Þjóðmál - 01.09.2016, Page 29

slegum ástæðum. Efnahagsleg áföll á þeim
markaði geta fyrir vikið komið verr við landið
en ella og sömuleiðis er mögulegt að þær
aðstæður verði nýttar í pólitískum tilgangi.
Líkt og Evrópusambandið reyndi að gera
bæði í lcesave-deilunni og makríldeilunni.
Það er að hóta refsiaðgerðum, og grípa
jafnvel til þeirra,til þess að ná fram pólitískum
markmiðum.
Fyrir vikið er mikilvægt að stefna íslands
þegar kemur að utanríkisviðskiptum byggist
ekki einungis á því að auka breiddina í þeim
vörum og þjónustu sem seld ertil annarra
ríkja heldureinnig aðgengi íslenzkra útflutn-
ingsfyrirtækja að erlendum mörkuðum.
Komi þannig til verulegs samdráttar einhvers
staðar eða pólitískra aðgerða, sem getur
gerzt með skömmum fyrirvara, þarf að vera
sem greiðast aðgengi inn á aðra markaði. Full
seint er að hugsa að slíku þegar áföllin skella á.
Vitanlega segir þetta sig að miklu leyti sjálft
enda byggist það einfaldlega á hinu sígilda
heilræði að geyma ekki öll eggin í sömu
körfunni. Þetta skiptir einnig miklu máli fyrir
fullveldi íslands. Ekki verði eins auðvelt fyrir
önnur ríki að notfæra sér aðstæður gegn
íslenzkum hagsmunum líkt og Evrópusam-
bandið til að mynda hefur sýnt að það sé
reiðubúið að gera. Veruleg breyting verður
hins vegar á möguleikum sambandsins í
þeim efnum við útgöngu Bretlands úr því
Ríkisstjórnir sem Sjálfstæðisflokkurinn
hefur átt aðild að á síðustu árum hafa lagt
mikla áherzlu á gerð fríverzlunarsamninga
við ríki um allan heim. Þá annað hvort í
gegnum aðild landsins að Fríverzlunarsam-
tökum Evrópu (EFTA) eða með tvíhliða hætti
líkt og gert var til að mynda í tilfelli Kína.
Ferlinu sem leiddi til þess samnings var ein-
mitt ýtt úr vör þegar Sjálfstæðisflokkurinn fór
með utanríkisráðuneytið. Aðrirflokkar hafa
haft minni eða engan áhuga á fríverzlun.
Fyrirmynd að arftaka
EES-samningsins?
Fróðlegt verður að sjá hvernig sambandi
Bretlands og Evrópusambandsins verður
háttað í framtíðinni.Takist samningar um
ÞJÓÐMÁL hausthefti 2016 27