Náttúrufræðingurinn - 1939, Blaðsíða 40

132 NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN
I lllllllllll IIIIIIIII lllll III llllllllllllll III lllll IIIIIIIIIIIIII11111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111
Gróður í Mýrdal.
Mýrdalur er allstórt hérað, milli Mýrdalssands og Sólheimasands.
Sumarið 1939 ferðaðist ég þar, og athugaði plöntur. Er þar gróð-
ursælt mjög. Fjöllin eru víða grasi vaxin upp á brúnir og eru sund-
urskorin af djúpum, gróðurríkum hamragiljum. Fýll, lundi og fleiri
sjófuglar verpa í hömrunum og bera drjúgum á um leið til mikils
gagns fyrir gróðurinn. I Mýrdal eru víðlendir mýrarflákar, eins og
nafnið bendir til, einkum í Reynishverfi. Kvistlendi vantar nær
algerlega. í Vík er lítið undirlendi. Rétt vestan við kauptúnið er
brött hlíð framan í Reynisfjalli, gróðursæl og fögur. Ber mest á
ætihvönn og geithvönn á klettastöllunum, en undir klettunum eru
stórar flækjur af fuglaertum mjög þroskalegum. Þar er einnig
garðabrúða, mjaðurt, umfeðmingur og fleiri blómgresi, en melur
er aðaljurtin á söndunum fyrir neðan. Stúfa og brönugrös prýða
víða tún og grasbrekkur. Ég sá alls um 120 tegundir jurta í um-
hverfi Víkurkaupstaðar, þar á meðal þistil og akurarfa. í Reyn-
ishverfi er gróðurinn fjölbreyttari. Þar eru engi, tjarnir og
hamragil. Eru flest gilin gróðurrík, til dæmis Deildarárgil og Hóls-
árgil. Þar eru birkihríslur og nokkur lynggróður, en hann vantar
víðast í Mýrdalnum. Hanga hríslurnar fram af klettastöllunum og
liggja þétt að berginu. Nokkrar hríslur úr Deildarárgili hafa verið
gróðursettar í laglegum trjáreit, sem þar er. Var vaxtarlag þeirra
all-einkennilegt, því að þær lágu allar flatar með fram jörðu, en
vaxa lítið á hæðina. Teygja þó aðfluttar birkihríslur vel úr sér rétt
hjá. Virðist hér vera um mismunandi kyngæði að ræða. Gróð-
ur er fjölbreyttur í Deildarárgili. Af sjaldgæfum jurtum má nefna
skraut'punt (Milium effusum). Var mér vísað á hann af feðgunum
á Skammadalshóli, sem eru nákunnir gróðrinum í gilinu. Þar vex
einnig köldugras, sortulyng, bláber, víðir, birki, giljaflækja, stein-
depla, hárdepla og fleiri jurtir, sem sjaldséðar eru utan giljanna.
í Hólsárgili vex allmikið af beitilyngi, krækilyngi, birki og víði, sem
þarna hafa fengið að vera í friði. Virðist mest um beitilyng og
krækilyng í Vestur-Mýrdal frá Hólsárgili að Jökulsá. Á þessu svæði
er mikið um ilmreyr og hrossanál, sem vaxa hlið við hlið og mynda
stórar gróðurbreiður. Tvíbýlisnetlu (Urtica dioica) sá ég á 2 stöðum:
Við bæinn Stóra Dal og í Kömbum fyrir ofan Fjós rétt hjá gömlu
fjárbóli. / suðaustur-hlíð Péturseyjar, fyrir ofan bæinn Eyjarháls