Tímarit Máls og menningar - 01.11.2005, Blaðsíða 25

Að baka úr hisminu
sem hann kallar svo, hann er gersamlega bókasjúkur og er að lesa það
nýjasta í heimsbókmenntunum, og nótabene, hann segir frá því í einni
færslu að hann sé að lesa Frankenstein. Þannig að auðvitað voru þessir
menn að velta fyrir sér dekkri og skringilegri straumum rómantíkur-
innar og mig langaði til að færa það upp á yfirborðið. Þegar ég fór að
lesa bréf þessara manna var eins og maður stæði allt í einu við hliðina á
þeim. Þeir urðu samtímamenn mínir. Þess vegna læt ég t.d. Friðrik vera
í þessum Lótusætuhópi í Kaupmannahöfn, það gerir hann allt í einu
miklu nákomnari okkur. í raun er hægt að tala um tvær kynslóðir Hafn-
arstúdenta, fyrst þá á nítjándu öldinni og svo stúdentana í kringum 1970
sem fóru í Kristjaníu og hassið, þá varð aftur til sterk mynd af Hafnar-
stúdentinum, og þarna fannst mér takast að láta þessar tvær kynslóðir
takast í hendur yfir tímans haf.“
Mérfinnst stundum þegar ég les móttökur Skugga-Baldurs erlendis að
ég sé að lesa um miklu einfaldari bók en þá sem ég las sjálfur. Það er tal-
að um hana eins og litla sceta sögu um þroskahefta stúlku, fulla afsamúð
og réttlátum boðskap. Vissulega sé hún vel skrifuð og Ijóðræn, en svolítið
einföld. Mérfinnstþetta óendanlega flókin bók og sérstaklega alltþað haf
af vísunum í aðra texta sem þar er aðfinna, bæði í innihaldi og útliti bók-
arinnar. Þetta er ekkijafn einföld saga og kannski virðist viðfyrstu sýn?
„Ég held að hún sé skrifuð á sama hátt og Augu þín sáu mig og Með
titrandi tár. Hún er „linkuð“. Mér finnst hún eins og vefsíða með tengl-
um í ótalmarga aðra texta, aðra veruleika og aðrar sögur. Það liggja
svona litlir lyklar út um alla bók. Þetta er hypertexti og þótt hún byrji á
tófuveiði getur lesandinn allt í einu lent í sögum um Mallarmé eða sögu
af rafmagnslækningum sem tengist svo aftur rifrildi tófunnar og Frið-
riks um rafmagnið og hvort eigi að beisla lífsneistann. Það eru í henni
margir veruleikar og margar sögur. Þarna eru t.d Hómer og Ovíd.“
Þó aðþessi bók sé skrifuð með sömu mósaíkaðferðþá liggur hinn siðferði-
legi boðskapur meira á yfirborðinu heldur en í hinum skáldsögunum.
„Það kom einhvernveginn af sjálfu sér. Kannski vegna þess að hún
er öll miklu rólegri. Þessi saga bauð upp á það. Þetta er svona rólegheita-
saga með kertaljósum og tei. Hún er líka hægari en hinar sögunar, þótt
hún sé minni. Siðferðilega spurningin verður kannski sýnilegri vegna
þess að það er ekki jafnmikill hávaði í kringum hana. Ég held að það sé
málið frekar en að ég hafi tekið ákvörðun um það sérstaklega að lyfta
upp hinu siðferðilega. En það skiptir líka máli að persónurnar eru svo
fáar og við erum með þroskaheftu stúlkuna Öbbu sem fær að reyna
•llsku og fáfræði heimsins á sjálfri sér, þannig að þetta er beint fyrir
framan mann.“
TMM 2005 • 4
23