Árbók Landsbókasafns Íslands - 01.01.1970, Blaðsíða 167

Árbók Landsbókasafns Íslands - 01.01.1970, Blaðsíða 167
FRÁ HALLGRÍMI SCHEVING 167 fyrrnefnt handrit er, eins og dr. Jakob víkur að, greinilega hugsað sem viðbót við þá orðabók, „oft til hennar vitnað og aukið nýjum merkingum við ýmis orð, sem þar eru tilfærð" o. s. frv. Þegar vér hins vegar gætum vandlega að rithendinni á þessu handriti, Lbs. 220 8vo, kemur á daginn, að Konráð Gíslason hefur þar verið að verki, og skiljum vér þá betur, í hverju kaupavinna hans á Bessastöðum hefur einkum verið fólgin, eins og raunar þegar mátti ráða af köflunum úr bréfum Konráðs hér að framan. Vér munum, að Hallgrímur kallaði hann þegar inn frá vinnu sinni sumarið 1826 og lét hann bera saman með sér fornsögur. Hann hefur og brátt séð, að Konráð var afbragðs skrifari og eftir því glöggur og vandvirkur, og hefur þá verið skammt til þess, að hann fæli honum að hreinskrifa orðasyrpur sínar, þær sem nú eru varðveittar í Lbs. 220 8vo. I Lbs. 226 a-b 4to er orðasafn úr fornritum í tveimur bindum eftir Hallgrím Schev- ing, en skrifað upp af Skafta Tímótheusi Stefánssyni, og er það frá þeim tíma, er Skafti var hjá Hallgrími, frænda sínum. Þegar Konráð því í fyrrnefndu bréfi til föður síns 11. des. 1830 segist hafa sannfrétt eftir þeim Schevings-hjónunum, „að þau hefðu langtum heldur viljað mig en hann" [þ. e. Skafta], sýnir það ekki sízt, hvor þeirra hefur þótt fremri skrifari. Af bréfi Sveinbjarnar Egilssonar til Jóns Sigurðssonar 19. sept. 1838 verður ráðið, að til greina hefur komið, að Bókmenntafélagið gæfi út orðabók Hallgríms Schevings, en í bréfinu segir svo m. a.:1 „Uti er um það núna, að Bókmenntafélagið geti tekið orðabók Schevings, hann fæst ekki til að redigera hana, heldur vill alltaf vera að safna, hvað eð ogso er mikið gott, en langtum skemmtilegra og fyrirhafnarminna. Það er heldur engum unnt að redigera hana, so honum líki, enn þótt hann ekki vilji gera það sjálfur. So ég býst ekki við öðru en hún hírist hjá honum, þar til hann fellur frá, hvörja ráðstöfun sem hann so gerir fyrir henni." Erfitt er að segja til um það með vissu, hvort hér er átt við viðbót þá við orðabók Björns Halldórssonar, er áður getur, eða miklu víðtækara orðasafn. Vitað er, að Hallgrímur safnaði framan af ævi jöfnum höndum orðum úr fornu máli og hinu yngra og hafði í hyggju að semja eins konar allsherjar orðabók yfir óbundna málið (sbr. bréf hans til Bjarna Þorsteinssonar 3. ágúst 1817, birt hér að framan). Þegar farið var að safna til fornmálsorðabókar þeirrar, er kennd var við Cleasby og Konráð Gíslason átti drýgstan þáttinn í, sá Hallgrímur brátt, að orðasöfnun sín úr fornu máli kæmi fyrir lítið, hélt þar að sér höndum og fleygði líklega um síðir einhverju af þeim orðasyrpum.2 Þegar vér lesum stórmerk ummæli Hallgríms um orðasöfn sín í bréfum hans til Konráðs Gíslasonar og þá ekki sízt í bréfunum 7. ágúst 1848 og 2. marz 1849 (sjá 1 Bréfið er varðveitt í Lbs. 595 4to. 2 I Lbs. 227 4to er þó orðasamtíningur úr íslendingasögum, Fornmannasögum, Postulasögum, Bisk- upasögum o. fl. með hendi Hallgríms sjálfs, svo að hins helzta sé getið auk fyrrnefnds orðasafns úr fornsögum með hendi Skafta Tímótheusar.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196
Blaðsíða 197
Blaðsíða 198
Blaðsíða 199
Blaðsíða 200
Blaðsíða 201
Blaðsíða 202
Blaðsíða 203
Blaðsíða 204
Blaðsíða 205
Blaðsíða 206
Blaðsíða 207
Blaðsíða 208
Blaðsíða 209
Blaðsíða 210
Blaðsíða 211
Blaðsíða 212

x

Árbók Landsbókasafns Íslands

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árbók Landsbókasafns Íslands
https://timarit.is/publication/279

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.