Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.03.2000, Blaðsíða 5

Náttúrufræðingurinn - 01.03.2000, Blaðsíða 5
ÁGÚST H. BJARNASON Glómosi (Hookeria lucens (Hedw.) Sm.) í Eldborgarhrauni, Kolbeinsstaðahreppi Undanfarin ár hefur höfundur reynt að líta eftir gróðri hér og hvar, eftir því sem tiltök hafa verið til þeirra hluta. A ferðum þessum hefur allnokkru verið safnað af plöntum, bæði há- og lág- plöntum. Smám saman hefur verið unnið úr efninu. Enda þótt hœgt hafi miðað, einkum sökum aðstöðuleysis og vöntunar á safneintökum til að bera saman við, hefur allnokkuð komið í Ijós sem telja má til nýlundu um teg- undir og útbreiðslu þeirra. Ekki hefur verið hirt um að birta niðurstöður þessar nema að mjög litlu leyti. Tilgangur þessarar greinar er einkum sá að vekja athygli á mjög sérstæðu gróðurfélagi, sem ----- þrífst vestur í Hnappadal og fáir hafa vitað um, og í annan stað að geta um nýfundna mosategund sem þar vex. Tildrögin voru þau að síðastliðinn vetur las höfundur greinina Jarðliitasvœði eftir Helga Torfason jarðfræðing, sem birtist í bókinni Islensk votlendi - verndun og nýting (bls. 89-99). Þar getur Helgi um jarðhitastað við Eldborg í Hnappadalssýslu, þar sem hefur „dafnað mikið og fallegt jurta- samfélag", eins og segir í greininni. Agúst H. Bjarnason (f. 1945) lauk doktorsprófi í grasafræði (vistfræði) við háskólann í Uppsölum (Váxtbiologiska institutionen) 1991. Hann stundar athuganir í grasafræði á eigin vegum en hefur framfæri af annarri vinnu. Á liðnu sumri lagði höfundur því leið sína fyrir forvitnissakir vestur í HnappadaJ. Haukur bóndi Sveinbjörnsson á Snorra- stöðum vísaði á staðinn í Eldborgarhrauni, sem liggur utan alfaraleiðar. ¦ ELDBORGARHRAUN Áður en lengra er haldið skulu rifjuð upp örfá atriði um Eldborgarhraun í Kolbeins- staðahreppi, eða Borgarhraun eins og það er nefnt í sögum. Hraunið, sem er 33,4 km2, er kennt til Eldborgar, stærsta gígs af fimm á norðvestlægri sprungu. Eldborg var áður köiluð „á Mýrum" en nú er jafnan skrifað í bókum „í Hnappadal". Hér er þess að gæta, að Mýrar höfðu fyrrum miklu víðari merkingu, eins og kemur fram í fomum ritum. I Egils sögu er sagt að Skalla- Grímur nam ... „Mýrar allar út til Selalóns og hið efra til Borgarhrauns"; í Bjarnar sögu Hítdælakappa segir að Þórður í Hítarnesi búi á Mýrum (sbr. vísupartinn: „En fyr einum runni / ægís dýrs og Mýrar"); í Grettis sögu er Mýrar haft um Kolbeinsstaðahrepp (sbr. vísu 48: „En fyr mér um Mýrar" o.s.frv.). Kunn er sagan í Landnámabók um upp- komu elds í Borgarhrauni; þar segir svo um Sel-Þóri á Ytra-Rauðamel: „Þá var Þórir gamall ok blindr, er hann kom út síð um kveld ok sá, at maðr reri útan í Kaldárós á járnn0kkva, mikill ok illiligr, ok gekk þar upp til bæjar þess, er í Hripi hét, ok gróf þar í st0ðulshliði; en um nóttina kom þar upp Náttúrufræðingurinn 69 (2), bls. 69-76, 2000. 69
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.