Múlaþing: byggðasögurit Austurlands - 01.01.2015, Blaðsíða 42

Múlaþing
Einarssonar í Skálholti. Ámi fór til Kaup-
mannahafnar með haustskipi og dvaldist þar
næsta vetur við að fá leiðréttingu á málum
föður síns en þau vora af ýmsu tagi. Það var
Herluf Daae höfuðsmaður á Bessastöðum,
sem hafði lagt fram ýmsar ákærur á hendur
biskupi og voru flestar rangar. En Áma tókst
að sanna sakleysi föður síns og fékk skjöl
frá konungi til að leggja fram á Alþingi
næsta sumar. En Herluf Daae var líka í
Kaupmannahöfn og vissi vel um þennan
framgang mála. Hann tók þá til bragðs að
banna kaupmönnum að flytja Áma til íslands.
Áma þótti nú óvænlega horfa en tókst þó um
síðir að komast með Vopnafjarðarskipi til
landsins. Þá var orðið svo stutt til þings að
þangað gat Árni ekki komist í tæka tíð, nema
hann fengi afburða duglega hesta til ferðar.
Frétti hann að bóndinn á Hákonarstöðum á
Jökuldal ætti mjög sterklegan og taminn hest,
sem var nefndur Högni.
Ámi hefur trúlega farið Vatnajökulsleið
áður með föður sínum í vísitasíuferð.
Fara þurfti síðari hluta nætur og snemma
morguns um Síðdegisflæður til að sleppa við
vatnavexti frá flæðunum og í Kreppu. Hið
nýja Nornahraun er á flæðunum. Höfundur
þessarar samantektar hefur nokkram sinnum
farið þessa leið frá og til Herðubreiðarlinda
austan undir Dyngjuíjöllum og að sjálfsögðu
í bíl.
Verður nú Ámakvæði látið segja til um
framgang ferðarinnar. Árni Oddson varð
lögmaður laust eftir 1630. Settist þá að á
Leirá „sunnan heiðar“ í Borgar-ijarðarsýslu.
Varð mjög vinsæll í héraði og naut mikillar
virðingar í lögmannsumdæminu.
Liðu svo tímar fram til 1662 að Friðrik 3.
tók við völdum í Danaríki. Lét hann þá Hinrik
Bjelke höfuðsmann, sem sat á Bessastöðum,
boða til fúndar í Kópavogi. Þar áttu fyrirmenn
Islendinga að sverja konungi trúnaðarreiða,
svokallaða einvaldsskuldbindingu.
Jóhann Magnús Bjarnason og kona hans Guðrún
Hjörleifsdóttir. Eigandi myndar: Olöf Sölvadóttir.
Árni Oddsson og Brynjólfur biskup
Sveinsson voru helstir til andsvara fyrir
Islendinga og mæltu í móti þessu. Benti þá
höfuðsmaður á röð af vopnuðum hermönnum,
sem stóðu þarna á verði og sagði: „Sjáið þið
þessa“. Sáu þá Ámi lögmaður og Brynjólfur
biskup hvað verða skyldi. Gátu þeir þó samið
við höfuðsmann um að draga úr áhrifum
einveldisins eftir mætti um sína daga. Sögn
er að Ámi Oddson hafi skrifað tárfellandi
undir einvalds - skuldbindinguna og varð
eins konar þjóðardýrlingur í sögum á íslandi
næstu aldir.
Er Ámakvæði gott dæmi um þessa arfsögn
og sýnir líka hvernig hún barst til Ameríku
með íslensku landnemunum sem þangað
fluttust á siðasta fjórðungi 19. aldar. Móðir
Jóhanns Magnúsar sagði honum söguna, þegar
hann var drengur í Ameríku en hún var löngu
dáin, þegar hann samdi kvæðið. í bréfi sagðist
Magnús vita, að mörg atriði væra hæpin í
kvæðinu en hann hefði hvorki tíma né getu til
að lagfæra það. Kvæðið færi heim til Islands
með fleiri verkum sínum til útgáfú hjá Áma
Bjamasyni áAkureyri.
40