Morgunblaðið - 27.01.2022, Blaðsíða 28

MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 27. JANÚAR 2022
Bílamerkingar
Vel merktur bíll er besta auglýsingin.
Tökum að okkur allt frá litlum merkingum
að heilpökkuðum bílum.
Xprentehf. | Sundaborg3 |104Reykjavík |7772700|xprent@xprent.is
www.xprent.is
Eltak sérhæfir sig í sölu
og þjónustu á vogum
Bjóðum MESTA úrval
á Íslandi af smáum
og stórum vogum
Gunnlaugur Snær Ólafsson
gso@mbl.is
Atvinnuvegaráðuneytið telur það
ekki veikja samningsstöðu Íslands í
deilum um hlutdeild ríkja í makríl-
veiðum að leyfa 10 þúsund tonnum af
ónýttum aflaheimildum að falla niður
milli ára. Þá telur ráðuneytið ekki
hafa legið fyrir nægileg rök fyrir að
heimila flutning á allt að 30% afla-
heimilda milli ára. Þetta er meðal
þess sem fram kemur í svari ráðu-
neytisins vegna fyrirspurnar Morg-
unblaðsins.
Íslenskum útgerðum tókst ekki að
veiða allan þann makrílafla sem
heimildir voru fyrir á síðasta ári. Í
september leituðu Samtök fyrir-
tækja í sjávarútvegi (SFS) til Svan-
dísar Svavarsdóttur, sjávarútvegs-
og landbúnaðarráðherra, og báðu um
að heimilað yrði að flytja allt að 30%
aflaheimilda milli ára, en almennt er
heimilt að flytja 10% ónýttra afla-
heimilda milli ára.
Heimilað var tímabundið að flytja
15% aflaheimilda ársins 2021 til árs-
ins 2022 og sagði Heiðrún Lind Mar-
teinsdóttir, framkvæmdastjóri SFS, í
samtali við Morgunblaðið fyrr í mán-
uðinum að hugsanlega væru glötuð
útflutningsverðmæti tveir til þrír
milljarðar króna vegna ákvörðunar
ráðherra. Jafnframt hefur veriðbent
á að fordæmi eru fyrir auknum flutn-
ingi heimilda milli ára og vísaði til
þess að í fyrra var veitt heimild til að
flytja 16%, 20% árið 2016 og 30% árið
2015.
Niðurstaðan 15%
„Við skoðun erindis SFS hjá ráðu-
neytinu í desember sl. kom í ljós að ef
heimila ætti flutning á öllum ónýttum
makrílheimildum þyrfti um 17%
flutningsheimild. Heildaraflamark ís-
lenskra skipa í makríl var ákveðið ár-
ið 2014 sem 16,5% af heildarráðgjöf
deilistofnsins, eða 140.627 lestir, og
samkvæmt reglugerð um makrílveið-
ar var heimilt að flytja allt að 14.063
lestir á milli ára eða 10% af afla-
marki,“ segir í svari atvinnuvegar-
áðuneytisins við spurningu um rök
fyrir þeirri ákvörðun að verða ekki
við beiðni SFS.
Þá er vakin athygli á að 10% sé
sama hlutfall og í reglugerðum um
aðra uppsjávardeilistofna og í reglum
Norðuraustur-Atlantshafsfiskveiði-
ráðsins (NEAFC) um kolmunna.
Hins vegar eru ekki til staðar reglur
um flutning aflaheimilda í makríl,
hvorki í samkomulagi strandríkja
fyrir árið 2021 né hjá NEAFC.
„Efnislegar reglur um flutning á
heimildum til að veiða makríl á milli
ára verða að vera málefnalegar og
byggðar á mati á aðstæðum hverju
sinni. 10% flutningsheimild hefur
verið talin málefnaleg og samræmast
meðalhófi og því hefur sú regla verið
skrifuð inn í ársreglugerðir síðustu
ára, en auk þess er hún í samræmi við
3. mgr. 11. gr. laga nr. 116/2006 sem
mælir fyrir um heimild fyrir flutningi
á aflamarki á milli ára í botnfiskteg-
undum og öðrum tilteknum tegund-
um. Það er einnig til marks um sjón-
armið um ábyrgar veiðar að ekki
myndist uppsöfnun aflamarks sem
færist inn á nýtt ár, auk nýrra afla-
heimilda ársins.
Niðurstaðan var því að hægt væri
að verða að mestu leyti við óskum
SFS með breytingu á reglugerð með
flutningsheimild upp á 15%,“ segir í
svarinu.
Hafna gagnrýni
Fulltrúar útgerðanna hafa kvartað
undan skorti á fyrirsjáanleika í
ákvarðanatöku í málinu og hafa vísað
til þess að ákvörðun ráðherra hafi
verið tekin í andstöðu við tilhögun
fyrri ára og birt milli hátíða í desem-
ber. Þessari gagnrýni vísar ráðu-
neytið á bug í svari sínu.
„Ráðuneytið og SFS hafa verið í
miklum samskiptum vegna málsins
frá því í september sl. og voru sam-
tökin upplýst um að ekki yrði tekin
afstaða til erindisins fyrr en að af-
loknum strandríkjafundum. Þó að
heimildir fyrir uppsjávarstofna mið-
ist við almanaksárið getur Fiskistofa
flutt heimildir til í kerfum sínum
fram í miðjan janúar,“ svarar ráðu-
neytið spurningu um réttmæti gagn-
rýninnar.
Veiki ekki samningsstöðu
Verulegar áhyggjur eru af því að
með því að leyfa 10 þúsund tonnum
að falla niður sé verið að veikja samn-
ingsstöðu Íslands gagnvart hinum
strandríkjunum. Heiðrún Lind sagði
nýverið veiðireynslu mikilvægan þátt
í kröfugerð Íslendinga. „Þar sem við
höfum ekki aðgang að veiðum í lög-
sögum annarra ríkja þurfum við
sveigjanleika í tíma. Vegna göngu-
mynsturs, tíðarfars, veiðanleika og
fleiri breytilegra þátta er nauðsyn-
legt að horfa yfir stærra tímabil.“
Þá hafa þeir Friðrik Mar Guð-
mundsson, framkvæmdastjóri
Loðnuvinnslunnar, og Aðalsteinn
Ingólfsson, forstjóri Skinneyjar-
Þinganess, einnig lýst áhyggjum af
áhrifum minni veiðireynslu á samn-
ingsstöðu Íslands. „Staðan er sú
núna að Færeyingar hafa ákveðið að
geyma það sem út af stóð, alls um 59
þúsund tonn. […] Norðmenn eiga um
34 þúsund tonn eftir, sem þeir ætla
líka að geyma fram á næsta ár. Á
sama tíma sleppum við því að flytja
10 þúsund tonn á milli ára. Það er
mjög slæm ákvörðun og ekki til að
bæta samningsstöðu okkar gagnvart
öðrum strandríkjum,“ sagði Friðrik
Mar í samtali við Morgunblaðið um
miðjan janúar.
Undir þessi sjónarmið tekur ekki
atvinnuvegaráðuneytið sem í svari
sínu segir skýrt ákvörðunina ekki
veikja samningsstöðu Íslands. „Mik-
ilvægt er gagnvart alþjóðasamfélag-
inu að ganga ekki lengra en þarf,
enda er makrílstofninn ofveiddur og
engir samningar í gildi um nýtingu
hans. Ákall berst reglulega um að
strandríkin sýni meiri ábyrgð og
semji um sanngjarna skiptingu, til
dæmis frá NAPA (North Atlantic
Pelagic Advocacy Group), umhverf-
issamtökum og vottunaraðilum.“
Ekki næg rök fyrir færslu makríls
- Atvinnuvegaráðuneytið segir til marks um ábyrgar veiðar að ekki myndist uppsöfnun veiðiheimilda
- Telja 15% flutningsheimild koma til móts við óskir SFS - Hafa ekki áhyggjur af samningsstöðu
Morgunblaðið/Börkur Kjartanss
Makrílveiðar Íslenskum útgerðum tókst ekki að veiða þann makrílafla sem heimildir voru fyrir í fyrra.
Afurðaverð á markaði
26. janúar 2022,meðalverð, kr./kg
Þorskur, óslægður 410,71
Þorskur, slægður 444,48
Ýsa, óslægð 383,41
Ýsa, slægð 400,50
Ufsi, óslægður 224,41
Ufsi, slægður 269,13
Gullkarfi 390,71
Blálanga, óslægð 328,00
Blálanga, slægð 291,67
Langa, óslægð 293,42
Langa, slægð 295,91
Keila, óslægð 168,05
Keila, slægð 181,75
Steinbítur, óslægður 132,62
Steinbítur, slægður 184,42
Skötuselur, slægður 821,32
Grálúða, slægð 10,00
Skarkoli, slægður 560,54
Þykkvalúra, slægð 800,32
Langlúra, slægð 344,00
Sandkoli, óslægður 145,00
Skrápflúra, óslægð 39,00
Bleikja, flök 1.790,00
Regnbogasilungur, flök 3.176,00
Grásleppa, óslægð 34,03
Gulllax 14,00
Hlýri, óslægður 124,00
Hlýri, slægður 274,68
Hrogn/þorskur 549,46
Lúða, óslægð 351,00
Lúða, slægð 783,58
Lýsa, óslægð 87,00
Skata, slægð 87,40
Undirmálsýsa, óslægð 143,38
Undirmálsýsa, slægð 200,74
Undirmálsþorskur, óslægður 220,62
Undirmálsþorskur, slægður 274,45