Safnablaðið Kvistur - 2020, Blaðsíða 57
smávægilegum skakkaföllum. Við
veltum fyrir okkur hlutum á borð
við hvers vegna sumir túlípananna
væru skaddaðir, braut einhver
kannski reglur safnsins og labbaði
í blómabeðunum sem hafði þessi
áhrif?
Ber þetta árangur?
Söfn eins og Grasagarður Reykja-
víkur sem eru rekin undir berum
himni, með lifandi safnkosti og
eru öllum opin alla daga ársins, eru
sérlega viðkvæm fyrir skemmdum
og ágangi safngesta sem gera sér
kannski ekki fyllilega grein fyrir því
að þeir eru staddir í safni. Í Grasa-
garðinum er meirihluti safngrip-
anna ræktaður upp af fræi og getur
eitt ógætilegt skref eyðilagt margra
ára vinnu og drepið safngrip sem
tók kannski sjö ár að fá til að spíra,
og þá eru ótalin árin í uppeldi eftir
spírun, áður en plantan er færð í
safndeild.
Fræðsluverkefni eins og Sofnað að
hausti – vaknað að vori veita okkur
tækifæri til að þjálfa unga safngesti
í að umgangast hinn viðkvæma
safnkost Grasagarðsins á réttan
hátt. Börnin eru svo sendiherrar
safnsins sem þjálfa jafnvel aðra fjöl-
skyldumeðlimi í hvernig maður eigi
að hegða sér á safni undir berum
himni sem er aldrei læst. Þannig
eykst áhuginn á starfssviði safnsins
og næmnin fyrir mikilvægi þess að
allir þurfi að vinna saman í því að
passa upp á safngripina.
Mikilvægasti ávinningur fræðsluver-
kefna á borð við þau sem eru í boði
í Grasagarðinum er þó tvímælalaust
sá að auka umhverfisvitund almennt
og tilfinninguna fyrir nærumhverf-
inu. Því er oft haldið fram að á með-
an börn í dag þekki mörghundruð
vörumerki þekki þau aðeins örfáar
plöntur með nafni. Það er alveg ljóst
að plöntur eru nauðsynlegar fyrir
tilvist okkar en hvernig á maður að
vilja vernda og varðveita eitthvað
sem maður þekkir ekki? Það er því
afar ánægjulegt að rekast á unga
þátttakendur fræðsluverkefna á veg-
um safnsins með foreldrum sínum í
Grasagarðinum þar sem börnin ráða
ferðinni. Börnin eru að sýna foreldr-
unum afrakstur ræktunarinnar og
leita jafnvel uppi starfsfólk garðsins
við leit að ákveðnum plöntum sem
þau hafa fræðst um. Virðing og
skilningur á náttúrunni er nauðsyn-
legur fyrir framtíð lífs á jörðinni og
ungir og vel uppfræddir ræktendur
eru ákaflega mikilvægur hlekkur í
því samhengi.
Björk Þorleifsdóttir,
verkefnastjóri fræðslu
Sofnað að hausti – vaknað að vori
Haustið 2018 var verkefnið Sofnað að
hausti – vaknað að vori sett á laggirnar
í Grasagarðinum. Verkefnið hlaut
styrk frá Safnaráði og þátttakendur
komu úr leikskólum á höfuðborgar-
svæðinu og úr 1.-4. bekk nágranna-
skóla Grasagarðsins, Langholtsskóla.
Verkefnið var svo endurtekið með
elsta árgangi leikskólanema haustið
2019. Ákveðið var að fylla nýupp-
gerðan hluta gamla garðsins í Grasa-
garðinum af túlípönum af ýmsum
stærðum og gerðum. Börnin komu
í garðinn í september og fræddust,
eins og nafnið gefur til kynna, um
hvað plönturnar gera á veturna. Þau
skoðuðu reyniber og fræin inni í
þeim og við töluðum um þátt garð-
fuglanna í að fjölga trjánum. Börnin
plöntuðu svo einum túlípanalauk
hvert og pössuðu upp á að laukarnir
sneru rétt áður en þau „breiddu yfir“
laukana með mold svo þeir hefðu
það nú gott í vetrardvalanum. Að
vori mættu nemendurnir aftur í
heimsókn og skoðuðu árangur rækt-
unarinnar. Sumir laukanna döfnuðu
vel á meðan aðrir höfðu orðið fyrir
Í heimsókn að vori.
59