Morgunblaðið - 15.08.2000, Blaðsíða 53

Morgunblaðið - 15.08.2000, Blaðsíða 53
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 15. ÁGÚST 2000 5í UMRÆÐAN i H I Gamli glóðar- hausinn FULLORÐIÐ fólk og þá ekki síður full- orðnir þingmenn muna þá tíma þegar einstakl- ingar höfðu miklu meiri áhrif á gerð fjárlaga en nú. Ef fólk heldur kannski að kvótakerfið hafi verið fundið upp vegna þorsksins og frændgarðs hans í und- irdjúpunum þá er það misskilningur. Svo magnaður og spenn- uþrunginn var leikur- inn við fjárlagagerðina að jafnvel smáfuglar vöktu aðfaranótt þingslitadagsins og hringdu í mogunskímunni í svefn- lausa en kurteisa starfsmenn þings- ins og báðu þá að leita í hrúgunni til að fá svar við sgurningunni: „Komst þetta í gegn?" Á þessum tímum var visst þegjandi samkomulag milli flokka um bókhald rfkisins. „kredit gluggamegin"! og þó frákastið væri mikið í atkvæðaveiðunum og skuldir ríkisins ykjust var visst jafnvægi á hverju sem gekk og stundum var kompásinn leiðréttur með betli aust- ur og vestur. Og allt fram á þennan dag koma ríkisstjórnir og fara og stundum féllu þær með leikrænum tilburðum t.d. í ræðustól ASÍ og í beinni útsendingu og „hægri" stjórn- irnar lifðu oftast lengur en þær „vinstri" sem aldrei hafa lifað heilt kjörtímabil en tómur kassi hefur ver- ið sjálfvirkur sleppibúnaður vinstri stjórna. Það er bara tilvujun ein að þessari hefð í íslenskum stjórnmálum er að Ijúka nú um aldamótin og nýtt kerfi að taka við. Með svolítilli alhæfingu mætti skýra þessa þróun á tvennan hátt. Annarsvegar er aðeins eftir að kasta rekunum á gröf verkalýðs- hreyfingarinnar. Hinsvegar er kom- in á kreik ný tegund af „heimdelling- um" sem taka munu völdin á annan hátt og stjórna öðruvísi en „pabba- drengirnir" áður. Þetta er allt önnur tegund af fólki en þeir ungliðar Sjálf- stæðisflokksins sem standa stundum á gatnamótum og segja: Nú skulum við bara leggja helvítis ríkið niður í eitt ár og borga allar skuldirnar og koma svo með bjórkassa til að seija hver öðrum og eru varla farnir að kippa þegar lögreglan er búin að taka kassann í sína vörslu en foringjar flokksins láta taka af sér mynd með ungliðunum og gamlar og góðar end- urmininngar skína úr ljómandi and- fKHJU litum þeirra þegar þeir minnast æskunnar þeg- ar allt var svo einfalt. Þessir tímar eru liðnir! Það er ekki þessi teg- und af „heimdellingum" sem komin er á kreik og þeir eru örugglega ekki í þeim félagsskap. Þetta er ungt gáfað fólk sem lætur ekki mikið á sér bera en áhrif þeirra í efnahagslífi landsins fara hraðvaxandi eins og speglaðist mjög skýrt þegar einn Seðla- Hrafn bankastgórinn skýrði á Sæmundsson sínum tíma skjálfandi röddu frá því í sjónvar- pinu að í fyrsta sinn hefði verið gerð „aðför" að islensku krónunni „innan- ÚD32J. 4x6 Mdophilns iBStofíPotmcy tPit/blotkítnins Daíryfttw Bjóðum upp á 3 tegundir: 2 billj., 4 billj. og 8 billj. APÓTEKIN FRÍHÖFNIN Uppl. í síma 567 3534 www.mbl.is Þjóðfélagsmál Kjörorð þessa nýja pen- ingaafls er hógvært á yfírborðinu, segir Hrafn Sæmundsson: „Það er ekkert ljótt að græða." frá". Hann hefði alveg eins getað sagt að hálfrar aldar þegjandi sam- komulag rfkisvaldsins og verkalýðs- hreyfingarinnar væri að að rofna en í þess stað komin ný kynslóð sem svífst einskis og fer kannski að stjórna landinu á næstu áratugum. Kjörorð þessa nýja peningaafls er hógvært á yfirborðinu: „Það er ekk- ert ljótt að græða." Þessi unga peningastétt er ekki út- skrifuð úr hagfræðideildum háskól- anna á Norðurlöndum eða Evrópu, vel klædd með fallega doktorsgráðu um ekki neitt í vasanum, heldur er þettá fólk útskrifað úr ísköldum veruleika þess hagkerfis markaðar- ins þar sem einskis er svifist og þar sem barist er þangað tO annar verður undir. Þetta fólk veit allt um bók- haldið og kenningarnar og það veit líka hvar mörk hins mögulega liggja. Og það er full ástæða fyrir núverandi ráðamenn til að vera óttaslegnir. Sjálfvirka kerfinu í efnahagslífi ís- lendinga, sem gengið hefur með nokkuð þegjandi samkomulagi stór- nvalda og nokkuð sterkrar verka- lýðshreyfingar frá stofnun lýðveldis- ins, er að Ijúka. Síðustu áratugina hafa stjórnvöld ekkert brýnt klærn- c TJ ill ÍH ÞITT FE HVAR SEM ÞÚ ERT ar. Eina skiptið sem stjórnmálamað- ur hefur hækkað svolítið róminn var í allsherjarverkfallinu 1952 en þá sagði Olafur Thórs þegar pressa átti með því að stoppa vélarnar í frysti- húsunum.: „Þá getið þið samið við þann úldna þorsk." Og vélarnar gengu og verkfallið leystist. Bráða- birgðalóg hafa yfirleitt ekki komið fyrr en flestir voru orðnir sammála um að nú þyrfti að höggva á hnútinn. Og allir hafa haldið andlitinu. Og ráðningarskrifstofa stjórnmálaflokk- anna þar sem menn byrja í pólitfk af stéttarlegum ástæðum eða vegna ættartengsla og lifa vel og lengi og enda í bönkunum og sendiráðunum - þaðerbúiðmállíka. Harmleikur verkalýðshreyfingar- innar er ótrúlegur. Hvernig er hægt að verða svo viðskila við þjóðfélalag- ið? Helst mætti líkja ástandinu á vinnumarkaðinum við ganginn í gamla júnemúntel glóðarhausnum - hitaður upp á morgnana og lullaði svo allan daginn á ódýrri olíu og svo hins- vegar umhverfi atvinnurekenda eins og í stýrishúsi á skuttogara þar sem stjórnandinn situr á þægilegum stól og er með öll miðin á diski í brjóst- vasanum. Þarna er ekki um að kenna skorti á ungu vel menntuðu fólki í verkalýðsheyfingunni. En þetta fólk var ekki sett í neina sköpunarvinnu sem leiddi tll bættra lífskjara. Þeir sem sátu við glóðarhausinn og töluðu jafnan um „hagfræðingastóðið" og svo að „þingmennirnir hækka alltaf hjá sér" - þeir einfaldlega skildu eftir þessa skelfilegu arfleifð - „baráttu- tæki" sem verkar ekki lengur og hef- ur nánast engin áhrif á lífskjör meg- inþorra launafólks. En verkalýðshreyfingin hefur innra skipulag sem gerir það nánast úti- lokað að „völdin" fari yfir til þeirra sem skilja að grundvallarbreytingar á ýmsum þáttum þjóðfélagsins eru það eina sem bætt getur kjörin. Og að þessar breytingar kosta sársauka- fullar aðgerðir, m.a. minnkandi „einkaneyslu" og breytt gildismat og raunverulega nýja forgangsröðun. Össur mun gera eina slíka tilraun en hún mun mistakast. Slíkar tilraunir heppnast ekki ef í upphafi er byrjað að „semja" og fyrsta útspil Össurar á flokksþinginu að henda slaufunni og taka upp bindið voru skilaboð til vissra aðila um að kveikja á gaslamp- anum og hita upp glóðarhausinn einu sinni enn!. Það gengur sko ekki! Höfundur er fyrrverandi atvinnumálafulltrúi. Allir í kieinu ...hringina- nýbakaba, beint úr bakaríinu okkar! íssol Oliufélagiöhf NESTI Gagnvegi, Stórahjalla og Artúnshöfba «««»«»n ^^ MENNTAMÁL IðfeJi otaf fyrlr staf. te»»> ^^M ÍSTÓRÚTSALA Gardínuefni frá 100 kl. metrinn Tilbúnir kappar frá 400 kl. metrinn 3ja m breitt voal 520 kf. metrinn Handklæði frá 100 kr. stykkið Falleg ný tvíofin efni - 20% afsláttur og margt fleira. GARDMJBUÐIN Skipholti 35 - sfmi 553 5677 Opið kl. 10-18 Opið laugardaga kl. 10-14 J.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.