Ársrit um starfsendurhæfingu - 2016, Blaðsíða 66
vinnuálagið og hvort þeir mættu í vinnu
„veikir“. Ef starfsmenn voru sáttir með
vinnuálagið þá voru þeir ólíklegri að svara
játandi þeirri spurningu í samanburði við þá
sem voru ósáttir með vinnuálagið (OR=0.36,
CI(0.23 – 0.55). Svipaðar niðurstöður
fengust þegar skoðuð voru tengslin milli
starfsánægju (óánægður/ánægður) og hvort
starfsmenn mættu í vinnu „veikir“ en þeir
sem voru ánægðir í starfi voru ólíklegri til
að segjast mæta „veikir“ í vinnu miðað við
þá sem voru óánægðir í starfi (OR= 0.45,
CI(0.23 – 0.84)).
Umræða
Niðurstöður rannsóknarinnar sýndu að
56% þátttakenda höfðu mætt í vinnu
„veikir“ á síðustu 3 mánuðum sem voru
sömu niðurstöður og Johansen og félagar
(2014) fengu í rannsókn sinni á Svíum og
Norðmönnum (Johansen, Aronsson, &
Marklund, 2014). Í spurningakönnuninni
sem notuð var í þessari rannsókn var
einnig spurt hvort þátttakendur hefðu mætt
„veikir“ í vinnuna á síðustu 12 mánuðum
og svöruðu 58% þátttakenda játandi þeirri
spurningu. Sú spurning var hinsvegar ekki
notuð við tölfræðilega útreikninga hér í
þessari rannsókn þar sem hún var hluti af
annarri spurningu sem fjallaði um fleira en
það sem skoðað var hér.
Niðurstöður sýndu jákvæð tengsl milli
fjarveru frá vinnu vegna veikinda og þess að
svara játandi spurningunni hvort starfsmenn
mæti „veikir“ í vinnu en það er í takt við það
sem erlendar rannsóknir hafa sýnt fram á
(Böckerman & Laukkanen, 2010; Hansen
& Andersen, 2009; Aronsson, Gustafsson, &
Dallner, 2000). Einnig sýndu niðurstöður að
það eru frekar yngri starfsmenn sem mæta í
vinnuna „veikir“ og hefur það einnig komið
fram í erlendum rannsóknum (Gosselin,
Lemyre, & Corneil, 2013).
Samkvæmt niðurstöðum þá var algengara
að karlmenn segðust aldrei hafa verið veikir
á síðasta ári auk þess sem þeir sögðust
sjaldnar en konur mæta „veikir“ í vinnuna
og var þessi munur marktækur en erlendar
rannsóknir hafa einnig sýnt að konur mæta
frekar „veikar“ í vinnuna en karlar (Avdic
& Johansson, 2013). Það var hins vegar
ekki marktækur munur á milli kynjanna
þegar kemur að fjölda fjarverudaga vegna
veikinda þegar starfsmenn hjá opinberum
vinnustöðum og einkareknum voru skoðaðir
í sitt hvoru lagi. Hjá þeim starfsmönnum
sem sögðust mæta „veikir“ í vinnuna þá
var ekki marktækur munur á milli kynjanna
hvorki á opinberum né á einkareknum
vinnustöðum. Hjá þeim konum sem
sögðust mæta „veikar“ í vinnuna þá var
ekki marktækur munur á milli opinberra og
einkarekinna vinnustaða og það sama átti
við um karla. Niðurstöður sýndu einnig að
það var líklegra að starfsmenn sem unnu
á opinberum vinnustöðum segðust mæta
„veikir“ í vinnuna í samanburði við þá sem
unnu á einkareknum vinnustöðum.
Ýmsar ástæður geta verið fyrir því að starfs-
menn mæti í vinnu „veikir“ (Hansen &
Andersen, 2008). Það geta verið starfs-
tengdir þættir sem hafa þar áhrif eins
og t.d. tímapressa, stjórn verkefna í
vinnunni, tengsl við samstarfsmenn og
vinnuaðstæður. Persónulegar ástæður geta
Það geta verið
starfstengdir þættir
sem hafa þar áhrif eins
og t.d. tímapressa, stjórn
verkefna í vinnunni,
tengsl við samstarfsmenn
og vinnuaðstæður.
Persónulegar ástæður geta
líka legið bakvið þá ákvörðun
að mæta í vinnu „veikur“
eins og t.d. fjárhagslegar
ástæður, fjölskylduaðstæður
eða persónutengdar
ástæður.“
66 virk.is