Samvinnan - 01.04.1970, Blaðsíða 36

Samvinnan - 01.04.1970, Blaðsíða 36
'¦¦"-* , ~ *"*T*í*7*i *¦• "V " ' «'" * a ****&*»•*• "í - * . - V* "' " * \*':'i- [l' *'•' ¦* • * »" - j * * ** ¦ ^^"í^^Ií' i * j íV--:.V;iV.fev'--' » ^'•^•¦iiV-^V/'i-.'.itV' ' -a" r' x ¦'¦'¦:¦? 4 ¦"fö.í ^fV^* ^'^'•-/:¦':'¦ «; 'V."'-'^ J*fc&# ,-•'.."*\ a,*--'p!/'-*4öar! .:.v-.tis^v>/ ,-c, kvv-, , ^ y -S&áöí:'#*- ''""'::" yl" ' ^ :' ; -; }:.¦}¦:':¦ ¦; .••-r-c-rTT-'5" -•.:¦• %:-c$»&a&»? *&'*¦. • Jfcjr i MkSS •#•¦¦ •"'" * •• :1i? ¦' Æ'^%. * í ^Æ- •' '•"" v ." "WW:fX'í <>i- '*. '-^^PW • "Vff-'V'-'VA'* '¦ ¦• \Æ% "ífk*£'72£ >.tS g'j u j Síí , ' -' ; !' >.i_ abakkatón,. itjstrfl » J 0 K k L%ft?-\" ,>, *•••/ ,*¦1-; \' '>.,-/ V ! i V .4-i r~rq o r k u s t o f n u n i ' r I RAÍ-'ORKUDEtLD ¦ Austuriandsvirkjun Yfirltt yfír heiztu mannvirkí þegar virkjunín er fuligerð JÚIM969 fs i i i. -¦""— song ........... earður, stífia ,i»*,';». w t l GrurmkDri Artaikort af isiandi Vtky.i l-'25D.fJ00 ungum og breytingum. Röksemd- ir þeirra hafa að vísu breytzt frá einum tíma til annars, og hafa þær einkennzt af tíðaranda og tízku hvers tíma, svo sem trúar- brögðum og stjórnmálastefnum. Samkvæmt tízku nútímans hrópa þessir menn náttúruspjöll um all- ar þær athafnir, sem á einhvern hátt hrófla við ríkjandi ástandi, Slíkt viðhorf getur hvorki talizt náttúruvernd né náttúruspjöll, því að það stuðlar ekki síður að því að viðhalda náttúruspjöllum, en slíkt getur ekki talizt náttúru- vernd. 3. Sérhyggjan fyrir einstökum þáttum núverandi náttúrufars hefur mjög sett svip sinn á allar umræður um náttúruvernd. Má þar til nefna friðun einstakra náttúrufyrirbæra, landsvæða, plantna, fugla, dýra eða land- græðslu, skógrækt o. fl, svo að eitthvað sé nefnt. Þarna er um mörg stórmerk og athyglisverð mál að ræða, og margir formæl- endur þeirra gera sér fulla grein fyrir því, að sá þáttur, sem þeir fjalla um, er aðeins hlekkur í mikið stærri heild, enda verður svo að vera, ef náttúruverndar- hugtakið á ekki að kafna undir nafni, því að hún hlýtur að ná til allra þátta náttúrufarsins. Því miður virðist þó komið svo, að ærið margir af formælendum hinna ýmsu þátta hafi alveg misst sjónar á heildinni. Þeir sjá ekki skóginn fyrir trjánum. Sjón- armið þeirra verða því oft ákaf- lega þröngsýn og óraunhæf, svo að þau geta á engan hátt sam- rýmzt tilveru fólksins í landinu, þjóðarhag eða þá öðrum grein- um náttúruverndar. Öll þessi mál eiga fyllsta rétt á sér á meðan tekið er tillit til heildarinnar, lands og þjóðar. Um leið og við- horfin snúast upp í þröngsýna sérhyggju geta þau ekki lengur talizt náttúruvernd, heldur verður að telja þau þjóðarmein. 4. Baráttan milli gamalla og nýrra atvinnugreina hefur allmik- ið blandazt inn í umræður um náttúruvernd, enda rekast hags- munir þeirra oft á. Iðnvæðing og stóriðja eru nýjar atvinnugreinar hér á landi. Beizlun og hagnýting fallvatnanna ásamt nýtingu jarð- hitans eru nauðsynlegar forsend- ur fyrir iðnvæðingu landsins, og hafa margar áætlanagerðir verið settar fram þar að lútandi. Marg- ar þeirra hafa mætt mikilli mót- spyrnu, og hefur þeim sérstak- lega verið fundið það til foráttu, hve mikil náttúruspjöll fylgdu slíkum framkvæmdum, og þess hefur verið krafizt, að þær komi ekki til framkvæmda vegna nátt- úruverndarsjónarmiða. Þegar betur er að gáð má þó oft finna, að það eru hagsmunasjónarmið eldri atvinnuveganna, sem þarna ráða málflutningi, og ótti þeirra við nýjan samkeppnisaðila. Aftur á móti heyrist mjög sjaldan á það minnzt, að jarðrækt, ræsing mýra og jafnvel landgræðsla og skógrækt eru engu minni nátt- úruspjöll en virkjun fallvatna, þó að allt stuðli þetta að því að gera landið byggilegra. Frá sama sjónarmiði eru hafnargerðir, fisk- vinnslustöðvar, brýr og skóla- byggingar við jarðhitasvæðin stórfelld náttúruspjöll, þó að ekki sé minnzt á ofveiðar í sjó og vötn- um. Nei, hér gildir greinilega ekki sama matið, eftir því hvaða atvinnuvegur á í hlut. Það lítur því út fyrir, að ýmsir af formæl- endum eldri atvinnuvega hafi annaðhvort viljandi eða óviljandi gripið til þeirra vafasömu rök- semda í hagsmunabaráttu sinni að telja virkjanaframkvæmdir til einhverra sérstakra náttúru- spjalla, án þess þó að gera sér grein fyrir því, hvað þeir höggva nálægt sjálfum sér í þeim mál- flutningi. 5. Efnahagsleg sérhyggja. Þenn- an þátt er í rauninni óþarft að ræða hér. Þó ber þess að gæta, að ýmsir einstaklingar sjá sér hagnaðarvon í því að gera sem mest úr náttúruspjöllum í sam- bandi við ýmiss konar mann- virkjagerð. Þeir hinir sömu koma oft fram sem ákafir formælendur náttúruverndar, þó að markmið þeirra sé það eitt að auðgast á framkvæmdunum. Það er þess vegna nauðsynlegt að hafa þetta atriði í huga, þegar hlýtt er á umræður um náttúruspjöll og náttúruvernd, enda virðist þess- um mönnum ótrúlega oft verða vel ágengt með þessari röksemda- færslu sinni, en einstaklingsbund- in gróðahyggja getur trauðlega flokkazt undir náttúruvernd. 6. Þá er komið að síðasta þætt- inum, það er endurskipulagningu landsins til að gera það byggi- legra og fegurra. Áframhaldandi búseta í landinu ásamt batnandi lífsskilyrðum getur á engan hátt samrýmzt alfriðun stórra land- 36
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Samvinnan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Samvinnan
https://timarit.is/publication/340

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.