Tímarit Máls og menningar - 01.11.2005, Qupperneq 9

Heinesen skrifar Mikines
eina mynd „Morgun á miðinu“. Hún sýnir fjóra fiskimenn í sama báti.
Sjórinn er gegnsær, fiskar sjást undir yfirborðinu, himinninn er morg-
ungulur og skúraleiðingar í loftinu. Mennirnir eru kubbslegir og stilli-
legir, myndin er í heild sinni sterkbyggð, vel kompóneruð. Hann var auk
þess með aðrar sjávarmyndir þarna, firna góðar. Það þarf varla að taka
fram að hann er nútímalegur (síð-Cézannskur) og dugmikill listmálari,
ekki bara sögumaður.
Mér fannst þetta vera helstu málararnir á staðnum. Svo voru þarna
nokkrar „góðar“ myndir, vel gerðar og mikil augnayndi (og veruleg lista-
verk, vel að merkja), sem gaman hefði verið að sjá í heimahúsum; þær
gerast varla betri. Slíkar myndir hafa mikilvægu hlutverki að gegna.
Sérstök deild var þarna með abstraktlist; var þar margt góðra verka.
Feginn vildi ég hafa einhverjar þeirra uppihangandi heima hjá mér, því
ég er hrifinn af fögrum litum og dekoratífum formum. Já, hefði ég mátt
velja, hefði ég valið mér svona „franskættað" málverk í kúbískum stíl
eða abstrakt málverk. Ekki til „skrauts“ heldur til „einkanota". En safn
á auðvitað að setja sér háleitari markmið.
Hér voru virkilega fágaðar myndir sem hvorki Braque né Picasso
hefðu getað betrumbætt. Annað var ekki jafn gott, en ef á heildina er
litið er ísland „með á nótunum" þegar nútímalistin er annars vegar.
Svo voru uppihangandi steinprent eftir Munch; þær eru jú eins og þær
eru, fortíðarmúsík, uppfull með kvenhatur og banvæna kossa, þarna eru
Strindberg, Herman Bang og Harald Ráge (með sín þungu augnalok),
hvurn fjandann varðar okkur nútímamenn um þetta allt? Þetta er liðin
tíð, Guði sé lof. Nokkur önnur norsk verk voru þarna, þar á meðal ynd-
islegt steinprent í litum, en fráleitt kemur maður til Reykjavíkur til að
berja augum slík verk.
Einnig mátti finna verk eftir nokkra danska listamenn og verð ég að
segja að William Scharff bar höfuð og herðar yfir þá alla; svo magnaður
var hann að allt annað varð að gjalti við hliðina á honum. Svo fín var
þessi mynd hans í litunum og svo stílhrein að maður gleymdi öllu öðru.
Skissa eftir Olaf Höst var einnig góð.
Nú hef ég sagt þér hvernig þetta virkaði á mig; ég vona bæði og veit
að þér þykja skoðanir mínar áhugaverðar, þó ég sé einskær leikmaður
og í stórum dráttum næmari á hið bókmenntalega en hið myndræna.
Á íslandi er sennilega ekki að finna neina mynd sem stenst samjöfnuð
við „Jarðarfararbátinn“ þinn. Ekki þykja mér heldur portrettmyndir hér
eins góðar og myndir þínar af foreldrum þínum, a.m.k. ekki svo ég viti.
(Konumynd eftir Scheving er kannski undantekning).
Samt er áhugavert hvernig margir listamenn hér nota liti. Ég veit ekki
TMM 2005 • 4
7