skógarbræður. En langoftast eru þær alveg ómótað riss, þjóna alls engu hlutverki, hvíla í tómu rúmi. Tvö dænti: Júrí er að aka um götur Moskvu á leið í jólaboð — Allt í einu datt Júra niður á þá hug- mynd, að í verkum Bloks endurspeglaðist andi jólanna á öllum sviðum lífsins í Rúss- landi — í þessari norðlægu borg og í nýj- ustu bókmenntum Rússa, undir stirndum himni þessa nýtízkulega strætis og kringum uppljómað tré í dagstofu tuttugustu aldar. (.Bls. 86.) Þessar skringilegu línur hafa að vísu sér til afsökunar að Júrí hefur verið beðinn að skrifa ritgerð um Blok. En þeirra er engin nauðsyn (nema þá til sönnunar þeirri skoðun, sent höfundur er nýbúinn að láta í ljós, að Júrí sé „skarpur í hugsun“); þær skipta engu máli fyrir Jjað sem á eftir fer. Þær gætu verið teknar af handahófi úr seðlasafni manns, sem hefði ætlað sér að skrifa impressíón- istiska ritgerð um Blok, en lengra ná þær ekki. — Á bls. 104 segir frá skiln- aðarveizlu sem Lara og maður henn- ar halda áður en Jjau fara frá Moskvu. Höfundur hefur verið að rekja hugs- anir Löru. Síðan heldur hann áfrarn: f þessu bili heyrði hún sérkennilegt ldjóð, (í íslenzku þýðingunni stendur reyndar: „annað sérkennilegt hljóð“, en orðinu „annað“ er ofaukið)2 sem barst inn nm opinn gluggann. Hún dró gluggatjaldið frá og leit út. Hestur var að haltra í hafti um húsagarðinn. Lara vissi hvorki hver átti hann né hvernig hann hafði villzt þar inn. 1 Isaac Deutscher ræðir þetta efni frá svipuðu sjónarmiði í grein þeirri sem getið er hér fyrir aftan, en raunar er ég honum ekki sammála um öll atriði, þó niðurstaða mín sé svipuð og hans. 2 Hin mikla ást útgefenda á Pasternak hefur ekki orðið þe:m hvöt til að sýna honum í 285
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.