Morgunblaðið - 20.01.1995, Blaðsíða 6

6 FÖSTUDAGUR 20. JANÚAR 1995
MORGUNBLAÐIÐ
FRÉTTIR
Fyrri umræða í borg'arstjórn um fjárhagsáætlun Reykjavíkurborgar
Tekjur borgar-
sjóðs áætlaðar
16,9 milljarðar
Skatttekjur 11 milljarðar o g útgjöld hækka um 9,1%
ÁRNI Sigfússon og Vilhjálmur Þ. Vilhjálmsson, fulltrúar
minnihlutans, bera saman bækur sínar.
FJÁRHAGSÁÆTLUN Reykjavík-
urborgar kom til fyrri umræðu á
fundi borgarstjórnar í gær. Heildar-
tekjur borgarsjóðs eru áætlaðar
tæpar 16,9 milljarðar á árinu. Þar
af eru skatttekjur rúmir 11 milljarð-
ar og er það 794 milljóna króna
hækkun frá fyrra ári. Gert er ráð
fyrir að rekstrargjöld lækki um 1,2
milljarða og að heildarútgjöld borg-
arsjóðs aukist um 9,1% eða um 1,5
milljarða.
I upphafí ræðu sinnar rakti Ingi-
björg Sólrún Gísladóttir borgar-
stjóri, niðurstöðu ijárhagsáætlunar
fyrra árs og sagði að í árslok 1994
hafí skuldir borgarsjóðs verið um
12,4 milljarðar en peningaleg eign
um það bil 4,2 milljarðar. „Þá verð-
ur peningaleg staða þar með orðin
neikvæð um 8.180 milljónir í stað
5.424 milljóna í seinasta ársreikn-
ingi,“ sagði Ingibjörg Sólrún.
„Staða borgarsjóðs hefur versnað
um allt að 2.760 milljónir á þessu
eina ári.“
Veigamiklar breytingar
Ingibjörg vék síðan að fjárhags-
áætlun fyrir árið 1995 og sagði að
eins og vænta mætti væri gert ráð
fyrir veigamiklum breytingum á
þeirri stefnu sem fylgt hafi verið í
tíð Sjálfstæðisflokksins. Niðurstaða
sérstakrar úttektar á fjárhagsstöðu
borgarinnar hafí leitt í ijós að ekki
verður hægt að fara jafn hratt í
þær breytingar eins og æskilegt
hefði verið. „Viðskilnaðursjálfstæð-
ismanna reyndist enn verri en við
höfðum gert okkur í hugarlund eins
og meðal annars má ráða af því að
á þessu ári þarf að gera ráð fyrir
1.100 milljón króna framlagi til
afborgana lána, en afborganir
námu samtals 250 milljónum króna
í fyrra.“
Tekjur hafa ekki minnkað
í máli borgarstjóra kom fram að
tekjur borgarinnar í heild hafí ekki
minnkað jafn mikið og sjálfstæðis-
menn hafí viljað láta vera, þar sem
arður af fyrirtækjum borgarinnar
hafí hækkað á síðasta ári. „Það
hlýtur því að vekja undrun að sjálf-
stæðismenn hér í borgarstjórn, sem
gera meira úr rýrnun tekna borgar-
sjóðs en við fulltrúar Reykjavíkur-
listans, skuli snúast öndverðir við
álagningu 0,15% holræsagjalds, en
tekjur af því renna þó einmitt til
brýnna framkvæmda og reksturs,
sem einhugur hefur verið um hér í
borgarstjóm," sagði Ingibjörg.
Tekjuöflun borgarsjóðs
Borgarstjóri vék að áætlaðri
tekjuöflun borgarsjóðs og sagði að
áætlaðar tekjur samkvæmt frum-
varpinu væru 16.856 milljónir
króna. Þar af væru skatttekjur
11.034 milljónir, sem er 794 millj-
óna króna hækkun miðað við árið
1994. Þar munaði mest um tekjur
af 0,15% holræsagjaldi, en þær eru
samtals áætlaðar 550 milljónir.
Reiknað væri með að útsvarstekjur
hækki um 200 milljónir en 130
milljónir af þeirri fjárhæð mætti
rekja til hækkun útsvars úr 6,7% í
8,4% í fyrra. Tekjur sem færðar
væm til frádráttar gjöldum undir
einstökum liðum væm áætlaðar
5.822 milljónir og hækka þær um
1.790 milljónir frá áætlaðri útkomu
nýliðins árs.
„Að því slepptu munar mest um
áætlaða hækkun framlaga úr Vega-
sjóði til þjóðvegaframkvæmda um
610 milljónir króna, eða úr 257 í
867 milljónir króna og hækkun á
arðgreiðslum fyrirtækja borgarinn-
ar um tæplega 581 milljón króna,
eða úr 984 í 1.565 milljónir króna,
auk þess sem endurgreiðslur undir
reikningsliðnum félagsmál hækka
um ríflega 350 milljónir króna, en
þar vegur þyngst áætlaðar endur-
greiðslur húsaleigubóta, 250 millj-
ónir króna,“ sagði borgarstjóri.
Arðgreiðslur borgarfyrirtækja
Um arðgreiðslur borgarfyrir-
tækja sagði Ingibjörg að engum
ætti að koma á óvart að ráðstafan-
ir hafí verið gerðar til að auka tekj-
ur borgarinnar. Það hefði betur
verið gert fyrr eins og skuldastaða
borgarsjóðs bæri með sér. „I Ijósi
þeirrar umræðu sem fram hefur
farið um arðgjöf borgarfyrirtækja
á liðnum árum má ætla að sæmileg
sátt sé um hækkun arðgreiðsln-
anna, enda hefur það verið tekið
skýrt fram að arðsemiskröfur gagn-
Morgunblaðið/Kristinn
INGIBJÖRG Sólrún Gísladóttir borgarstjóri
mælir fyrir fjárhagsáætlun borgarinnar í gær.
vart einstökum fyrirtækjum hljóti
að koma til endurskoðunar árlega
með hliðsjón af breytingum á stöðu
þeirra og áformum um umsvif,"
sagði borgarstjóri. „Öðru máli virð-
ist gegna um álagningu holræsa-
gjalds, en því er til að svara að þar
stóðum við í meirihlutanum í megin-
atriðum frammi fyrir þremur kost-
um og engum góðum. Nauðsynlegt
var að auka tekjur borgarsjóðs og
stemma þannig stigu við frekari
skuldasöfnun, eða hverfa frá frek-
ari holræsaframkvæmdum að sinni,
þar sem ekki kom til greina að
bregðast kjósendum okkar með því
að draga úr áformuðum framlögum
til brýnustu stefnumála okkar varð-
andi leikskóla og grunnskóla. Hol-
ræsaframkvæmdir eru hins vegar á
því stigi að það hefði haft í för með
sér umtaisverða sóun að slá þeim
á frest.“
Hækkun útsvars eða
holræsagjald
Spurningin hafi verið, sagði
borgarstjóri, hvort hækka ætti út-
svar eða leggja á holræsagjald. Að
vandlega athuguðu máli hafi hol-
ræsagjald verið ákveðið og ekki síst
vegna þess að þetta gjald legðist
ekki einvörðungu á einstaklingana
eins og útsvarshækkun hefði gert
heldur einnig á fyrirtæki.
í fjárhagsáætluninni er gert ráð
fyrir að rekstrargjöld lækki um
tæplega 1.255 milljónir. Sagði
borgarstjóri að forsendur útgjalda
væru í meginatriðum miðaðar við
að laun og launatengd gjöld hækki
um 2,5% milli ára og að önnur gjöld
standi í stað þrátt fyrir að spáð sá
hækkun á almennu verðlagi um 2
til 2,5%. Samkvæmt fjárhagsáætl-
uninni er gert ráð fyrir að atvinnu-
leysi minnki úr 4,8% í 4,6%.
Frumvarpið er
stefnuyfirlýsing
Borgarstjóri sagðist ekki draga
í efa að sjálfstæðismenn hefðu
ýmislegt við frumvarpið að athuga.
Frumvarpið væri að sínu leyti
stefnuyfirlýsing Reykjavíkurlist-
ans. „Hugtökin hægri og vinstri
duga tæpast lengur til þess að lýsa
viðhorfum þeirra afla sem takast á
um stefnu og áherslu í borgarmál-
um,“ sagði Ingibjörg. „Nærtækara
er að tala um fylgjendur félágs-
hyggju og fijálshyggju og í þeim
skilningi er hægt að halda því fram
með fullum rétti, að með þessu
frumvarpi sé borginni snúið af braut
fijálshyggju í átt til aukinnar fé-
lagshyggju.“
Ingibjörg sagði að Reykjavíkur-
listinn hafi í samræmi við stefnu-
skrá sína lagt áherslu á úrbætur í
atvinnumálum, dagvistarmálum
barna og málefnum grunnskólans
eins og fjárhagsáætlunin bæri vitni
um. Unnið væri að gagngerðum
breytingum á starfsháttum á sviði
atvinnumála og ferðamála. Framlög
til reksturs og bygginga leikskóla
væru stóraukin og unnið væri mark-
visst að einsetningu og undirbún-
ingi viðtöku grunnskólans.
Borgarfulltrúar Sjálfstæðisflokksíns vilja að skattar verði ekki hækkaðir
Dregið verði úr fram-
kvæmdum og rekstri
„ÖNDVERT við hugmyndir R-lista-
flokkanna byggir stefna sjálf-
stæðismanna á því að skattar borg-
arbúa verði ekki hækkaðir," sagði
Árni Sigfússon oddviti Sjálfstæðis-
fiokksins við fyrri umræðu um fjár-
hagsáætlun Reykjavíkurborgar á
fundi borgarstjórnar í gær. „Hug-
myndir sjálfstæðismanna fyrir fjár-
hagsár Reykjavíkur 1995 gera ráð
fyrir að borgin rifí seglin í rekstri
og framkvæmdum og eftir sérstakt
átak undafarin þijú ár vegna erfiðs
atvinnuástands verði dregið saman
að nýju.“
Rekstrargjöld lækkuð
Árni sagði að, fyrirtæki í borg-
inni væru að rétta úr kútnum og
að þau hefðu nú á ný tækifæri til
að taka við uppbyggingu og fram-
kvæmdum innan eðlilegra marka.
„Sjálfstæðismenn leggja því fram
tillögur um lækkun rekstrargjalda
í fjölmörgum málaflokkum en aukn-
ingu þeirra í skóla-, öldrunar; og
dagvistarmálum," sagði Ámi.
„Jafnframt er gert ráð fyrir áfram-
haldandi uppbyggingu hjúkrunar-
heimila fyrir aldraða í stað stöðnun-
ar eins og fjárhagstillögur R-lista-
flokkanna sýna. Allt þetta er unnt
að framkvæma án skattahækkunar
R-lista.“
Árni sagði að grundvallarmunur
á aðferðum sjálfstæðismanna og
R-listaflokkanna væri að sjálfstæð-
ismenn vildu lækka skattá á borg-
arbúa en R-listaflokkarnir hafa
ákveðið að hækka þá. Sjálfstæðis-
menn legðu fram markvissar og
raunhæfar tillögur um samdrátt í
ákveðnum málaflokkum en í þeim
efnum byðu R-listaflokkamir upp á
úrræðaleysi.
Sagði Ámi að borgarráð hafí á
undanförnum vikum farið yfír öll
rekstrarútgjöld borgarsjóðs og fyr-
irtækja borgarinnar. Á þeim fund-
um hafi engar tillögur komið frá
fulltrúum R-listans um niðurskurð
rekstrarútgjalda.
Biðja um hjálp
„í stað þess að taka af ábyrgð
og festu á fjármálum borgarinnar
og leggja fram eigin tillögur í þess-
um efnum koma R-listaflokkarnir
á elleftu stundu og biðja sjálf-
stæðismenn um að hjálpa sér við
að spara 260 milljónir króna með
einhveijum hætti,“ sagði Árni.
„Þessi vinnubrögð bera vott um
úrræðaleysi núverandi valdhafa og
óvandaðan undirbúning þeirra við
gerð fjárhagsáætlunar borgarinn-
arTEnn hafa engar raunhæfar til-
lögur komið fram hjá R-listan-
flokkunum um hagræðingu og
sparnað í rekstir.“
Ætlað annað
Árni benti á að atvinnuskapandi
aðgerðir væru skornar niður af
R-listaflokkunum um rúman hálfan
milljarð og að þannig væru
rekstrarútgjöld borgarinnar lækk-
uð. Borgarbúar væru skattlagðir
af R-listaflokkunum um 550 til 600
milljónir króna undir dulnefninu
„holræsagjald" en einungis 399
milljónir væru ætlaðar til nýfram-
kvæmda við aðalholræsi borgarinn-
ar. 150 til 200 milljónum króna
væri ætlað eitthvað annað.