Múlaþing: byggðasögurit Austurlands - 01.01.2015, Qupperneq 129

Sandvíkurstóðið
Séð heim að Stuðlum við Norðfjarðarflóa. Af veginum ofan við Barðatanga. Ljósmynd: Guðmundur Sveinsson.
óttur, tvístjömóttur með flekk á vinstri síðu,
taglið dökkt og hluti af lendinni. Hann var
því mikið ljós að sjá með alla fætur hvíta og
fríður. Hann var þroskamikill og glæsilegur
þegar hann kom og urðu margir hrifnir af
þessum stásslega kynbótagrip sem mættur var
á svæðið. Eins og nærri má geta varð stór hluti
folaldanna úr Sandvíkurstóðinu í ýmiskonar
skjóttum litum þar sem Skjóni var faðirinn.
Upphafið
Hryssustofninn sem austur kom haustið 1950
vom 25 hryssur á aldrinum tveggja til sex
vetra og sumar fylfullar sem eldri vom. Ein-
hver hafði tekið að sér að útvega þær úr Skaga-
firði og er talið að þær hafi aðallega komið
frá ijórum bæjum í Akrahreppi. Seljendur sáu
um að koma þeim austur í Möðrudal þar sem
nýir eigendur tóku við þeim. Sumir telja að
hryssunum hafi verið ekið á bílum austur í
Möðmdal sem er líklegt. í Möðrudal týndist
ein hryssan úr hópnum og þegar hún síðar
fannst keypti hana Jón Jóhannesson bóndi þar,
en hann hafði aðstoðað Norðfirðingana með
hryssuhópinn. Frá Möðrudal voru hryssumar
reknar austur í Sandvík. Komið var niður um
Eskiljarðarheiði og út Helgustaðahrepp, yfir
í Viðfjörð og síðan upp í Sandvíkurskarð frá
Stuðlum.
Þorgeir Þórarinsson frá Viðfirði man eftir
þegar hrossin komu austur. Hann hafði verið
sendur til Vaðlavíkur eftir mjólk fyrir heimilið
og þegar hann er kominn inn á svokallaðan
Skammadal sér hann stóðreksturinn koma
ofan af Dysinni sem er fjallvegur í botni Við-
fjarðar. Þar hitti hann rekstrarmenn sem voru
Hermann á Hofi og Armann Hermannsson frá
Skuggahlið. Þorgeir telur að þetta hafi verið í
nóvemberbyrjun og mundi ekki eftir að fleiri
menn fylgdu stóðinu þennan dag.
Um kvöldið fór að hvessa illilega af norð-
vestri og tók Þorgeir það ráð að gista á Karls-
stöðum um nóttina. Var það í eina skiptið
sem hann mundi eftir að hafa þurft að biðjast
gistingar í Vaðlavík. Rekstrarmenn fengu
gistingu í Viðfirði og beittu þar hryssunum
fyrir síðasta áfangann yfir til Sandvíkur. Um
nóttina gekk í hvassan norðvestan hvell með
þeim afleiðingum að þekja stærstu fjárhúsanna
í Viðfirði lyftist út af veggjum. Daginn eftir
127