AVS. Arkitektúr verktækni skipulag - 01.12.2001, Blaðsíða 9

G E S T U
R
Ó
L A
F S S O
N
I s I e n s k i r
h á s k ó I a r
Frá því nýstofnuðum Háskóla íslands var
fengið húsnæði til afnota á neðri hæð
Alþingishússins haustið 1911 hefur átt
sér stað mikil breyting á aðstöðu
íslendinga til æðri menntunar hér á
landi. Að vísu voru Háskólinn og Alþingi
undir sama þaki í nær þrjá áratugi, en á síðustu
árum hafa risið háskólar víða um land sem hafa
gerbreytt aðstöðu til menntunar utan höfuðborgar-
svæðisins og veitt dreifbýli mikilvægan stuðning.
Nú í byrjun nýrrar aldar, þegar við erum á hraðri
leið inn í þekkingarsamfélagið, er ekki úr vegi að
við reynum að Ifta yfir stöðu æðri menntunar hér á
landi, þau mannvirki og það heildarumhverfi þar
sem þessi menntun fer fram og þá möguleika sem
við teljum okkur sjá á sjóndeildarhringnum.
Þekking er miklu meira en bara það að læra eitt-
hvað tilskilið af bókinni. Ekki síst er hún fólgin í
samskiptum og kynnum nemenda á mismunandi
sviðum meðan á námi stendur og án menningar
vantar þessa þekkingu oft alla dýpt. Það er heldur
ekki lengur nóg að læra í eitt skipti fyrir öll eitthvað
fag eða starfsgrein heldur þurfum við öll að eiga
þess kost og hafa efni á að bæta stöðugt við okkur
þekkingu og færni. Að margra mati ættu háskólar
í dag heldur ekki að vera aflokaðir fílabeinsturnar
heldur staðir sem eru vel tengdir aðliggjandi þét-
tbýli þangað sem fólki á öllum aldri finnst eðlilegt
og sjálfsagt að sækja stöðugt nýjar hugmyndir,
líflega umræðu, þekkingu og fræðslu.
Margar nálægar þjóðir hafa lagt mikinn metnað
og áherslu á að vanda sem mest til heildar-
stefnumótunar við uppbyggingu háskóla sinna og
víða hafa þessir háskólar sett sér skýr markmið á
fjölmörgum sviðum um það hvernig þeir geta sem
best gegnt því hlutverki sem samtíminn og
framtíðin gera kröfu um. Ekki síst á þetta við um
umhverfisstefnu þessara skóla, en víða erlendis
hafa þau mál verið tekin föstum tökum ekki síður
en hjá mörgum fyrirtækjum. Hér nægir að benda á
stefnu breska menntamálaráðuneytisins í þessum
efnum (Environmental Responsibility. An agenda
for further and higher education.).
íslenskir háskólar eru mjög fjölbreyttir að gerð
og uppbyggingu, og framtíðarmarkmið þeirra og
yfirvalda menntamála eru misjafnlega skýr eins og
ef til vill má lesa út úr greinum þessa tímarits. í því
upplýsingaþjóðfélagi sem nú er að verða til hér á
landi eru þetta þó mál sem varða alla landsmenn.
Undanfarin ár hefur mikil umræða átt sér stað
meðal skólayfirvalda, skólamanna, fulltrúa at-
vinnulífs, hönnuða og skipulagsfræðinga um
breyttar áherslur viðvíkjandi skipulagi og gerð
æðri menntastofnana. Með hliðsjón af þessu og
því mikla fjármagni sem nauðsynlegt er að verja til
þessara mála virðist vera full ástæða til að hvetja
til aukinnar og opinnar umræðu og stefnumótunar
í þessum málaflokki hér á landi á breiðum grund-
velli. ■
7