Morgunblaðið - 22.07.2007, Page 29

hvað varð um | Gary Hart?
MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 22. JÚLÍ 2007 29
E
ltið mig bara. Mér er
nákvæmlega sama. Ef
einhvern langar til að
elta mig á röndum er
það velkomið en við-
komandi mun leiðast.“
Þessi eftirminnilegu ummæli lét
bandaríski stjórnmálamaðurinn
Gary Hart falla í New York Times 3.
maí 1987 en hann hafði þá nýlega til-
kynnt að hann sæktist eftir útnefn-
ingu demókrata vegna forsetakosn-
inganna árið eftir. Hart hafði látið
Walter Mondale hafa fyrir hlutunum
í baráttunni fyrir útnefningu flokks-
ins fjórum árum áður og í ársbyrjun
1987 var hann, samkvæmt skoð-
anakönnunum, langlíklegastur til að
hreppa hnossið. En fljótlega fór að
hrikta í stoðum.
Sögusagnir um meint framhjáhald
Harts komust á kreik og skyndilega
átti frambjóðandinn í vök að verjast.
Dagblaðið The Miami Herald hafði
fylgst grannt með ferðum hans um
skeið og sama dag og Hart manaði
fréttamenn að fylgja sér eftir
greindi blaðið frá því að ung aðlað-
andi kona hefði sést yfirgefa heimili
hans í Washington kvöldið áður.
Fréttin fór eins og eldur í sinu um
Bandaríkin og raunar alla heims-
byggðina.
„Saklaust“ samband
Hart og fylgismenn hans gagn-
rýndu The Miami Herald og vændu
blaðið um getgátur. Blaðamaður
blaðsins hafði aftur á móti flogið á
laun með konunni, sem reyndist
vera 29 ára gömul fyrirsæta, Donna
Rice, til Washington, og Hart fékk
ekki rönd við reist. Holskefla spurn-
inga um ótryggð og gildi hjóna-
bandsins gengu yfir hann. Og ekki
var útlitið bjart því samkvæmt skoð-
anakönnun sem gerð var í New
Hampshire í kjölfarið hrapaði fylgi
Harts úr 32% í 17%. Skyndilega var
hann 10 prósentustigum á eftir
Michael Dukakis, ríkisstjóra
Massachusetts.
Hart barst þó góður liðsstyrkur
þegar eiginkona hans, Lee, lýsti op-
inberlega yfir stuðningi við hann.
Valdi orðið „saklaust“ til að lýsa
sambandi bónda síns við ungu kon-
una.
The Miami Herald var þó ekki af
baki dottið og 5. maí fékk blaðið
ábendingu um að Hart hefði eytt
nóttinni í Bimini á snekkju með því
skemmtilega nafni Apaspil (e. Mon-
key Business) ásamt konu sem hann
var ekki bundinn hjúskaparböndum.
Fjölmiðlar komust í kjölfarið yfir
ljósmynd af skötuhjúunum, þar sem
fyrrnefnd Rice situr í fanginu á hin-
um fimmtuga Hart. Myndin birtist
fyrst í The National Enquirer og eft-
ir það fékk Hart ekki við neitt ráðið.
8. maí gerði hann heyrinkunnugt á
fundi með fréttamönnum að hann
sæktist ekki lengur eftir útnefningu
Demókrataflokksins. Á fundinum lét
hann aursletturnar ganga yfir fjöl-
miðla og sagði m.a.: „Ég hef sagt að
ég geti bognað en ég brotna ekki. Og
trúið mér ég er ekki brotinn.“
Ósanngjarnt eða ábyrgð-
arlaust?
Einhverja samúð hafði þjóðin með
honum en Gallup-könnun leiddi í ljós
að 64% voru þess sinnis að umfjöllun
um málið hefði verið „ósanngjörn“.
53% lýstu þeirri skoðun sinni að
framhjáhald drægi ekki úr hæfni
Harts til að gegna embætti forseta.
Ekki voru þó allir heillaðir af
framgöngu frambjóðandans. Þannig
benti sjónvarpsmaðurinn Paul
Slansky á að það væri ekki stór-
mannlegt að reyna að varpa ábyrgð-
inni á eigin axarskafti yfir á fjölmiðla
og að Hart hefði ekki beðið von-
svikna stuðningsmenn sína, sem nú
þyrftu að snúa sér annað, afsökunar.
Líkindi þóttu með fréttamanna-
fundi Harts og „síðasta frétta-
mannafundi“ Richards Nixons, þeg-
ar hann kenndi fjölmiðlum um ófarir
sínar í ríkisstjórakosningunum í
Kaliforníu 1962. Í því ljósi kemur
ekki á óvart að Hart skyldi berast
bréf frá Nixon, þar sem forsetinn
fyrrverandi hældi honum fyrir að
„halda vel á spöðunum við erfiðar
aðstæður“.
Hart var raunar ekki öllum lokið.
Í desember 1987 reyndi hann að rísa
upp með orðunum „látum almenning
kveða upp sinn úrskurð“. Það gerði
hann, Hart hlaut ekki nema 4% at-
kvæða í prófkjöri demókrata í New
Hampshire og 8. mars 1988 dró hann
sig öðru sinni í hlé.
Áhugamaður um öryggismál
Hart er lögfræðingur að mennt og
eftir hið pólitíska áfall sneri hann sér
aftur að lögmennskunni. Hann hefur
lítið komið nálægt stjórnmálum síð-
an en átti þó sæti í þverpólitískri
nefnd sem Bill Clinton skipaði árið
1998 til að leggja mat á hryðjuver-
kavá og öryggi Bandaríkjanna á 21.
öldinni. Nefndin sendi m.a. frá sér
þrjár skýrslur og lagði drög að nýrri
þjóðaröryggisstefnu að kalda stríð-
inu loknu.
Hart hefur lengi verið þeirrar
skoðunar að Bandaríkin séu illa í
stakk búin að bregðast við hryðju-
verkaárásum heima fyrir og í að-
draganda árásanna á Pentagon og
World Trade Center spáði hann því
margoft að landið ætti voðaverk yfir
höfði sér, síðast 5. september 2001.
Enda þótt viðbúnaður hafi aukist
síðan er Hart enn á því að mikið
vanti upp á öryggi bandarísku þjóð-
arinnar.
Hart var hvattur til að bjóða sig
fram til forseta árið 2004 en afréð að
láta ekki slag standa. Eigi að síður
vakti málið mikla athygli. Ýmsir að-
ilar, m.a. The Washington Post,
gerðu því skóna að ef John Kerry
hefði velt George W. Bush úr sessi í
téðum kosningum hefði Hart verið
gerður að ráðherra. Var varn-
armálaráðuneytið oftast nefnt í því
sambandi.
Höfundur pólitískra reyfara
Hart hefur í seinni tíð fengist tals-
vert við ritstörf og m.a. sent frá sér á
annan tug bóka. Árið 2005 skrifaði
hann bók um James Monroe, fimmta
forseta Bandaríkjanna, en bókin
heyrir til ritröð Times Books um
Bandaríkjaforseta. Þá hefur Hart
sent frá sér þrjár skáldsögur, póli-
tíska reyfara, undir dulnefninu John
Blackthorn. Að auki er hann höf-
undur fjölda fræðigreina og greina
um þjóðfélagsmál og öflugur blogg-
ari. Hart heldur úti heimasíðu á
slóðinni www.garyhartnews.com/
hart.
Það er eftirtektarvert að á þeirri
síðu er ekki staf að finna um baráttu
Harts fyrir útnefningu demókrata
fyrir forsetakosningarnar 1988. Það
er eins og hún hafi aldrei átt sér
stað. Þaðan af síður kemur nafnið
Donna Rice við sögu.
Hart hefur einnig öðlast virðingu
sem fræðimaður en árið 2001 lauk
hann doktorsprófi í stjórn-
málaheimspeki frá Oxford-háskóla.
Hann er eftirsóttur fyrirlesari.
Gary Hart stendur nú á sjötugu.
Hann býr í Kittredge, Kólóradó, og
hefur verið kvæntur Lee sinni í 44
ár. Þau eiga tvö börn og eitt barna-
barn.
Í kjölfar hneykslisins missti
Donna Rice starf sitt á markaðssviði
lyfjafyrirtækis í Flórída en allskonar
tilboðum rigndi yfir hana í staðinn.
Henni var m.a. boðið að sitja fyrir í
Playboy en því boði hafnaði hún.
Rice gekk að eiga mann að nafni
Jack Hughes árið 1994 en þau höfðu
kynnst á blindu stefnumóti þremur
árum áður. Undanfarinn hálfan ann-
an áratug hefur Rice að mestu helg-
að sig baráttunni gegn klámi á veg-
um samtakanna Enough Is Enough,
unnið með fórnarlömbum og barist
fyrir því að gera Netið öruggara fyr-
ir börn. Eftir hana liggur m.a. ein
bók um efnið.
Eltur inn á rekkjubrún
Ljósmynd/Bettmann/CORBIS
Umsetin Gary og Lee Hart standa í ströngu í fjölmiðlafárinu sem hlaust af leynilegu sambandi forsetaframbjóð-
andans við fyrirsætuna Donnu Rice vorið 1987. Atinu lauk með því að Hart hætti við að sækjast eftir tilnefningu
Demókrataflokksins fyrir forsetakosningarnar haustið 1988.
»Hart barst þó góður
liðsstyrkur þegar
eiginkona hans, Lee,
lýsti opinberlega yfir
stuðningi við hann.
Valdi orðið „saklaust“
til að lýsa sambandi
bónda síns við ungu
konuna.
Í HNOTSKURN
»Gary Warren Hartpencefæddist 28. nóvember
1936 í Ottawa, Kansas. Hann
breytti eftirnafni sínu í Hart
árið 1961.
»Hart lauk lagaprófi fráYale-háskóla 1964 og
starfaði sem lögmaður til árs-
ins 1974 að hann var kjörinn
öldungardeildarþingmaður
fyrir Demókrataflokkinn í
Kólóradó. Þar sat Hart fram
til ársins 1987.
»Hart var kosningastjóriGeorge McGoverns í for-
setakosningunum 1972.
»Hart sóttist eftir útnefn-ingu demókrata vegna
forsetakosninganna 1984 og
1988 en gekk úr skaftinu í
seinna skiptið vegna hneyksl-
ismáls.
Gripinn Myndin alræmda af
Hart og Rice.
Eftir Orra Pál Ormarsson
orri@mbl.is