Morgunblaðið - 20.07.1999, Blaðsíða 33

Morgunblaðið - 20.07.1999, Blaðsíða 33
+ MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 20. JÚLÍ 1999 33 Morgunblaðið/Orri Páll imar. Efst til vinstri má sjá Rúnu Tetzschner á tali við gesti en eðslu um framgang fornleifarannsóknarinnar SNORRA LISONAR efur frá jarðgöngunum góðkunnu sem liggja að Snorra nguna við hinn forna Reykholtsbæ í sumar. •ið un að í im á til g- + Hófust rannsóknir af fullum krafti í fyrra og hefur verið fram haldið í sumar. „Við vorum hérna í sex og hálfa viku í fyrrasumar og opnuðum svæðin sem grafin voru 1988-89 og stækkuðum þau. I sumar gerum við ráð fyrir að verða hérna út þennan mánuð. Þetta er mjög flókin vinna. Bæði er íslenskur jarðvegur almennt erfiður og svo erum við að rannsaka bæjarstæði þar sem byggt hefur verið aftur og aftur og byggingarefni end- urnýtt, meðal ann- ars heilu veggirnir enda langt í grjóttak frá Reykholti. Fyrir vikið er þetta afar brotakennt en okkar verkefni er að raða saman heildar- mynd," segir Guð- rún. Nftján hús segja heimildir Segir hún hópinn hafa opnað eins stórt svæði og hann taldi sig ráða við í bili en í heimildum frá 18. öld er getið um nítján hús á svæðinu, þannig að hæglega má ímynda sér að þau hafi náð yfir stórt svæði. „Við stefnum að því að klára þetta svæði í sumar og snúa okk- ur þá að öðrum svæðum, öðrum leyndardómum. Allt veltur þetta hins vegar á því sem við finnum en rannsóknaráætlunin er tekin til endurskoðunar á hverju ári. Vonandi fáum við að vera hérna í nokkur ár til viðbótar." Guðrún segir að best varðveittu leifarnar séu af gangabænum frá 17. - 18. öld og svo líklega eldri leifar sem verið sé að koma niður á núna. „Við vitum ekki fyrir víst hvaða leifar það eru en í ljós eru að koma byggingar sem virðast mjög áhugaverðar. Eftir svæðinu endilöngu virðist liggja hryggur sem er um fjögurra metra breiður. Á parti má sjá veggjaundir- stöður sitt hvorum megin við hann. Utan í nyrðri veggjaundirstöðunni eru grjóthlaðnir stöplar með jöfhu millibili. Þetta er óvenjuleg veggja- gerð og okkur hefur dottið í hug að hér gæti verið komið virkið sem nefnt er í Sturlungu að Snorri hafi látið gera í Reykholti, þó að of snemmt sé að fullyrða það. Erfiðlega hefur gengið að tímasetja minjarnar þar sem við höfum fundið mjög fáa muni og gjóskulög eru af skornum skammti. Landnámslagið svokallaða er að vísu hér - en fátt annað," segir Guðrún og bætir við að öllu verði safnað saman sem hugsanlega mætti tímasetja leifarnar með. „Vonandi verðum við einhvers vísari eftir þetta sumar!" Þó segja megi að seinni tíma bygg- ingar hafi óbeint hrundið fornleifa- rannsóknum í Reykholti af stað eru þær einnig til miska. „Það er ekkkert vafamál að seinni tíma byggingar hafa skemmt töluvert'fyrir rannsókn- um hér í Reykholti, fyrir liggur að ýmislegt hefur glatast vegna þeirra. Við þessu er ekkert að gera - þetta er vandi íslenskrar fornleifafræði í hnot- skurn." Fornleifafræðingarnir leggja frá sér skóflur og skeiðar í lok mánaðar- ins. Guðrún segir að auðvitað hefði verið æskilegt að halda uppgreftrin- um áfram lengur að þessu sinni en ekki verði á allt kosið. „Fjármagnið gerir okkur ekki kleift að vera lengur á vettvangi en við látum það ekki á okkur fá, heldur hefjumst handa við úrvinnsluna. Það er ærið verkefni." Við uppgröftinn í Reykholti í sum- ar hefur verið bryddað upp á þeirri nýjung að starfsmaður á vegum Þjóð- minjasafnsins hefur sinnt móttöku ferðamanna, innlendra og erlendra, og veitt fræðslu um framgang forn- leifarannsóknarinnar. Fékkst styrkur úr Nysköpunarsjóði námsmanna til verkefnisins. Rúna Tetzschner íslenskunemi, sem sinnir starfinu, segir þessa ný- breytni hafa mælst afar vel fyrir hjá fólki. Það kunni vel að meta fróðleik- inn og sé undantekningariítið mjög áhugasamt um uppgröftinn og forn- leifafræði almennt. „Upphaflega stóð til að ég legði fornleifafræðingunum lið við uppgröftinn inn á milli en til þess hefur vart gefist tími þar sem straumur ferðafólks er svo mikill, allt að hundrað manns á dag. Sumir stoppa lengi og spyrja mig hreinlega spjörunum úr, bæði íslendingar og útlendingar." Áhugi á fornleifarannsóknum færist í vöxt Guðrún segir viðbrögð ferðalanga ekki koma á óvart - reynsla síðustu ára hafi sýnt fram á þörf fyrir fræðslu af þessu tagi. Áhugi á fornleifarann- sóknum hafi færst í vöxt á liðnum misserum. Að uppgreftrinum loknum verður tekin saman skýrsla um fræðslustarf- semi á uppgraftarsvæðum og hafinn undirbúningur að gerð fræðsluefnis til almennings um fornleifarannsóknir. I tengslum við uppgröftinn stendur yfir sýning, sem raunar er partur af stærri sýningu, í safnaðarheimili Reykholtskirkju, þar sem rannsóknin er kynnt. Það er Snorrastofa sem stendur að sýningunni og segir Guð- rún stefnt að því að þróa hana áfram á næstu árum. „Sem stendur eru engir munir á sýningunni, aðeins texti og myndir, en vonandi stendur það til bóta." Að sögn Guðrúnar er áhugi hinna ýmsu fagmanna á Reykholti mikill og dagana 20. - 21. ágúst næstkomandi verður efnt til vinnufundar sem hefur það að markmiði að koma á fjölfag- legu verkefni tengdu Reykholti og uppbyggingu staðarins. Munu þátt- takendur koma úr röðum fornleifa- fræðinga, sagnfræðinga, bókmennta- fræðinga og náttúruvísindamanna. „Það er mjög spennandi að tengja þessi svið en til eru margar ritheim- ildir um Reykholt og sögu staðarins, bókmenntafræðingar hafa lengi rann- sakað verk Snorra Sturlusonar og svo bætast þessar fornleifarannsóknir við. Af nógu er því að taka." Morgunblaðið/Tómas Tómasson NOKKRIR torflileðslumenn Torf- og grjóthleðslunnar við hleðslu útveggja langhúss Eirfks rauða úr klömbru og streng. F.v.: Víglundur Kristjánsson, Haraldur Karlsson, Kristján Guðmundson og Valdimar Ásgeirsson SÉÐ yfir hluta langhúss Eiríks rauða þar sem útveggirnir eru komnir í fulla hæð en gaflarnir eru óhlaðnir. I hlaði er íslenskur hestur en nokkrir slíkir eru i Bröttuhlíð. í FORGRUNNI eru útveggir Þjóðhildarkirkju, hlaðnir úr streng. Urmull ísjaka er á Eiríksfirði en hæsta fjallið í' fjarska er Búrfell. Umhverfis Þjóð- hildarkirkju verður hlaðinn garður úr streng og grjóti að klukknaporti. Bær Eiríks rauða og Þjóðhildarkirkja rísa í Bröttuhlíð BYGGING bæjar Eiríks rauða og Þjóðhildarkirkju í Bröttuhlíð gengur samkvæmt áætlun en verktaki er ístak og munu um 20 íslendingar vinna fram á haust að byggingu hús- anna. Þau eru byggð að frumkvæði Vestnorræna ráðsins, íslands, Græn- lands og Færeyja, en í samvinnu við grænlensku heimastjórnina. Langhúsið og kirkjan verða nánast fullbyggð í haust en um miðjan júlí næsta sumar verða þau tekin í notkun í tengslum við landafundahátíðahöld- in á Grænlandi, íslandi og í Ameríku. Aðalhátíðahöldin í Grænlandi verða í Bröttuhlíð og munu þau standa í þrjá daga. Meðal annars mun víkingaskip- ið Islendingur koma til hátíðarinnar í Bröttuhlíð á leið sinni til Ameríku á vegum íslendinga. Vinna við verkefnið í Bröttuhlíð hófst í maí á vegum ístaks en um þessar mundir er að Ijúka torfhleðslu allra veggja í báðum byggingunum. Nær 200 tonn af torfi, klumbru og streng fara í verkið. Víglundur Krist- jánsson, eigandi Torf- og grjóthleðsl- unnar, sér um hleðsluna ásamt vösku liði hleðslumanna. I næstu viku hefst smíðavinnan en timbrið var forunnið á íslandi síðastliðinn vetur. Smiðir á vegum ístaks sjá um þá hlið verksins en Guðmundur Jónsson smiður stjórnar þeim þætti. Verkefnisstjóri ístaks í Bröttuhlíð er Sveinn Fjeld- sted. Grænlendingar fagna verkefninu Torfskurður, klambra og strengur var á heiðum skammt frá Bröttuhlíð, í mýrlendi. Heimamenn í Bröttuhlíð og aðrir Grænlendingar hafa fagnað mjög verkefninu og samvinna íslend- inganna við heimamenn er mjög góð. Forsendur verkefnisins eru marg- þættar: Búseta norrænna manna á Grænlandi í aldir, landafundaárið tengt Leifi heppna, aukin tengsl og samskipti vestnorrænu þjóðanna og efling ferðaþjónustu.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.