Tímarit Máls og menningar - 01.11.2005, Page 21

Að baka úr hisminu
mér inn í einhvern heim. Og ég geri það bókstaflega í aðferð bókarinnar
að opna heiminn fyrir lesanda sem er persóna í bókinni."
/ Augu þín sáu mig, og næstu skáldsögu, Með titrandi tár, ertu að
vinna með trúarbrögð á jaðrinum, Kabbala, góleminn, alkemíuna. Er
þetta einhverskonar hinsegin hugmyndasaga?
„Já, það er þetta að baka úr hisminu. Þetta eru hismisbókmenntir. Við
lifum á útjaðri heimsins hérna á íslandi og þetta er saga manns sem er
að reyna að staðsetja sig einhversstaðar í stóru menningarsögulegu og
heimssögulegu samhengi og vagga hans stendur í Þýskalandi Hitlers.
Þar hefst nútími minnar kynslóðar. Foreldrar mínir eru börn á þessum
tíma og við erum alin upp við svo mikla skáldskapargervingu á þessum
tíma. Á öllum bókasöfnum og bókamörkuðum var allt fullt af bókum
eins og Hersveit hinna fordæmdu eftir Sven Hazel og Combat í sjónvarp-
inu eða hvað þetta nú hét allt saman.
Það var alltaf verið að gera seinni heimstyrjöldina að skáldskap, að
goðsögulegum bakgrunni okkar tíma. Það fyrsta sem ég sá í sjónvarpi
þegar sjónvarp kom á heimilið voru menn í gæsagangi. Þessi styrjöld
var alltaf einhversstaðar í mér en mig langaði aldrei að skrifa um hana.
Sögumaðurinn bókinni finnur þetta út, hann rekur sögu sína til seinni
heimsstyrjaldarinnar.
En þessi áhugi á hisminu er nátttúrulega súrrealískur arfur. Það er
alltaf verið að snuðra í skúmaskotum eftir einhverjum sniðugum og
óvæntum perlum."
Nú ert þú ekki eini samtímahöfundurinn sem notar trúarleg stef. Lít-
urðu á trúarbrögðin fyrst ogfremst sem hráefni í sögur, eða skipta þau
raunverulegu máli? Mannifinnst stundum eins og nútímahöfundar skoði
trúarbrögðin sem forðabúr afsögum en séu hættir að velta fyrirsér merk-
ingu þeirra.
„Mér finnst ég vera að vinna með merkinguna í goðsögunum. Hvað
eru menn að segja með þeim? Af hverju er verið að gefa mynd með þess-
um sögum? Á bak við goðsögur og trúarbrögð er tilraun til að koma
böndum á mannlegan veruleika og upplifun á hlutum sem eru stærri en
við og einfaldlega óskiljanlegir. Ég er ekki að meina guð, bara hluti sem
eru stærri en við. Mér finnst ég reyna að vinna með þetta þannig - ég er
að reyna að læra af þessum sögum.
í Meistaranum og Margarítu, sem er mín biblía, bókin sem hangir
yfir mér alla daga og hlær að mér, þar finnst mér Búlgakov takast þetta.
Hann býr til sögu sem hefur einkenni goðsögu, djöfullinn kemur til
borgarinnar með púka sína og teflir hræsnurunum hverjum gegn öðr-
um um leið og hann finnur leið fyrir þau einu hjartahreinu í borginni
TMM 2005 • 4
19