Bjartur og frú Emilía: tímarit um bókmenntir og leiklist - 01.04.2000, Qupperneq 138

Bjartur og frú Emilía: tímarit um bókmenntir og leiklist - 01.04.2000, Qupperneq 138
ekki verða útskýrðar eða þýddar en eiga að hafa áhrif á viðtakendur í krafti hljóma sinna einna saman. í bréfi Kharms til leikkonunnar Jelenu Púgatsjovu sjáum við hrífandi og persónulega túlkun á viðhorfum OBERIU-manna og þá Kharms sjálfs til listar. Listin er í því fólgin að sjá alla hluti, hvort sem væri sól og vatn eða staup og lykill eins og á fyrsta degi sköp- unarinnar, sá sem höndlar slíkan „hreinleika" er sæll því hann er orðinn skapari heims og líf hans er orðið list. Um leið sést bæði af bréfi þessu og dagbókarfærslum að féndur hins ferska frumleika eru að mati Kharms skynsemi og rökhugsun, mælgi og mikil afköst við skriftir. „Ellefu sinnum hafna ég röklegri framvindu hugsunar- innar,“ segir hann (Dagbók 1931). „Eg hata hvern sem getur talað lengur en sjö mínútur," segir hann ennfremur og bætir við: „Mælg- in er móðir hæfileikaskortsins." (1930). Daníil Kharms var sérstæður persónuleiki, en vissulega átti hann sér fyrirmyndir bæði í rússneskum bókmenntum sígildum (Gogol og Tsjekhov), meisturum „vitleysunnar" (Lewis Carroll) og grófum ærslum þöglu gamanmyndanna. Hann sver sig í ætt við Dada-menn með ást á niðursallandi þversögnum og fullkomnu virðingarleysi fyrir viðteknum hugmyndum. Hann er líka frændi súrrealistanna sem höfðu mætur á að skipa saman fyrirbærum sem ekki sýnast eiga neitt sameiginlegt en geta í nýju nábýli staðið í ljóma dularfullrar birtu. Aðferð hans hans má vel lýsa á þessa leið: Inn á svið hluta og fyrirbæra sem skoðuð eru af kaldri nákvæmni ryðst einhverskonar fáránleiki, hlægilegur og hrollvekjandi í senn, og við þann árekstur verður til eitthvað það sem kallað hefur verið „heimur súrrealísks undurs."7 Að baki slíkrar aðferðar við textasmíð er afstaða til heims og manna sem Kharms hefur sjálfur lýst með eftirminnilegum hætti í dagbókarfærslu frá 1937. Þar játar hann að hann hafi ekki áhuga á 136
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148

x

Bjartur og frú Emilía: tímarit um bókmenntir og leiklist

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Bjartur og frú Emilía: tímarit um bókmenntir og leiklist
https://timarit.is/publication/1206

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.