Úrval - 01.02.1952, Side 9

UM UPPRUNA LÍFSINS
7
gætu margvísleg og flókin kol-
efnissambönd. í fyrsta lagi hafa
hinir útfjólubláu geislar sólar-
ljóssins átt greiðari leið gegn-
um gufuhvolfið vegna þess hve
lítið súrefni var í andrúrnsloft-
inu. Útf jólublátt ljós hefur yfir-
leitt örvandi áhrif á margvísleg-
ar efnabreytingar. í öðru lagi
hlýtur magn brennisteinssam-
banda í andrúmsloftinu, t. d.
brennisteinsvetnis, að hafa verið
talsvert mikið. Brennisteinsvetni
hefur m. a. þann eiginleika, að
að það lætur auðveldlega af
hendi vetnisatóm til sumra kol-
efnissambanda. Sterkar líkur
eru til að fyrir samspil kol-
sýru, meira eða minna mettaðra
kolvetna og brennisteinsvetnis
við örvandi áhrif útfjólublás
ljóss hafi safnazt fyrir á til-
tölulega skömmum tíma — t. d.
200 ármiljónum — allmikið af
kolefnissamböndum á yfirborði
jarðar, einkum í sjónum. Ég
get ekki hér gert grein fyrir
hverskonar kolefnissambönd er
líklegast að myndast hafi, en
almennt má segja, að sambönd
kolefnis við vetni eða súrefni
eða köfnunarefni eða við pau
öll til samans, hafa náttúrlega
tilhneigingu til að verða marg-
breytileg og flókin. Líkurnar til
þess að samspil tveggja kolefnis-
sambanda leiði til einnar — og
aðeins einnar — nýmyndunar,
eru mjög litlar. Það er í þessari
náttúrlegu tilhneigingu kolefn-
issambandanna til flókinna ný-
myndana, sem vér eygjum skil-
yrðin fyrir tilkomu lífsins á
jörðinni.
Vér gerum því ráð fyrir, að
fyrir 2000 ármiljónum hafi stöð-
ugt verið að myndast æ flókn-
ari kolefnissambönd bæði í and-
rúmsloftinu og sjónum. En allar
þessar efnabreytingar genun
vér ráð fyrir að hafi átt sér stað
í uppleystu og tiltölulega út-
þynntu formi í sjónum. Mikil-
vægt skilyrði vantar: að eitt-
hvað af kolefnissamböndunmn
hafi fengið skilyrði til að skilj-
ast úr sjónum sem einskonar
fast efni — vér skulum til hægð-
arauka kalla það „kekki“. Rúss-
neski vísindamaðurinn Oparin
gaf kringum 1930 út mjög at-
hyglisverða bók, sem hann
nefndi „Uppruni lífsins“. í henni
sýnir hann fram á, að viss kol-
efnissambönd í þunnri upplausn
geti við ýms skilyrði fengizt til
að skilja sig úr upplausninni og
mynda hlaupkennt efni, svo-
nefnd samþjöppuð (konsentrer-
uð) kolloidefni. Oparin, sem
styður þessa skoðun sína mjög
sannfærandi rökum, telur úti-
lokað, að útfelling samþjappaðra
kolloidefna, sem litlar kúlur eða
kekkir, hafi ekki átt sér stað. Til
þess að vera varkárir, getum vér
kannski sagt, að mjög sennilegt
sé, að slík útfelling hlaup-
kenndra kolloidefna, sem ekki
er unnt að skilgreina nánar, hafi
átt sér stað á stöðum, sem buðu
til þess hentug skilyrði, t. d. í
víkum eða lónum, þar sem upp-
gufun hefur valdið því að upp-