Morgunblaðið - 01.02.2001, Blaðsíða 8

FRÉTTIR
8 FIMMTUDAGUR 1. FEBRÚAR 2001 MORGUNBLAÐIÐ
Það var vel við hæfi að ljúka samkomunni með „Ó Guð vors lands, ó lands vors guð“.
Á GRUNDVELLI samstarfssamn-
ings milli Íslands og Færeyja, sem
gerður var fyrir nokkrum árum og
nefnist FITUR, er starfræktur sjóð-
ur sem veitir styrki til að bæta ferða-
þjónustu í löndunum. Frestur til að
skila inn styrkumsóknum til Ferða-
málaráðs Íslands og Ferðaráðs Fær-
eyja rennur út 1. mars. Samningur
landanna gildir til 2002 og leggur
hvort um sig fram 10 milljónir króna
á ári. Á samningstímanum er stefnt
að því að fjölga farþegum milli land-
anna um að minnsta kosti 30%.
FITUR veitir styrki m.a. vegna
náms í tengslum við ferðaþjónustu,
samstarfs innan ferðaþjónustugeir-
ans og milli landanna og markaðs-
setningar í ferðaþjónustu. Styrkir
hafa verið veittir til íþróttafélaga,
skóla og námsstofnana, samtaka at-
vinnulífsins, sveitarfélaga og vina-
bæja þessara grannþjóða.
Í samningnum er lögð áhersla á að
íbúar landanna ferðist meira inn-
byrðis og er fjallað sérstaklega um
samskipti í atvinnu- og menningar-
málum, vinabæjartengsl og íþrótta-
og námsferðir, enda sé um að ræða
samskipti sem líkleg eru til að
mynda tengsl og auka skilning á milli
þjóðanna. Til að auka þessi sam-
skipti mun FITUR veita styrki til
ofangreindra aðila, enda séu mark-
mið heimsóknanna skýr og í anda
samstarfsins.
Fjölga á farþegum milli Ís-
lands og Færeyja um 30%
Ráðstefna um stöðu löggjafarþinga
Hvert stefnir
valdið?
LögfræðiAkademíanog Félag stjórn-málafræðinga
stendur næstkomandi
laugardag, 3. febrúar, fyrir
ráðstefnu um stöðu þjóð-
þinga og framkvæmda-
valds á Norðurlöndum,
undir yfirskriftinni „Hvert
stefnir valdið“. Fer ráð-
stefnan fram í húsnæði
ReykjavíkurAkademíunn-
ar að Hringbraut 121, 4.
hæð, og stendur frá kl. 10
til 15, með stuttu hádegis-
hléi.
Guðmundur Heiðar Frí-
mannsson, deildarforseti
kennaradeildar Háskólans
á Akureyri, er formaður
LögfræðiAkademíunnar.
Hann var fyrst spurður um
tilefni ráðstefnunnar.
„Á síðastliðnu ári var þetta
félag – LögfræðiAkademían –
stofnað, en tilgangurinn með
stofnun þess var ekki sízt að efla
skoðanaskipti og umræðu um
stjórnskipun í landinu, m.a. um
smáríki og annað sem tengist ís-
lenzkum aðstæðum á þessu fræða-
sviði.
Tilgangurinn með þessari ráð-
stefnu er sá, að fá vandaða fræði-
menn af Norðurlöndum til að fara
yfir þau aðalatriði í breytingum á
stjórnskipan sem hafa átt sér stað
á Norðurlöndum á síðustu 5–10
árum.
Undanfarinn áratug hafa fræði-
menn fjallað töluvert um vald-
mörk milli stofnana lýðræðisríkis-
ins. Umfjöllun af þessu tagi hefur
verið áberandi í tengslum við sam-
runaferlið í Evrópu. Meðal þess
sem rannsakað hefur
verið er staða löggjafarþinga í
stjórnskipuninni og með þessari
ráðstefnu viljum við kynna þessa
fræðiumræðu fyrir Íslendingum.“
– Verður leitazt við að svara ein-
hverjum ákveðnum spurningum?
„Það má segja að meginspurn-
ingarnar séu þessar: Hvort orðið
hafi afgerandi breyting á síðustu
árum á jafnvægi valdastofnana
ríkisins og, ef svo er, hvert valdið
stefni. Færist það frá löggjafar-
þingunum til framkvæmdavalds-
ins? Stefnir það frá innlendum
stjórnvöldum til yfirþjóðlegra
stofnana, eða hvort tveggja?
Ennfremur verður hugað að því
hvaða áhrif þátttakan í EES og
ESB hefur haft á hinar þrjár
greinar ríkisvaldsins.“
– Til hverra vilja aðstandendur
ráðstefnunnar höfða?
„Þeir sem við erum að reyna að
ná inn á svona ráðstefnu er satt að
segja eins víður hópur og mögu-
legt er, þ.e.a.s. allir þeir sem hafa
áhuga á stjórnmálum og eiginleg-
um grunnatriðum stjórnmála í
landinu. Stjórnskipan er ákveðin
forsenda fyrir stjórnmálum og það
er eðlilegt að menn velti a.m.k.
stundum fyrir sér hvaða forsend-
ur er eðlilegt að gefa sér og hvaða
forsendur er eðlilegt að búa við
þegar menn eiga pólitísk sam-
skipti. Umræða eins og
þessi ætti meðal annars
að þjóna þeim tilgangi
að draga fram breyt-
ingar bæði sem orðið
hafa og eru að verða í
samskiptum milli stofn-
ana hins þrígreinda rík-
isvalds, sem við búum
við á Norðurlöndum, og líka hvaða
hugmyndir eru uppi um þessar
breytingar.“
– Hverjir munu taka til máls á
ráðstefnunni og hvað munu þeir
fjalla um?
„Það eru fimm fyrirlesarar á
ráðstefnunni, tveir íslenzkir og
þrír af hinum Norðurlöndunum. Í
fyrsta erindinu fjallar Joakim
Nergelius við háskólann í Lundi
um löggjafarþingin á Norðurlönd-
um. Síðan mun Sigurður Líndal,
prófessor við Háskóla Íslands,
ræða um sögulega stöðu Alþingis í
stjórnskipun á Íslandi. Þriðji fyr-
irlesarinn er prófessor við Ósló-
arháskóla, Eivind Smith að nafni.
Hann mun reyna að svara því
hvort þátttakan í Evrópska efna-
hagssvæðinu hefur breytt valda-
jafnvæginu milli löggjafar- og
framkvæmdavalds í Noregi. Sá
fjórði er Claus Larsen-Jensen,
formaður Evrópumálanefndar
danska þingsins; hann mun ræða
um fullveldi danska þjóðþingsins
gagnvart Evrópusambandinu.
Síðasta fyrirlesturinn flytur
Ólafur Þ. Harðarson, prófessor við
Háskóla Íslands. Hann mun leita
svara við spurningunni „Fara völd
þjóðþinga þverrandi?“ og hann
mun kynna rannsókn á viðhorfum
norrænna þingmanna til þess. Í
lokin mun svo Guðmundur Al-
freðsson, prófessor í Lundi, reyna
að draga saman í eina niðurstöðu
megininntak fyrirlestranna.“
– Mun gestum á ráðstefnunni
gefast færi á að taka þátt í um-
ræðum?
„Já, hugmyndin er sú, að menn
fái tækifæri til að spyrja fyrirles-
arana hvern fyrir sig örstutt í lok
hvers erindis, en síðan seinni part-
inn, þ.e. síðasta klukku-
tímann, milli kl. tvö og
þrjú síðdegis, verði
pallborðsumræður þar
sem gestum verði gef-
inn kostur á að leggja
frekari spurningar fyr-
ir fyrirlesarana og að
þeim gefist sjálfum færi
á að ræða saman bæði um það sem
komið hefur fram og ýmislegt sem
þeir vilja kannski ræða frekar en
þeim var unnt í sínum fyrirlestr-
um.
Umræðurnar verða á ensku, en
erindin ýmist á ensku eða
dönsku.“
Guðmundur Heiðar
Frímannsson
 Guðmundur Heiðar Frímanns-
son fæddist á Ísafirði árið 1952.
Hann varð stúdent frá Mennta-
skólanum á Akureyri 1972, BA í
heimspeki og sálfræði með heim-
speki sem aðalgrein frá Háskóla
Íslands árið 1976. Hann lauk
doktorsprófi í heimspeki frá há-
skólanum í St. Andrews í Skot-
landi árið 1992. Frá því ári hefur
hann starfað við Háskólann á
Akureyri og gegnir nú stöðu
deildarforseta kennaradeildar
skólans. Guðmundur er kvæntur
Elísabetu Hjörleifsdóttur, hjúkr-
unarfræðingi, og eiga þau fjögur
börn.
Ljósi varpað á
breytingar á
samskiptum
hins
þrígreinda
ríkisvalds