Tímarit Máls og menningar - 01.11.2005, Page 48

Ingibjörg Haraldsdóttir
Eflaust gerast menn skáld af margvíslegum ástæðum, áreiðanlega eru
þar fleiri kallaðir en útvaldir, og víst er til fólk sem aldrei ljær neinum
skáldskap eyra, hnussar bara ef það heyrir minnst á svoleiðis þvælu.
Samt sem áður getum við fullyrt að skáldskapur hefur lifað með mann-
kyni frá ómunatíð, lifir enn og mun lifa svo lengi sem litlar stelpur og
litlir strákar eru eitthvað að gaufa alein, tala við sjálf sig og finna upp á
að bulla og raða saman orðum svo úr verða sögur og ljóð.
Ef svo undarlega vildi til að ég hefði rangt fyrir mér og ljóðið gæfi
upp öndina einn góðan veðurdag, yrði það varla fyrr en mannkynið
hefði endanlega lokið við að „skemmta sér til ólífis“ einsog Neil Post-
man sagði svo hnyttilega og Sigurður A. Magnússon þýddi. I grein sem
Sigurður skrifaði um bók Postmans fyrir 15 árum standa líka þessi
spámannlegu orð: „Mannkynið siglir hraðbyri inní áhyggjulausa leiki
bernskunnar þarsem hver andrá er sjálfri sér næg, fortíð eða framtíð
skipta litlu eða engu máli, þarsem sagan verður viðfang sérvitringa og
óminnið æðsta hnoss“. Slíkt ástand gæti hugsanlega gengið af ljóðinu
dauðu, en að þeim dauðdaga yrðu þá engin vitni, því að mannkynið
væri búið að skemmta sér til ólífis. Ég trúi samt ekki á þessar málalykt-
ir, enda veit ég ekki betur en við séum þegar komin á þetta barnalega
og áhyggjulausa óminnisstig og samt - samt sé ég upp rísa hér á meðal
okkar enn eina kynslóð vígreifra ungskálda einsog ekkert sé sjálfsagðara
en að ljóðið muni lifa um aldur og ævi.
Sumum kann að detta í hug að þeir skuggalegu hryðjuverkaskúrk-
ar og stríðsóðu heimsvaldasinnar sem nú vaða uppi í heiminum gætu
komið ljóðinu fyrir kattarnef, en ég óttast það ekki. Þeir gætu að vísu
efnt til „alheimsstríðs" einsog segir í Síðasta blóminu eftir James Thur-
ber, í þýðingu Magnúsar Ásgeirssonar:
í stríði því var öllu eytt,
ekki neitt
lifði af þann lokadóm,
nema einn piltur,
nema ein telpa,
nema eitt blóm.
Þar sem er einn piltur, ein telpa og eitt blóm, þar á ljóðið einmitt
heima.
1 Ingibjörg hélt þennan fyrirlestur á afmælisdegi Sigurðar Nordals, 14.9. 2005, í
Norræna húsinu.
46
TMM 2005 • 4