Þjóðmál - 01.09.2016, Blaðsíða 58

• Til að reikna út virkjanakostnað og
kostnað orkuflutningsmannvirkja að
endamannvirkjum sæstrengsins við
landtökustað á íslandi er notaður upp-
færður einingarkostnaður við Fljóts-
dalsvirkjun og bætt við 20% vegna
óhagvæmni smávirkjana, þ.e. 2,23 MUSD/
MW x 1,2 = 2,7 MUSD/MW. Þetta er lág-
markskostnaður vegna þeirra orkuvinnslu-
og flutningsmannvirkja á landi, sem ætlað
er að sjá sæstrengnum fyrir afli.
Heildarkostnaður: SKV+L= 2,7 MUSD/MW x
1460 MW = 3,9 miaUSD.
• Þá fæst kostnaður sæstrengsins og enda-
búnaðar hans sem mismunur heildar-
kostnaðar og stofnkostnaðar virkjana og
lína: SKs+E = 6,5 - 3,9 = 2,6 miaUSD.
• Þetta, miaUSD 2,6 fyrir streng og enda-
búnað hans, er grunsamlega lágur
kostnaður m.v. fyrri niðurstöður annarra,
t.d. HHÍ"1. HHÍ skilaði skýrslu í maí 2013,
þar sem til umfjöllunar var 700 - 900 MW
strengur, sem talinn var mundu kosta
mialSK 288 - 553 eða að miðgildi mialSK
420 = miaUSD 3,4, sem uppfært í 1000 MW
meðalflutningsgetu jafngildir miaUSD 4,3.
Þetta er 65% hærri sæstrengskostnaður en
Verkefnisstjórn sæstrengs virðist fá út.
• Dr. Baldur Elíasson121 telur lágmarksheild-
arkostnað virkjana, lína, endabúnaðar
sæstrengs, sæstrengsins sjálfs og lagnar
hans, mundu nema hið minnsta miaUSD
10. M.v útreikninga höfundar á virkjana-
og línukostnaðinum, mundi þá sæstrengur
og endabúnaður hans kosta:
SK,2s+E= 10-3,9 = 6,1 miaUSD. Þetta
er 2,3-föld kostnaðaráætlun Verkefnis-
stjórnar sæstrengs. Dr Baldur hefur mikla
reynslu af alþjóðlegum þróunarverkefnum
og veit, að þar kemur alltaf upp umtals-
verður ófyrirséður kostnaður.
• Að lokum er hægt að athuga kostnað við
annan sæstreng í fremstu röð þróunarin-
nará þessu sviði. „Euro-Asia Intercon-
nector", EAI, er 2000 MW strengur, sem
áformað er að leggja árið 2017 á mest
2000 m dýpi alls 1000 km að lengd á
milli ísraels og Grikklands með viðkomu á
Kýpur og á Krít. Meðaldýpi á líklegri leið
ISSLINK er tæplega 500 m og meðaldýpi
EAI-sæstrengsins er líklega ívið minna
m.v. sjókort, en vegna meiri sjávar-
strauma og öldugangs (við lagningu og
viðgerðir) þarftogþol ISSLINK sennilega
að vera meira en EAI megnið af leiðinni.
Þetta verður hér látið jafna út kostnaðar-
aukann vegna meiri flutningsgetu Mið-
jarðarhafsstrengsins. Kostnaður hans er
áætlaður 4,7 MUSD/km, sem yfirfært á
ISSLINK verður miaUSD 5,6. Þar sem þessi
kostnaður liggur á milli kostnaðaráætl-
unar HHMl) og BE12), þá gæti hann verið
nærri lagi og verður notaður í áfram-
haldandi útreikninga til samanburðar við
niðurstöðu Verkefnisstjórnar sæstrengs.
Allt, sem hér hefur verið tíundað, bendir
til, að kostnaðaráætlun hennar sé allt of
lág, þ.e. að sæstrengshlutinn sé þar aðeins
46% af líklegasta gildi. Fara þá að reytast
fjaðrirnar af rannsókn Verkefnisstjórnar
sæstrengs, enda skortir hana rekstrar-
tæknilega og raftæknilega undirstöðu,
eins og fram hefur komið í þessari grein51.
Nú verða raktar forsendur útreikninga
höfundar á vinnslu- og flutningskostnaði
raforku að inntaksmannvirkjum umrædds
sæstrengs, auk stofnkostnaðarupplýsinga,
sem áður eru fram komnar, með skýringum:
• Reiknað er með vinnslu á 9,8 TWh/ár í
virkjunum til að geta selt 8,8TWh/ár út
af áriðlastöð Skotlandsmegin, sem svarar
til 1000 MW meðalafls út af strengmann-
virkjum. Orkutöp eru umtalsverður
kostnaðarþáttur við sæstreng af þeirri
lengd, sem hér um ræðir, enda hefur
engum dottið í hug að leggja svo langan
streng án viðkomu á landi, þar sem lyfta má
rekstrarspennu strengsins. Kostnaður af
töpunum lendir á strengeigandanum sem
mismunur þess, sem hann kaupir inn á
inntaksmannvirki strengsins og þess, sem
hann selur út af úttaksmannvirkjum hans.
Fyrir orkutöpum verkefnisins er ófull-
nægjandi grein gerð í Skýrslunni, enda
verða tæknileg höfuðatriði verkefnisins að
56 ÞJÓÐMÁL hausthefti 2016