Þjóðmál - 01.09.2016, Qupperneq 35

peningastefnunnar hefur umgjörð efna-
hagsmála verið styrkt til muna sem og
starfsumhverfi ijármálafyrirtækja. Þessar
umbætur munu í senn styðja við framkvæmd
peningastefnunnar og draga verulega úr
líkum á því að bankarnir verði á ný rót efna-
hags- og fjármálalegs óstöðugleika.
Ný lög um opinber fjárlög munu leiða
til gjörbreyttrar framkvæmdar opinberra
flármála. Með lögunum hefur hagstjórnarlegt
hlutverk opinberra fjármála verið styrkt með
stefnumörkun til lengri tíma en áður, skýrum
fjármálareglum og áætlanagerð fyrir hið
opinbera í heild í stað aðeins ríkissjóðs áður.
Sérstaklega er kveðið á um það að stefnan
í opinberum flármálum stuðli að jafnvægi í
efnahagsmálum. Með þessum umbótum er
lagður grunnur að bættri samþættingu hag-
stjórnar og stuðningi stefnunnar í opinberum
fjármálum við peningastefnuna.
Við hlið stefnu í peningamálum og opin-
berum flármálum hefur verið komið þriðju
stoð hagstjórnarinnar, fjármálastöðugleika,
með stofnun fjármálastöðugleikaráðs,
ákvæði í lögum um Seðlabankann um að
hann skuli stuðla að fjármálastöðugleika
og með fyrirhugaðri upptöku nýrra úrræða
á borð við eiginfjárauka fjármálafyrirtækja,
hámark á veðhlutföll og takmarkanir á lánum
í erlendri mynt. Bætt stofnanaumgjörð gerir
mögulegt að hafa eftirlit bæði með heilbrigði
einstakra fjármálastofnana og samspili þeirra
á milli og við aðra þætti efnahagslífsins.
Af þessu má vera Ijóst að umgjörð pen-
ingamálastefnunnar og ríkisfjármála verður
eftir afnám fjármagnshafta langtum traustari
en var fyrir bankahrunið. Þar skipta einnig
máli aðgerðir til að stemma stigu við innflæði
vaxtamunarfjármagns. Um leið verður hag-
stjórn til lengri tíma litið skilvirkari og betur
hæf til að bregðast við kerfisáhættum og/eða
sveiflum íhagkerfinu.
Ríkisfjármál og skattar
Með fyrstu fjárlögum sínum snéri ríkisstjórnin
við viðvarandi hallarekstri ríkissjóðs. Fjár-
lögum er nú skilað með afgangi og afkoma
ríkissjóðs hefur batnað stórkostlega.
Á næsta ári munu einstaklingar borga 15 milljörðum
minna í tekjuskatt en efínotkun væri sama kerfið og gilti
árið 2013 þegar ný ríkisstjórn tók við.
Uppgreiðsla erlendra lána, bætt lánshæfis-
mat og mun lægri vaxtakostnaður mun gera
ríkissjóði kleyft að styðja við og efla velferðar-
kerfið.
í rekstri ríkissjóðs skiptir mestu að frum-
jöfnuður ársins 2014 var jákvæður um sem
nemur 5,3% af landsframleiðslu, sem strax
var veruleg breyting frá árinu á undan. Á
árinu 2014 var ríkissjóður með hreinan
lánsfjárafgang sem nam um 4% af lands-
framleiðslu, samanborið við 1,6% lánsfjárþörf
árið áður. Þetta var hagstæðari niðurstaða
en gert hafði verið ráð fyrir. Það stefnir í að
frumjöfnuður ríkissjóðs frá 2013 að telja
og til ársloka 2016 verði með afgangi uppá
tæplega 650 milljarða króna sem ereinstakur
árangur.
Veturinn 2014-2015 varlögðframá
Alþingi ríkisfjármálaáætlun til næstu fjögurra
ára (2016-2019) og var það í fyrsta sinn
sem slíkt var gert. Um er að ræða pólitíska
stefnumörkun um umgjörð fyrir komandi
ÞJÓÐMÁL hausthefti 2016 33