Úrval - 01.02.1952, Qupperneq 16

14
ÚRVAL
gerði hún það alltaf. Eftir að
hún hafði eignasí dálítið af
fötum hafði hún yndi af því að
róta í skúffunum sínum og
klæða sig í eina flíkina á fætur
annarri.
Viki stendur mest að baki
börnum í tali og skilningi sín-
um á máli. Þegar hún var fimm
mánaða hélt ég eitt sinn pelan-
um á lofti fyrir framan hana og
sagoi: „Taiaðu!“ Hún leit á
pelann og síðan á mig, en sagði
auðvitað ekki neitt. Ég beið í
15 mínútur og stóð svo upp til
að fara. Þá heyrðist frá Viki
lágt, vesaldarlegt „ú-ú“, og ég
flýtti mér að launa henni „tal-
ið“ með því að rétta henni pel-
ann. í hvert skipti sem ég stóð
upp til að fara sagði hún „ú-ú“
og þannig vann hún fyrir mat
sínum. I nokkrar vikur reynd-
um. við að kenna henni að
„tala“. Þegar hún var tíu mán-
aða kom allt í einu frá henni
nýít hljóð -— einna líkast hásu,
Ijótu ,,a“-hljóði, sem hún stundi
upp með miklum erfiðismunum.
Um leið teygði hún sig sigri-
hrósandi eftir pelanum og af
því áiyktuoum við, að hún hefði
loks lært að nota röddina til að
biðja um mat. Eftir þetta sagði
hún alltaf ,,a“ þegar við sögð-
um henni að tala.
Þegar Viki var 14 mánaða
tók Keith upp á því að leggja
þumalfingurinn yfir varir henn-
ar og þrýsti þannig saman vör-
unum. Með mat í hinni hendinni
sagði hann Viki að tala. Svo
lyfti hann fingrunum og þegar
a-hljóðið kom, lagði hann fing-
urin á varirnar aftur og kom
þá ,,ma-ma“ út fyrir varir Viki.
Síðan gaf hann henni að borða.
Ekki liðu nema tvær vikur
áður en Viki gat sagt „mamma“
hjálparlaust. Ekki vissi hún að
éa var „mamma", en hún not-
aði þetta orð í allar þarfir. Hún
vakti okkur með því á hverj-
um morgni og notaði það til að
biðja, um mat og hjálp í hvers-
konar erfiðleikum. í von um að
geta aukið orðaforða Viki
byrjuðum við á því sem við
kölluðum „eftirhermukennsla",
þegar hún var hálfs annars
árs, en á þeim aldri eru börn
almennt farin að nota 10 orð.
Við klöppuðum saman höndun-
um eða blésum í flautu og sögð-
um um leið: „Gerðu þetta!“
Til þess að fá mat varð Viki að
leika þetta eftir okkur. Hún var
fljót að komast upp á það.
Seinna tókum við í notkun
hljóð og munnhreyfingar. Ef
til vill tækist henni með tím-
anum að apa þær eftir líka.
Skömmu áður en Viki varð
tveggja ára bar eftirhermu-
kennslan þann árangur að Viki
bætti einu orði við sig —
,,papa“. Það var hvíslkennt en
þó greinilegt. Hún notaði strax.
„mamma“ og ,,papa“ jöfnum
höndurn þegar hún bað um eitt-
hvað. Dag nokkurn var ég að
tala við einn kunningja minn
um möguleika á því að nota
hljóðin, sem Viki notaði við