Ársrit um starfsendurhæfingu - 2016, Blaðsíða 65

VIRK
fjarveru kynjanna frá vinnustað vegna veik-
inda á síðustu 12 mánuðum.
Fleiri karlar voru hlutfallslega aldrei veikir
í samanburði við konur og var marktækur
munur á milli kynjanna þegar skoðað var
hvort þau hafi verið fjarverandi eða ekki á
síðustu 12 mánuðum (X2=9.19, p=0.002).
Helmings minni líkur voru á því að karlar
segðust hafa verið fjarverandi vegna
veikinda á síðasta ári í samanburði við konur
(OR=0.55, CI (0.38-0.82)). Hins vegar var
ekki marktækur munur á milli kynjanna
og fjölda veikindafjarverudaga (X2=0.80,
p=0.37) (Mynd 1).
Hlutfallslega fleiri starfsmenn á einkarekn-
um vinnustöðum sögðust aldrei hafa
verið veikir á síðasta ári í samanburði við
starfsmenn á opinberum vinnustöðum
og var marktækur munur á milli þessara
vinnustaða (X2=8.16, p<0.004). Einnig
var marktækur munur á milli opinberra og
einkarekinna vinnustaða þegar borinn var
saman fjöldi fjarverudaga frá vinnu vegna
veikinda á síðustu 12 mánuðum (X2=13.82,
p=0.0002) en starfsmenn á opinberum
vinnustöðum voru líklegri til að vera með
fleiri en 5 daga fjarveru frá vinnu vegna
veikinda (OR=2.07, CI(1.41-3.05)).
Karlmenn voru ólíklegri en konur að svara
játandi spurningunni hvort þeir hafi,
á síðustu 3 mánuðum, mætt „veikir“ í
vinnuna (OR=0.67, CI(0.48-0.95)) en þegar
leiðrétt var fyrir tegund vinnustaðar þá var
ekki marktækur munur á milli kynjanna
(OR=0.84, CI(0.57-1.24)).
Marktækur munur var á milli starfsmanna
opinberra og einkarekinna vinnustaða þegar
spurt var hvort þeir hefðu mætt „veikir“
í vinnu á síðustu 3 mánuðum (X2=8.86,
p=0.003) en líklegra var að starfsmaður á
opinberum vinnustað svaraði játandi þeirri
spurningu en starfsmaður á einkareknum
vinnustað (OR=1.51, CI(1.07-2.13)). Þegar
konur og karlar voru skoðuð í sitt hvoru lagi,
þá var ekki munur á milli þessara vinnustaða
(konur (X2=2,94, p=0.09); karlar (X2=2.77,
p=0.10)) né milli kynjanna inni á sömu
tegund vinnustaða (Einkarekinn (X2=1.14,
p=0.28); Opinber (X2=0.23, p=0.63)).
Marktæk línuleg leitni sýndi að yngri starfs-
menn voru líklegri til að mæta í vinnu
„veikir“ í samanburði við eldri starfsmenn
(X2=31.1, p <0,0001) og á þetta við um
bæði konur og karla. Mynd 2 sýnir hvernig
svar við spurningunni um hvort starfsmenn
mættu „veikir“ í vinnuna dreifist hlutfallslega
milli aldurshópa.
Marktæk jákvæð tengsl voru á milli fjölda
daga fjarverandi frá vinnu vegna veikinda og
að svara því játandi að hafa mætt „veikur“
í vinnu á síðustu 3 mánuðum þ.e. því fleiri
daga sem starfsmenn voru fjarverandi
frá vinnustað vegna veikinda því líklegra
var að þeir sögðust mæta í vinnu „veikir“,
sem var áfram marktækt eftir að búið var
að leiðrétta fyrir kyn, aldur, menntun og
vinnustað (6 – 20 veikindadagar OR=2.01,
CI (1.31-3.11) og 21dagur+ veikindadagar
OR=2.48, CI (1.09-6.22)). Mynd 3 sýnir
myndrænt hlutfallsleg tengsl milli fjölda
veikindadaga og svars við spurningunni (Já/
Nei) hvort starfsmenn mættu „veikir“ í vinnu
(veikindaviðvera) hjá öllum þátttakendum.
Þessi tengsl voru einnig marktæk þegar
konur og karlar voru skoðaðir í sitt hvoru
lagi, nema fyrir karla sem voru veikir í 21 dag
eða fleiri (OR= 2.86, CI (0.17– ∞). Þeir sem
voru fjarverandi vegna veikinda á síðustu 12
mánuðum (óháð hve marga daga þeir voru
fjarverandi) voru mun líklegri en þeir sem
voru aldrei veikir að segjast mæta í vinnu
þegar þeir voru „veikir“ (OR= 4.93, CI(3.26
– 7.61)).
Mynd 4 sýnir hlutfallsleg tengsl milli þess
hversu sáttir/ósáttir starfsmenn voru með
Mynd 3. Hlutfallsleg veikindaviðvera eftir fjölda daga fjarverandi.
Mynd 4. Hlutfallsleg veikindaviðvera eftir mati á vinnuálagi.

60
40
20
0
60
40
20
0
Aldrei
Ósáttur
1-5 dagar
Meðallagi
6-20 dagar
Sáttur
21+ dagar
Veikindafjarvera
Nei
Já
Nei
Já
Svar
Svar
Ve
ik
in
da
vi
ðv
er
a
%
Ve
ik
in
da
vi
ðv
er
a
%
Vinnuálag
65virk.is