Morgunblaðið - Sunnudagur - 07.06.2015, Qupperneq 22

Heilsa og
hreyfing *Margir velta fyrir sér hversu lengi flensuvírusgeti lifað á höndunum eftir að smitað svæðihefur verið snert, eins og til dæmis handrið,en þá er svarið 15 mínútur. Þetta er sam-kvæmt krossaprófi New York Times umflensu. Þess vegna er tíður handþvottur svonagóð vörn gegn vírusum. Í þessu prófi kemur
líka fram að skrifstofufólk snertir andlit sitt að
meðaltali 16 sinnum á klukkustund.
Handrið og handþvottur
Þ
ýski örverufræðingurinn Giulia Enders hefur
slegið í gegn með bók sinni Darm mit
Charme, sem mætti þýða sem Þarmar með
sjarma. Bókin hefur selst í meira en milljón
eintökum á alþjóðavísu en nú síðast kom hún út á
ensku og fór beint á toppinn á lista yfir vísindabækur
á Amazon. Heitið er ekki eins spennandi á ensku, en
þar fékk bókin nafnið Gut: The Inside Story of Our
Body’s Most Underrated Organ.
Enders er í doktorsnámi í meltingarfræði við Uni-
versitätsklinikum Frankfurt. Hún fékk fyrstu verðlaun
á þýskri vísindahátíð fyrir fyrirlestur sinn um „þarma
með sjarma“ árið 2012. Fyrirlesturinn var birtur á
YouTube og sló þar í gegn. Í kjölfarið fékk Enders
tilboð um að gera bók um sama efni. Bókin kom út á
þýsku í mars 2014 og hefur setið á þýskum topplistum
allar götur síðan. Bókin er skreytt skemmtilegum
teikningum eftir eldri systur hennar, Jill Enders.
Bókin fjallar meðal annars um hvernig meltingar-
kerfið hefur áhrif á offitu og skap og svarar spurn-
ingum um bakflæði, glútein- og laktósaóþol.
Enders hefur ástríðu fyrir efninu sem hún ritar um
og eitt af því sem hún vill gera er að fá fólk til að
sitja á klósettinu á réttan hátt. Það kemur í ljós að
við kunnum ekki að fara á klósettið, en hún segir
ómögulegt að sitja til að losa hægðir. Enders segir
það mun skilvirkara að sitja á hækjum sér heldur en
á háu salerni. Þetta er af því að líkaminn er hannaður
til þess að opna betur í þeirri stellingu heldur en þeg-
ar setið er, eins og meðfylgjandi mynd útskýrir vel.
Hún segir að 1,2 milljarðar manna um allan heim
sitji á hækjum sér við þessa iðju og í þessum hópi séu
til að mynda mun færri tilfelli gyllinæðar en í vestr-
inu.
Enders fékk áhuga á sambandi meltingarkerfis og
hugar þegar hún var nýbyrjuð í námi. Hún hitti mann
í veislu sem var með „verstu andfýlu sem hún hafði
nokkurn tímann fundið“. Daginn eftir framdi þessi
sami maður sjálfsmorð og hún fór að velta fyrir sér
hvort sýkt meltingarkerfi gæti hafa haft áhrif á and-
lega líðan mannsins. Rannsóknir hafa leitt í ljós ein-
hver tengsl en þetta er nýtt svæði læknisfræðinnar og
fyrsta rannsókin af þessu tagi var aðeins gerð fyrir
um tveimur árum. Enders fannst að fólk þyrfti að vita
af þessum nýju rannsóknum.
Sem stendur vinnur Enders að ritgerð sinni um
bakteríuna Acinetobacter baumannii, sem getur valdið
sýkingu í sárum, öndunarfærasjúkdómum og blóð-
eitrun. Miðað við viðtökur þessarar bókar er ekki ólík-
legt að fleiri fylgi í kjölfarið.
Ljósmynd/Gerald von Foris
NÝ BÓK UM MELTINGARKERFIÐ SLÆR Í GEGN
Þarmar með sjarma
GÓÐ MELTING ER LYKILL AÐ GÓÐRI HEILSU OG ÞAÐ ER BETRA AÐ SITJA Á HÆKJUM
SÉR Á KLÓSETTINU HELDUR EN AÐ SITJA EINS OG Á STÓL, SKRIFAR ÞÝSKI RIT-
HÖFUNDURINN GIULIA ENDERS Í NÝRRI BÓK. ENDERS ER 25 ÁRA DOKTORSNEMI Í
MELTINGARFRÆÐI OG HEFUR VAKIÐ MIKLA ATHYGLI FYRIR SKRIF SÍN.
Inga Rún Sigurðardóttir ingarun@mbl.is
Teikningar Jill Enders eru upplýsandi og skemmtilegar.
Bókin fjallar meðal annars um
hvernig meltingarkerfið hefur
áhrif á offitu og skap og svarar
spurningum um bakflæði, glú-
tein- og laktósaóþol.
Mynd/Jill Enders