Morgunblaðið - 11.03.2022, Blaðsíða 18

S
iðfræðsla og siðfesta samsvara kristinni fermingu og fermingar-
fræðslu. Fyrsta siðfestuathöfnin á Íslandi var haldin árið 1973 og
hefur þeim sem kjósa að taka siðfestu fjölgað jafnt og þétt. „Við
bjóðum upp á siðfestuna sem kost fyrir unglingana í Ásatrúar-
félaginu, því ferming er stór þáttur í að verða fullorðinn, eins kon-
ar kennileiti í lífinu fyrir marga. Unglingar eru á þeim aldri þegar lífið
er að breytast og þurfa allt í einu að standa ein í ýmsum að-
stæðum. Þá er alveg kjörið að ræða það sem raunverulega
skiptir máli í lífinu og undirbúa þau undir að geta gengið
örugg til móts við það og með veganesti sem hjálpar til
við að finna réttu leiðina,“ segir Jóhanna Harð-
ardóttir, Kjalnesingagoði og starfandi allsherj-
argoði.
Áhersla lögð á ábyrgð, virðingu
og drengskap
„Við leggjum áherslu á vellíðan sem felst í
að þekkja sjálfan sig, kunna að leita að því
besta í sér og nota hæfileika sína og að kunna
að leita hjálpar þegar maður þarfnast henn-
ar.
Í siðfræðslunni leggjum við áherslu á
ábyrgð, virðingu og drengskap, ekki bara
gagnvart okkur sjálfum heldur öllum sem mað-
ur umgengst og jörðinni okkar. Við skoðum sam-
an heilræðin í Hávamálum sem eru alveg jafn mik-
ilvæg í dag og þegar þau voru samin. Fólk og þarfir
þess hafa lítið breyst, það er bara umhverfið sem
breytist og við þurfum aðallega að læra að lifa í sátt og
samlyndi, kunna að umgangast hvert annað og vinna sameig-
inlega að betri heimi,“ segir Jóhanna.
Hvert og eitt siðfestubarn fær sína einkaathöfn
Ólíkt því sem yfirleitt tíðkast í kristilegum og borgaralegum fermingum
fær hvert og eitt siðfestubarn sína einkaathöfn. Jóhanna segir siðfestudaginn
samkomulagsatriði milli goðans og fjölskyldunnar og það sama gildi um stað-
setningu athafnarinnar. „Sumir nota einhverja fjölskylduhátíðisdaga, afmæli
eða annað, eða finna dag þar sem fjölskylda og vinir geta komið saman. Nán-
ast allar okkar athafnir fara fram utanhúss og okkur þykir það mjög viðeig-
andi og alltaf besti staðurinn. Athafnirnar eru miðaðar að hverjum ein-
staklingi og þetta er algerlega þeirra dagur. Hann snýst ekki um loforð til
lífstíðar heldur að fagna því að viðkomandi einstaklingar eru að halda út í líf-
ið með réttu hugarfari. Siðfestukrakkarnir eru með skemmtilegasta fólki
sem maður kynnist, þau eru með opinn huga og einlæg og það er svo gaman
að skiptast á skoðunum við þau. Það er svo mikilvægt að þau geri sér grein
fyrir hvað þau eru mikilvæg og að fram-
tíðin sé þeirra.“
Tók siðfestu íklædd upphlut af langömmu sinni
Iðunn Gunnsteinsdóttir, nemandi í 10. bekk Vogaskóla í
Reykjavík, tók siðfestu í Ásatrúarfélaginu sumarið 2020. Hvers vegna kaus
hún að fara þá leið? „Ég var alltaf ákveðin í því að fermast, en það tók mig
tíma að ákveða á hvaða hátt. Ég skoðaði einnig kristna og borgaralega leið en
leist best á ásatrúna. Aðalástæða þess er sú að þar er ekkert trúboð og ég var
því ekki að tileinka mér einhverja trú þó ég tæki þátt í siðfestu. Mér finnst
goðafræði skemmtileg og fannst mjög heillandi að þarna væri íslensk menn-
ing og gömul trú í aðalhlutverki, áhugaverð lífsspeki. Svo vildi ég alltaf ferm-
ast úti og félagið bauð upp á mjög persónulega athöfn þar
sem ég mátti ráða mjög miklu,“ segir Iðunn.
Heimsfaraldurinn setti strik í reikninginn hjá fjölskyld-
unni eins og svo mörgum, fresta þurfi fermingunni tvisvar
og þegar að henni kom var einungis hægt að halda litla
veislu í ljósi samkomutakmarkana. Iðunn tók loks siðfestu
á Mógilsá við Esjurætur 13. ágúst 2020.
„Athöfnin fór fram í mígandi rigningu og lítil veisla var
á eftir fyrir mitt allra nánasta fólk. Athöfnin var mjög per-
sónuleg þar sem komið var til móts við langanir mínar.
Dagurinn var allur mjög skemmtilegur, við höfðum súpu
og köku í eftirrétt og ég fékk fínar gjafir. Ég valdi mér
vers úr Hávamálum sem ég las upphátt og goðinn sagði
einnig nokkur orð. Þá var horn með vatni látið ganga á
milli og allir lyftu því. Þeir sem vildu höfðu þar tækifæri til
að segja eitthvað við mig. Það var skemmtilegt að heyra
hvað fólk hafði að segja, en vandræðalegt á sama tíma að
hafa alla athyglina á sér. Ég ákvað að taka siðfestu í upp-
hlut sem langamma mín átti, en þar sem þetta er íslenskur
siður þótti mér tilvalið að vera í íslenskum þjóðbúningi,“
segir Iðunn.
Þótti gaman að lesa Hávamálin
Heimsfaraldurinn náði einnig að teygja anga sína inn í
fermingarfræðsluna. „Það varð minna úr henni en annars,
vegna Covid. Í siðfestufræðslunni og athöfninni sjálfri rík-
ir mikil áhersla á virðingu og ábyrgð þess að vera fullorð-
inn einstaklingur, pælingar um hvað væri rétt og rangt og
áherslan lögð á að vera almennileg manneskja í lífinu en
ekki endilega að tilbiðja guði. Mér þótti samt sem áður
mjög skemmtilegt þegar verið var að segja sögur úr ása-
trúnni og lesa Hávamálin,“ segir Iðunn.
Athöfnin við
Esjurætur
í mígandi
rigningu
Ásatrúarfélagið býður upp á manndómsvígslu sem
skiptist í siðfræðslu og siðfestu. Athöfnin felur ekki í
sér neins konar yfirlýsingu eða trúarjátningu, heldur
er hún staðfesting á því að viðkomandi hafi kynnt
sér heiðinn sið og sjónarmið og vilji taka siðfestu.
Kristborg Bóel Steindórsdóttir | boel76@gmail.com
Iðunn Gunnsteins-
dóttir fermdist í
grenjandi rigningu
að ásatrúarsið.
Hún lét veðrið
ekki stoppa sig
þennan dag.
Jóhanna Harðardóttir, Kjal-
nesingargoði og starfandi
allsherjargoði fermdi Iðunni.
Athöfnin fór fram í
mígandi rigningu
og lítil veisla var á
eftir fyrir mitt allra
nánasta fólk. At-
höfnin var mjög
persónuleg þar sem
komið var til móts
við langanir mínar.
18 MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 11. MARS 2022
WWW.FABRIKKAN.IS PANTANIR Í SÍMA575 7575
PANTAÐU ÞÍNA VEISLU ÁWWW.FABRIKKAN.IS
Fabrikkusmáréttir
í fermingarveisluna
KIMCHI KJÚKLINGAvængir eða LUNDIR
Kimchi kjúklingavængir (1 kg.) löðrandi í
Kimchi-mangó-engifergljáa með vorlauk og
sesamfræjum.