Morgunblaðið - 18.10.1996, Page 18

ei 3«mmrntw æjswumm
18 FÖSTUDAGUR 18. OKTÓBER 1996
ERLENT
MORGUNBLAÐIÐ
ÚR VERIIMU
Morgunblaðið/Gunnlaugur Árnason
SKIPAVÍK hf. í Stykkishólmi hefur lokið miklum endurbótum
á Þóri SK 16, sem gerir alla vinnuaðstöðu mun betri en áður.
Skipavík afhendir Þóri SK
eftir miklar endurbætur
Stykkishólmi. Morgunblaðið.
ENDURBÓTUM var fyrir
skömmu lokið hjá Skipavík hf. í
Stykkishólmi á Þóri SK 16 frá
Sauðárkróki. Báturinn hefur ver-
ið þar í slipp í nokkurn tíma og
hafa verið gerðar á honum miklar
endurbætur.
Þórir SK 16 er nýlegur bátur
og hefur verið skráður í tæpt ár.
Hann er tólf tonn að stærð og var
smíðaður í Njarðvík. Núverandi
eigendur eignuðust hann í árs-
byrjun og eftir fyrstu reynslu
vildu þeir breyta honum. Skipavík
í Stykkishólmi tók það verk að
sér. Báturinn var breikkaður um
80 em og lengdur um 50 cm. Þá
var þilfarinu lyft að hluta til,
breytingar gerðar á gálga og
staðsetningu spilbúnaðar. Eftir
breytinguna er báturinn mun
betra sjóskip og vinnurými á
dekki betra eins og öll önnur að-
staða. Eigandi bátsins er Þórir sf.
á Sauðárkróki og verður hann
gerður þaðan út, einkum á rækju.
Pólar hf. á Siglufirði buðu best í
innfjarðarrækju
Yfirbauð FH
um 25-30%
Bátunum neitað um ís á Húsavík
Siglufirði. Morgunblaðið.
ÞRJU sjávarútvegsfyrirtæki á Húsa-
vík, sem stunda veiðar á innfjarðar-
rækju í Skjálfandaflóa, hafa gengið
til samninga við Pólar hf. á Siglu-
firði um sölu á allri þeirri rækju, sem
þeir munu veiða á þessu fiskveiði-
ári, en samanlagður byijunarkvóti
þessarra fyrirtækja er um 700 tonn.
Ætlunin er að landa rækjunni á
Húsavík og flytja hana til Siglufjarð-
ar og vinna í rækjuverksmiðju Póla
á Siglufirði.
Forsaga málsins er sú að sjávar-
útvegsfyrirtækin þijú á Húsavík, sem
gera út bátana Aron ÞH, Fanneyju
ÞH og Guðrúnu Björgu ÞH, auglýstu
sameiginlega í Morgunblaðinu eftir
tilboðum í heildarrækjukvóta bátanna
þriggja vegna megnrar óánægju með
það verð, sem Fiskiðjusamlag Húsa-
víkur bauð og bar mikið á milli í
samningaumleitunum. Fjögur tilboð
bárust, en Pólar hf. á Siglufirði buðu
hæsta verðið eða að meðaltali 25-30%
hærra verð en Fiskiðjusamlag Húsa-
víkur bauð fyrir rækjuna.
Ætíð landað á Húsavík
Guðmundur A. Hólmgeirsson, út-
gerðarstjóri Knarrareyrar ehf., sem
gerir út Aron, segist hafa orðið fyr-
ir miklum vonbrigðum með það verð,
sem rækjuverksmiðja FH bauð mið-
að við aðra tilboðsgjafa þrátt fyrir
það að hún væri á staðnum og þyrfti
því engan flutningskostnað að
greiða. Undarlegt mætti teljast að
verksmiðjan á Húsavík gæti ekki
verið samkeppnishæfari í verði en
tilboðin gáfu til kynna.
Fram kom hjá Guðmundi að þess-
ir þrír bátar væru þeir einu sem
hefðu innfjarðarrækjukvóta á Skjálf-
andaflóa og frá árinu 1989, þegar
að leyfi var upphaflega veitt fyrir
þessum kvóta, hefðu skipin ætíð
landað hjá rækjuverksmiðju FH.
Hefur afli þeirra verið um 20% af
þeirri rækju, sem verksmiðjan á
Húsavík hefur unnið árlega. Fram
hefur komið að byijunarkvóti bát-
anna er 700 tonn, en kannað verður
með viðbót í febrúar. Ekki er talið
ólíklegt að kvótinn geti teygt sig upp
í eitt þúsund tonn, líkt og á síðasta
fiskveiðiári. Að sögn Guðmundar
ákváðu forráðamenn fyrirtækjanna
þriggja að heíja ekki veiðar á inn-
fjarðarrækjunni að þessu sinni fyrr
en að gengið hefði verið frá verð-
samningum, en bátarnir hafa að
undanförnu verið á snurvoð. Þar sem
samningar eru nú í höfn stefna bát-
arnir að því að hefja veiðar í dag.
Ánægður með samninga
Einar Guðbjörnsson, fram-
kvæmdastjóri Póla, sagðist að von-
um vera ánægður með samningana,
þessir viðskiptahættir hentuðu fyr-
irtækinu ákaflega vel. Þama væri
einungis verið að kaupa rækju og
boðið verð miðað við hvert kíló, en
ekki væri í gangi alls konar brask,
sem svo gjarnan hefur verið tíðkað
samfara kvótakerfinu, t.d. með því
að bjóða tonn á móti tonni og fleira
í þeim dúr.
Aðspurður um viðbrögð forráða-
manna Fiskiðjusamlags Húsavíkur,
sagðist Einar lítið hafa orðið var við
þau nema hvað þeir neituðu að selja
honum ís á rækjubátana þijá svo
keyra þyrfti ísnum annaðhvort frá
Akureyri eða frá Siglufirði í bátana.
Undanfarið hefur rækjuverk-
smiðjan Pólar hf. á Siglufirði ein-
göngu haft einn bát í föstum við-
skiptum. Það er Svalbarði SI sem
hefur verið áð veiðum á Flæmingja-
gmnni, en hann hefur hvorki veiði-
réttindi í íslenskri landhelgi né kvóta
þar sem búið var að úrelda hann.
Að auki hefur verksmiðjan keypt
frosna rækju eftir því sem þurft
hefur svo ófrosin rækja hefur ekki
verið unnin þar síðastliðna fjóra
mánuði. Einar sagðist ekki gera ráð
fyrir því að bæta þyrfti við starfs-
fólki vegna innijarðarrækjunnar.
4
Mannskæðasta slys í sögu HM í knattspyrnu
Rúmlega 80 bíða
bana í troðningi
Reuter
SLASAÐRI konu komið til hjálpar eftir troðning á íþróttaleik-
vangi í Guatemala sem kostaði tugi manna lífið í fyrrakvöld.
Guatemalaborg. Reuter.
AÐ MINNSTA kosti 82 menn biðu
bana í troðningi á knattspyrnuieik-
vangi í Guatemalaborg í fyrrakvöld
eftir að hópur manna, sem ekki
höfðu keypt aðgöngumiða, réðst inn
í eina stúkuna til að horfa á leik í
forkeppni heimsmeistarakeppninn-
ar. Þetta er mannskæðasta slys sem
orðið hefur í sögu keppninnar.
Troðningurinn hófst fyrir lands-
leik Guatemala og Costa Rica og
alltof margir höfðu fengið aðgang
að vellinum. Talið er að sala á fölsuð-
um miðum hafi stuðlað að því að
svo margir fórust.
Embættismenn í Guatemala
sögðu að leikvangurinn tæki 45.800
áhorfendur en mun fleiri hefðu verið
mættir klukkustund áður en leikur-
inn átti að hefjast. Nokkrir þeirra
töldu að áhorfendurnir hefðu verið
allt að 60.000.
Alþjóðaknattspyrnusambandið,
FIFA, sagði að eftirlitsmaður þess
hefði skýrt frá því að falsaðir miðar
hefðu verið seldir á leikinn. Miða-
lausir knattspyrnuáhugamenn hefðu
brotist í gegnum innganginn með
þeim afleiðingum að mannþröngin
sem þar var fyrir ruddist niður stúk-
una. Öryggisverðir opnuðu neyð-
arútganga en það nægði ekki til að
draga úr troðningnum.
Fréttaritari Reuter-fréttastofunn-
ar taldi 79 lík á staðnum, m.a.
tveggja barna, en björgunarmenn
sögðu að þrír eða fjórir til viðbótar
hefðu dáið síðar á sjúkrahúsi. 150
manns slösuðust í troðningnum.
„Andlitin á fólkinu urðu blá og
íjólublá," sagði einn sjónarvottanna.
„Fólkið náði ekki andanum. Ég
heyrði það hrópa og öskra.“
Þriggja daga þjóðarsorg
Líkin voru lögð í röð á hlaupa-
braut umhverfis völlinn og hulin
teppum meðan 15 slökkviliðsmenn
reyndu að endurlífga fólk sem kafn-
aði í troðningnum. Þeir voru alltof
fáir og nokkrir áhorfendur aðstoð-
uðu þá og reyndu að blása lífi í fórn-
arlömbin. A stúkunni fyrir ofan voru
skór og sundurtættur fatnaður fórn-
arlambanna á víð og dreif innan um
blóðbletti.
Alvaro Arzú, forseti landsins, fór
inn á leikvöllinn, tilkynnti með tárin
í augunum að leiknum hefði verið
aflýst og lýsti yfir þriggja daga þjóð-
arsorg.
Ríkissaksóknari Guatemala og
dómsmálaráðherrann kröfðust ítar-
legrar rannsóknar til að ganga úr
skugga um hver bæri ábyrgð á at-
burðinum.
„Þetta er dæmigert fyrir stórslys
á knattspyrnuleikvöngum," sagði
Bretinn Simon Inglis, sem hefur
skrifað nokkrar bækur um knatt-
spyrnuleikvanga. „Þau gerast næst-
um öll við útgangana eða inngang-
ana. Á þessum leikvangi eru engin
númeruð sæti og áhorfendurnir sitja
á stöllum úr steinsteypu. Við slíkar
aðstæður er mjög erfitt að hafa hem-
il á mannijöldanum."
95 manns biðu bana við svipaðar
aðstæður í Sheffíeld í Englandi árið
1989.
Síðari kappræður forsetaframbjóðenda í Bandaríkjunum
Clinton varðist fim-
lega öllum árásum
San Diego. Reuter.
FATT er nú talið geta komið í veg
fyrir að Bill Clinton Bandaríkjafor-
seti sigri andstæðing sinn, repúblik-
anann Bob Dole, í forsetakjörinu 5.
nóvember. Forsetinn þótti standa sig
betur en Dole í seinni kappræðunum
sem voru á miðvikudagskvöld í San
Diego í Kalifomíu. Dole nefndi oft
ýmis hneykslismál í Hvíta húsinu í
tíð Clintons og reyndi ákaft að koma
höggi á forsetann sem varðist vel.
Lét hann andstæðinginn ekki draga
sig út í harkaleg átök en Dole sagði
m.a. að 30 aðstoðarmenn forsetans
væru í fangelsi eða sættu rannsókn
yfirvalda. „Úrslitin eru ráðin nema
eitthvað gerist - eitthvað hrikalegt
sem komi eins og þruma úr heiðskíru
lofti,“ sagði Daniel Hallin, prófessor
í tjáskiptum við Kalifomíuháskóla.
Of harðneskjulegur?
Clinton hreyfði sig meira um svið-
ið og virtist eiga auðveldara með að
ná sambandi við fólkið á staðnum;
Dole hélt sig nær ræðupúltinu. Þijár
kannanir sem gerðar vom eftir um-
ræðurnar sýndu að 55-59% töldu
Clinton hafa staðið sig betur en
25-29% nefndu Dole. Sumum fannst
repúblikaninn of harðneskjulegur og
neikvæður í ummælum sínum. Hann
hefði gert sér far um að níða per-
sónu forsetans. „Hvað ætli fólk
muni af þessu? Dole sagði margt
ljótt um Clinton og Clinton lét sér
hvergi bregða," sagði einn að-
spurðra.
Dole, sem er 73 ára, ræddi í léttum
dúr um aldur sinn og sagðist telja
að aldrinum fylgdi meðal annars
viska. Clinton sagðist alls ekki telja
Dole of gamlan til að gegna forseta-
embættinu en á hinn bóginn fyndist
sér hugmyndir hans of gamlar. For-
setinn virtist yfírleitt fullur sjálf-
strausts, brosti oft en hitt fór ekki
milli mála að Dole sótti af meiri krafti
en í fyrri kappræðunum í Florida,
var oft beinskeyttur og orðheppinn.
Hann gagnrýndi harkalega meinta
siðferðisbresti hjá forsetanum og að-
stoðarmönnum hans, sagði Clinton
hafa fyrirgert trausti almennings
með því að hafa gefið ýmis kosninga-
loforð 1992, þ. á m. um skattalækk-
anir en ekki staðið við þau. Frammi-
staðan í efnahagsmálum væri léleg
og batnandi hagur í sumum efnum
og lækkandi glæpatíðni væru ekki
forsetanum og stefnu hans að þakka
heldur duglegum ráðamönnum í ein-
stökum sambandsríkjum.
Clinton svaraði því m.a. til að
Dole hefði sagt í febrúar að hagur
landsmanna hefði ekki staðið með
jafn miklum blóma 130 ár. Forsetinn
benti á að fjölmargir virtir hagfræð-
ingar með sjö Nóbelsverðlaunahafa
í broddi fylkingar hefðu í breska
tímaritinu The Economist sagt um
skattalækkunartillögur Dole að þær
myndu valda geysilegum ijárlaga-
halla.
Keppinautarnir svöruðu spurning-
um valins hóps kjósenda frá San
Diego og nágrenni sem ekki hafa
gert upp hug sinn. Þeir gerðu lítið
af því að spyija um þau málefni sem
Dole hugðist leggja áherslu á en
höfðu mikinn áhuga á mennta- og
velferðarmálum. Frambjóðendurnir
sögðust báðir vilja tryggja velferðina
en deildu um leiðir til að koma í veg
fyrir að kerfið lenti í ógöngum vegna
fjölgunar lífeyrisþega.
Áhersla á Kaliforníu
Utanríkismál bar lítið á góma og
keppinautarnir véku sér undan því
að svara er spurt var hvort þeir
myndu leggja til gæslulið í því skyni
að tryggja frið milli Palestínumanna
og ísraela á Vesturbakkanum. Dole,
sem er stríðshetja úr seinni heims-
styijöld, gagnrýndi of mikinn niður-
skurð til vamarmála en samdráttur
í hergagnaframleiðslu hefur komið
hart niður á Kaliforníumönnum.
Segja stjórnmálaskýrendur að í her-
búðum Doles sé ætlunin að reyna að
vinna upp forskot Clintons í Kalifor-
níu sem er fjölmennsta sambandsrík-
ið og því mjög mikilvægt. Dole sagði
m.a. að það væri hneisa að þúsundir
uppgjafahermanna væru svo illa
staddir að þeir þyrftu að þiggja mat-
armiða frá stjómvöldum.