Ársrit um starfsendurhæfingu - 2016, Side 5

VIRK
GYLFI ARNBJÖRNSSON formaður stjórnar VIRK
og viðurkenna að einstaklingar geti misst
vinnugetu að hluta líkt og örorkubótaréttur
lífeyrissjóðanna miðast við 50% vinnugetu.
Samkomulag við stjórnvöld
Aðilar vinnumarkaðarins tóku mikilvægt
frumkvæði að því að tryggja öllum viðunandi
tækifæri til farsællar endurkomu til vinnu
með gerð kjarasamnings um stofnun og
rekstur VIRK – Starfsendurhæfingarsjóðs.
Því miður hefur þetta frumkvæði ekki leitt til
þess að koma á fyrrgreindu samstarfi, þrátt
fyrir að allir sem að umræðunni koma séu
sammála um að slíkt sé forsenda fyrir því að
þetta mikilvæga verkefni takist. Afar miklir
hagsmunir eru hér í húfi, bæði þeirra ein-
staklinga sem lenda í veikindum og slysum en
ekki síður samfélagsins í heild sem stendur
frammi fyrir miklum vinnumarkaðslegum og
fjárhagslegum áskorunum vegna þessa.
Það var því mikið fagnaðarefni að sam-
komulag tókst á síðasta ári milli aðila
vinnumarkaðar og stjórnvalda um fjár-
mögnun VIRK – Starfsendurhæfingarsjóðs
og í leiðinni samkomulag um megináherslur
í uppbyggingu þessarar þjónustu og stað-
setningu hennar. Á grundvelli þess anda
sem lá að baki þessu samkomulagi hafði
stjórn VIRK – Starfsendurhæfingarsjóðs
frumkvæði að því að lækka tímabundið
framlög til sjóðsins næstu ár vegna þess að
innleiðing starfsgetumatsins hefur seinkað
og þar með fyrirsjáanleg útgjaldaaukning
vegna þjónustu við þá einstaklinga sem
koma inn í kerfið á þeim grundvelli.
Upptaka starfsgetumats og
einföldun bótakerfis
Aðilar vinnumarkaðar hafa þegar sett í
gang viðræður um endurskoðun bæði
veikinda- og slysaréttar og réttindakerfi
lífeyrissjóðanna og þar er lögð áhersla á
að endurskoða þessi réttindi út frá þessum
meginsjónarmiðum. Stefnt er að því að
ljúka þeirri vinnu á þessu ári þannig að nýtt
bótakerfi geti tekið gildi sem fyrst, ef um
semst.
Að sama skapi lauk vinnu nefndar um
endurskoðun almannatryggingakerfisins
nýverið og skilaði ráðherra félags- og
húsnæðismála skýrslu sinni. Því miður
tókst ekki að tryggja breiða samstöðu
um niðurstöðu nefndarinnar þar sem
Öryrkjabandalag Íslands skilaði séráliti
með stuðningi stjórnarandstöðunnar.
Þó hægt sé að hafa skilning á því að ÖBÍ
vilji ganga lengra í bæði bótarétti og bóta-
fjárhæðum, eru það mikil vonbrigði að
bandalagið sjái ekki sóknarfærin í ein-
földun almannatryggingakerfisins, upptöku
hlutabótaréttar í örorku og innleiðingu starfs-
getumatsins. Í allt of langan tíma hefur
þessu stagbætta og löngu úrelta kerfi verið
haldið gangandi vegna samstöðuleysis um
breytingar og ekki með nokkrum hætti hægt
að sætta sig við óbreytt ástand lengur. Aðilar
vinnumarkaðarins sameinuðust um áherslur
í þessari vinnu með áherslu á upptöku starfs-
getumatsins og einföldun bótakerfisins.
Jafnframt áréttuðu aðilarnir mikilvægi þess
að stjórnvöld og Alþingi horfist í augu við að
núverandi fyrirkomulag barnalífeyris hamlar
verulega árangri í starfsendurhæfingu og
hvetja til þess að aðstoð við barnafjölskyldur
verði óháðar því hvaðan tekjur foreldra koma.
Það er mín skoðun að ef bæði aðilar vinnu-
markaðarins í sínum samningum um veikinda-
og slysaréttinn og stjórnvöld og Alþingi með
breytingum á lögum um almannatryggingar
og félagslega aðstoð nái landi muni okkur
takast að koma þessu verkefni um að tryggja
fleiri einstaklingum sem lenda í veikindum
og slysum farsæla endurkomu til vinnu og
þátttöku á vinnumarkaði. Það er til mikils að
vinna og væntingarnar til okkar eru miklar.
Það er jafnframt ljóst að reynsla okkar hjá
VIRK – Starfsendurhæfingarsjóði bendir
óneitanlega til þess að fyrirkomulag bótaréttar
einstaklinga skiptir orðið sköpum í árangri
í starfsendurhæfingu. Skiptir þá ekki máli
hvort um er að ræða kjarasamningsbundin
réttindi hjá atvinnurekanda til greiðslu
veikindalauna, bótarétt í sjúkrasjóði stéttar-
félaganna eða lífeyrissjóðunum eða bótarétt
hjá almannatryggingum vegna örorkumissis.
Hér er mikilvægt að leggja áherslu á
samræmingu þessara réttinda og stilla betur
saman forsendur bótaréttarins þannig að
hann beinist allur í sömu átt – þá átt að bæði
hvetja fólk og aðstoða við endurkomu til
vinnu og þátttöku á vinnumarkaði. Í þessu
sambandi er afar brýnt að breyta þeim
fyrirvara sem nú er í almannatryggingum um
að orkuskerðing verði að vera 75% eða meiri
til að einstaklingur eigi rétt á viðunandi bótum
Aðilar vinnu-
markaðarins sam-
einuðust um áherslur í
þessari vinnu með áherslu
á upptöku starfsgetumatsins
og einföldun bótakerfisins.
Jafnframt áréttuðu aðilarnir
mikilvægi þess að stjórnvöld
og Alþingi horfist í augu við,
að núverandi fyrirkomulag
barnalífeyris hamlar verulega
árangri í starfsendurhæfingu
og hvetja til þess að aðstoð
við barnafjölskyldur verði
óháðar því hvaðan tekjur
foreldra koma.“
5virk.is