Úrval - 01.02.1952, Blaðsíða 6

4
T7RVAL
efnabreyting hlýtur þá, eins og
nú, að hafa verið fólgin i því
að vatn klofnaði t vetni og súr-
efni fyrir áhrif sólarljóssins, en
sú efnabreyting skeði — og
skeður — í öllum jurtum, sem
hafa blaðgrænu. Súrefnið fer
út í andrúmsloftið, en vetnið
fer til uppbyggingar jurtarinnar
ásamt kolsýrunni.
Heildarmyndin af lífinu á
kambríutímabilinu er því ekki
frá eínafræðilegu sjónarmiði
frábrugðin því sem vér þekkjum
nú. Jurtii'nar gefa frá sér súr-
efni, sem dýrin nota. Jurtirnar
nejúa kolsýru og verða fæða
fjmir dýrin, sem að sínu leyti
skila mestum hluta af líkams-
efnum sínum aftur til kolsýru-
forðans. Nýjar frumur mynaast
á kostnað gamalla, dýrin vaxa,
mynda eggjahvítu, fitu, kolvetni
og önnur frumuefni, þau iifa
skamma stund og skila síðan
efnum sínum til annarra lífvera.
Eftir verða kalk- og kísilskelj-
ar, sem grafnar í sand gefa oss
naumar upplýsingar um lífið í
sjónum fyrir 500 miljón árum.
Hvað var til fyrir þann tíma?
Hverjir voru forðfeður hins auð-
uga jurta- og djiralífs á kam-
bríutimabilinu ? Svo bregður við,
að strax og kemur aftur fyrir
kambríutímabilið hverfa stein-
gervingamir að heita má með
öllu. Fyrir 700 miljónum ára og
ármiljénunum þar á eftir — á
því timabili, sem kallað er hið
forkambríska — virðist svo sem
ekki hafi neinar lífverur verið
á jörðinni, að minnsta kosti ekki
þesskonar lífverur, er geymzt
geta sem steingervingar. Hverju
sætir það, að á kambríutímabil-
inu mætir oss auðugt líf á til-
tölulega háu þroskastigi, en að-
eins 200 ármiljónum áður sjást
ekki með vissu nein merki
lífs, hvorki dýra né jurta? Á-
stæðan er ekki sú, að ekki finn-
ist eldri jarðmyndanir, sem eru
svo óskemmdar af eldsumbrot-
um og jarðhræringum., að þær
gætu geymt steingervinga. Menn
þekkja raunverulega jarðmynd-
anir, sem unnt er að aldurs-
ákvarða 2000 miljón ár aftur
í tímann. En steingervingar finn-
ast þar ekki.
Ein skýringin, sem sett hefur
verið fram, er sú, að lífverur
þær, sem lifðu fyrir kambríu-
tímabilið, hafi ekki haft neina
skel eða aðra harða líkamshluta
— sem gæti samrýmzt því, að
sýrustig sjávarins var þá til-
tölulega hátt. Ef svo væri, er
ekki við að búast að neinir stein-
gervingar fmnist frá þessum
tímum; í mesta lagi er hægt að
vænta þess að varðveitzt hefðu
einskonar þrykk í mjúkum
sandi eða leir. En hversu óend-
anlega litlar líkur eru ekki
til að slík afsteypa af einhverri
lífveru verði á vegi sérfræðinga
vorra tíma!
Annar möguleiki er auðvitað
sá, að lífið hafi í raun og veru
orðið til á hundrað ármiljónun-
um næst á undan kambríutíma-
bilinu og blossað upp í auðlegð