Safnablaðið Kvistur - 2020, Qupperneq 40

42
Jóhanna
Bergmann
Safnkennari við
Þjóðminjasafn
Íslands:

Hvað hefur helst haft áhrif
á störf þín í safnfræðslu?
Ég sótti ráðstefnu í Manchester í
Englandi sem haldin var af GEM –
Group for Education in Museums
árið 2005. Þá hafði ég starfað um
tíma við safnfræðslu í Þjóðmenn-
ingarhúsinu. Ferðin hafði gríðarleg
áhrif á mig, faglega. Það sem hristi
svona upp í mér var að sjá hversu
afgerandi söfnin sem við skoðuðum
höfðu stigið út úr hinu hefðbundna
formi fræðslu, þar sem sérfræðing-
ur upplýsir passífa, fróðleiksfúsa
þiggjendur fræðslunnar. Öll söfnin
höfðu fléttað inn leiðir fyrir gesti
að hafa áhrif á sýninguna, að skilja
eftir hugleiðingar sínar, að setja sig
í spor fólksins sem fjallað var um,
að nota líkamann og skilningarvitin
á fjölbreyttan hátt, að fræðast en í
leiðinni að láta sig varða um örlög
einstaklinga áður fyrr. Eitt sem ég
man sérstaklega eftir frá fyrirlestr-
unum var nokkuð sem hollenskir
safnkennarar höfðu að segja. Þau
sögðu frá því að í sínu safni hefði
verið ákveðið að fela safnkennara
að vera sýningarstjóri til þess að
tryggja að fræðslumarkmið sýn-
inganna yrðu örugglega sýnileg og
áþreifanleg í hinni endanlegu sýn-
ingu. Þetta fannst mér gríðarlega
merkilegt og mikilvægt því ég var að
fást við það að gera sýningar áhuga-
verðar fyrir börn eftir á.
Ég sótti ráðstefnu á vegum Hands
On! International Association of
Children in Museums í október 2017.
Hún hafði líka mikil áhrif á mig að
því leiti að ég gerði mér grein fyrir
því að til að safn höfði til barna þá
verða þau að geta leikið sér. Það
eru engar undantekningar á þessu.
Skemmtilegast er ef leikur barna
er fléttaður inn í sýningarhönnun,
fremur en að börnum sé smalað á
aflokað leiksvæði. Viðhorf alls starfs-
fólks til barna þarf líka að vera sam-
hæft; að þau leika sér og gera hluti
öðruvísi en fullorðnir og að það sé
bara allt í lagi.
Ég er núna fyrst að sækja mér sér-
menntun í kennslufræðum og les þá
Hein og umfjallanir um Dewey og Vy-
gotsky og fleiri. Ég finn hversu mik-
ilvægt það er mér að setja það sem
ég hef lært af reynslunni í fræðilegt
samhengi og nota réttu hugtökin um
það sem ég fæst við í starfinu.

Ragnheiður
Vignisdóttir
Verkefnastjóri viðburða og fræðslu í
Listasafn Íslands:

Hvað hefur helst haft áhrif
á störf þín í safnfræðslu?
Það að heimsækja safn á að vera upp-
lifun sem skilur eitthvað eftir, hvort
sem það er tilfinning, ný þekking
eða reynsla.
Bókin From Knowledge to Narrative.
Educators and the Changing Muse-
um eftir Lisu C. Roberts hefur verið
mér veganesti í starfi mínu. Þar
fjallar höfundur meðal annars um
hvernig góð safnafræðsla getur
haft jákvæð áhrif á heildarupplifun
safngesta. Móttökur, aðgengi, gæði
og miðlun skipta einnig miklu máli.
Allt þetta eykur líkur á jákvæðri
upplifun og hvetur fólk til að segja
öðrum frá og koma aftur.
Góð þekking á viðfangsefni þess sem
er miðlað er grundvöllur fyrir góðri
safnafræðslu en fleiri þættir leika
líka stórt hlutverk svo sem skýrleiki,
skemmtun, hnitmiðuð frásögn og
meðvitund um þarfir og væntingar
þess hóps sem miðlað er til. 
Aðferðir myndlæsis (e. Visual Think-
ing Strategies) hafa síðustu ár vakið
áhuga minn, en þar er færni nem-
enda þjálfuð í því að skoða listaverk
með markvissum og gagnrýnum
hætti. Heimasíðan vtshome.org er
mjög aðgengileg þeim sem hafa
áhuga á að kynna sér betur þessa
aðferðafræði. Þá er tengslanet sér-
fræðinga sem sinna fræðslu á söfnum
mikilvægt og hvetjandi, bæði innan-
lands og erlendis. Á þeim vettvangi er
faglegri þekkingu og reynslu miðlað
sem eflir mann í starfi. 

Rakel
Pétursdóttir
Safnkennari, deildarstjóri fræðslu-
deildar og almannatengsla, og
deildarstjóri fræðsludeildar við Lista-
safn Íslands frá 1987–2014:

Hvað hefur helst haft áhrif
á störf þín í safnfræðslu?
Þátttaka mín í starfi ICOM/CECA
og kynni af safnastarfi í Skandin-
avíu veittu mér innblástur meðan
ég byggði upp fræðslustarfsemi við
BJARGIR SAFNKENNARA