Árbók Landsbókasafns Íslands - 01.01.1970, Blaðsíða 171

Árbók Landsbókasafns Íslands - 01.01.1970, Blaðsíða 171
FRÁ HALLGRÍMI SCHEVING 171 Iðunni, lýsa því, að sú trú, að Iðunn geymdi ódauðleikans epli, hvörra guðirnir ekki máttu án vera, ef ellinnar annmarkar og seinast dauðinn átti ekki yfir þá að koma, hafi verið undir lok liðin, og er það þá aftur vottur þess, að kvæðið er miklu yngra en hin guðakvæðin í Sæmundar-Eddu og líklegast gjört í kristni. Það styrkir einnig meiningu mína um það, að kvæði þetta sé yngra hinum guðakvæðunum í Sæmundar- Eddu, að í því kcma fram seinrii tíma umbreytingar í vorri gömlu guðafræði, svosem til dæmis það, að í 17da erindinu eru æsir látnir sitja að drykkjugildi í Vingólfi, sem þó var salur ásynjanna, en ekki í Valhöll, eins og vera átti eftir þeim eldri Eddu- kvæðum. En höfundur Snorra-Eddu, sem þekkt hefur nýjustu umbreytingar í hinni heiðnu guðafræði, er hér vor bezti leiðsögumaður. Hann segir oss (Snorra-Edda bl. 24), að Óðinn skipi einhvörjum [réttara: Einherjum] „í Valhöll og Vingólf", og hefir því höfundur þessa kvæðis getið sér í vonir með það, að Oðinn mundi heldur kjósa að drekka þar með ásum, hvar gyðjurnar voru fyrir að lífga Einherja samkvæmið. En það koma ekki einasta staðir fyrir í kvæðinu, er það sýna, að það er yngra en guða- kvæðin í Sæmundar-Eddu, heldur lýsa því, að það er gert í kristni af þeim manni, sem þekkti nckkuð til guðafræði Rómverja og Grikkja, og hefur hann þá eftir líkum orðið að skilja látínu. Þessu til sönnunar færi ég það, að málverk þess skuggalífs, sem Iðunn er látin hafa, er búið til eftir Rómverja og Grikkja guðafræði og er miklu dauf- ara og dáðlausara en heyrir til Norðurlandanna guðafræði. Hún lýsir aldrei, svo ég viti, í þeim kvæðum, sem vér höfum frá heiðni, lífi þeirra, sem hjá Hel búa, því hefur höfundur þessa kvæðis kænlega fyllt þar uppí autt skarð. En vor gamla guðafræði hún lýsir lífi Öðins Einherja og haugbúanna, þeir fyrri berjast sem hetjur, en þeir síðari taka oft svo hraustlega fang við lifandi menn, er vilja ræna þá fé sínu, að sigurinn verður tvísýnn. Annað skarð til á guðafræði vorri hefur höfundur kvæðis þessa fyllt eftir áðurnefndra þjóða guðafræði. Eftir hinni fyrri er ekki tiltekinn staður sá, hvar Nótt átti að hafa sitt aðsetur, en eftir hinni síðari er það þannig tilgreint, að Nótt er látin eiga heima í dauðraríki (Orc0), en þó, ef ég mætti svo að orði kveða, mann- heima megin við Styx, samanber Virg: Æneid: 6u Bók vers 390. Hér af kemur það, að skáldið lætur þá, sem sendir voru til Iðunnar, cg var hún þó hjá Nótt, ríða göndum til Heimis ranns eða dauðra ríkis. Hér að framan hef ég leitt til þess nokkrar líkur. að það líti svo út sem skáldið hafi viljað búa 'til eins konar Pythiu úr Iðunni, og hafi mér ekki skjátlað í þeirri tilgátu, þá er það nýr vottur þess, að hann hafi þekkt guða- fræði Grikkja og Rómverja og notað sér af henni í kvæði þessu. Það síðasta sem mér sýnist lýsa því, að skáldið hafi þekkt nokkuð til ritgjörða Rómverja og notað sér af þeim, eru þær löngu lýsingar svefnsins í 13. og 14. erindi og sólaruppkomunnar í 24. erindi; því þó lýsingar þessar séu prýddar með orðatiltækjum úr Norðurlandanna guðafræði, þá er þó undirstaðan og aðferðin auðsjáanlega löguð eftir þess konar lýs- ingum rómverskra skálda eða þeirra, sem eftir þeim hafa stælt; því í guðakvæðunum í Sæmundar-Eddu finnst ekkert þessháttar, en í hinum öðrum kvæðaflokki Sæmundar- Eddu minnist ég einasta þess fyrsta erindis í Hamðismálum, er álitizt gæti sem eftir- stæling rómversks skáldskapar. -
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196
Blaðsíða 197
Blaðsíða 198
Blaðsíða 199
Blaðsíða 200
Blaðsíða 201
Blaðsíða 202
Blaðsíða 203
Blaðsíða 204
Blaðsíða 205
Blaðsíða 206
Blaðsíða 207
Blaðsíða 208
Blaðsíða 209
Blaðsíða 210
Blaðsíða 211
Blaðsíða 212

x

Árbók Landsbókasafns Íslands

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árbók Landsbókasafns Íslands
https://timarit.is/publication/279

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.