Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.2016, Blaðsíða 105

Andvari - 01.01.2016, Blaðsíða 105
ANDVARI EINSTAKLINGUR, NÁTTÚRA OG SAMFÉLAG í AÐVENTU 103 einskis annars væntir hann né kærir sig um að verða, ekki einu sinni í himnaríki — ekki núorðið. Þeir tímar eru um garð gengnir. Þeir dagar og nætur er hann átti sér drauma um hamingju og hóglífi þessa heims og annars. Um garð gengnir og guði sé lof (43-44). Af þessum orðum er ljóst að draumar hins unga Benedikts hafa ekki ræst. Það hefur valdið honum hugarangri meðan þeir lifðu með honum, og væntanlega mestu þegar ljóst varð að þeir mundu aldrei rætast. En á þeim krossgötum í lífinu, þegar margur hefði talið að ekkert væri framundan, hefur hann hafið eyðimerkurgöngur sínar í þágu lífsins — og í þágu þess samfélags sem hann er hluti af. Hér skiptir máli að þessi eyðimerkurganga er val Benedikts sjálfs. Hann er ekki sendur af neinum húsbónda. Samfélagið hefur ekki beðið hann um að leggja þetta á sig og fínnst raunar fremur óþægilegt að þiggja framlag hans. Það kemur þegar fram í lýsingu á göngu Benedikts gegnum sveitina í átt að Botni á fyrsta degi ferðarinnar. Góðum viðtökum á bæjum en duld- um viðvörunum fólks og hrakspám um veðrið fylgja þessi ummæli: „Menn sögðu þetta í gamni og lyftu vart sjónum frá jörðu ....“ Það er eins og menn eigi erfitt með að horfa framan í Benedikt, skammist sín gagnvart honum. Nákvæmust lýsing á þessu er í samskiptum Benedikts við bóndann sem hann hittir síðast á undan fólkinu í Botni, þann sem kallaður er „hinn for- sjáli bóndi“ með biblíulegu orðalagi. Viðskilnaði þeirra er þannig lýst: ... þarna arkaði þrenningin leiðar sinnar, eftir varð efablandinn maður harðóánægður með þá og sjálfan sig og alla hluti á himni og jörðu, tuggði tölu sína og sá þá fjarlægjast, fólk af þessu tagi var honum ráðgáta — að leggja jafnvel líftóruna í sölurnar til þess eins að bjarga fáeinum flökkurollum, sinni úr hverri áttinni! Sjálfur á Benedikt aðeins fáar kindur og vantar enga (39). Aðrir eru ekki jafn kvalráðir og þykir gott að hafa gagn af þessari þráhyggju Benedikts. Þar er vitaskuld fremstur í flokki Hákon í Grímsdal sem slæst í för með Benedikt, þiggur hjálp hans og tefur hann um leið í ætlunarverki sínu, stofnar með því lífi hans í hættu. Allir sjá í gegnum þetta, fólkið í Botni sem hefur skömm á háttalagi Hákonar og Benedikt sjálfur sem engum neitar þó um hjálp. Hákon veit vel hverjum augum háttalag hans er litið í Botni en kærir sig kollóttan, „afturgöngur okkar kynnu að verða ykkur ennþá óvel- komnari“ er það síðasta sem hann segir við hjónin í Botni eftir næturgisting- una. Hákon birtist þó miklu fremur sem kærulaus og ófyrirleitinn maður en vondur eða siðspilltur. Kveðskaparsmekkur hans er skemmtileg andstæða við stökurnar sem Benedikt er sjálfur að setja saman um lífsviðhorf sín (sbr. bls. 68 og 69). Allt annars konar persónuleiki er Nonni á Fjalli sem einnig níðist á góðsemi Benedikts en fremur af barnaskap en tillitsleysi. Tillitsleysið er þó að finna hjá húsbóndanum sem sendi strákinn af stað í ófæruna, væntan-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.