Eimreiðin - 01.05.1963, Síða 38

126
EIMREIÐIN
eins og við matarbúðir og tízkubúðir á verstu skömmtunartímum-
Fólkið tók þakklátt. við nýjum, skynsamlegum hugmyndum, eins og'
soltinn lýður við matargjöf. Á þessum eina stað fékk kirkjan allt í
einu aðdráttarafl eins og á dögum Jóns Ögmundssonar. Klerkar
reyndu að gera gys að nýjungunum. En það var árangurslaust.
Einar Hjörleifsson skrifaði Ofurefli.
Og hrökkállinn beit Þórberg Þórðarson, Jregar hann fór að hæð-
ast að séra Haraldi Níelssyni. Og öll ])jóðin hló að hirðfífli meist-
aranna.
Smárn saman unnu nýju stefnurnar nokkuð á og áhrif þeirra
urðu sýnileg. Bölsýnið í Táradal og hjátrú hörfaði undan sólar-
geislum nýrra hugmynda og menntunar. Fjötrar leystust. Orðið
framjrróun varð til. Allt líf var á leið til fullkomnunar. Menn voru
ekki fallnir englar, heldur sprottnir upp úr dýralífinu á uppleið til
fullkomnunar, samkvæmt kenningu Darwins.
Fæðing Jesús Krists, hins mikla meistara og albróður mannanna,
varð skiljanleg, samkvæmt kenningu Rögnvaldar Péturssonar. Jesús
Kristur er höfundur trúarbragða okkar. Og við, sem trúum á hann
sem æðsta meistara og reynurn að fara eftir kenningum hans, nreg-
um vissulega kallast kristnir eins og Jreir kaþólsku og lúthersku.
Og áhrif hinna nýju kenninga uxu. Frelsi var sett í öndvegi,
frelsi til að hugsa-djarft, frelsi í ræðu og riti, frelsi til dáða í verki-
Frelsishugsjónir góðskáldanna, Jónasar Hallgrímssonar og Hannes-
ar Hafsteins, fengu byr undir báða vængi og hrifu unga fólkið-
Það var gaman að lifa og taka ofurlítinn Jrátt í að bæta veröldins
með góðum guði og mönnum. Andi Grundtvigs sveif hér og y£ir-
Ungmennafélög voru stofnuð. Ný þjóðernisvakning kom franr-
Líkamsrækt komst til vegs, íþróttir stundaðar og mörgum þjóð-
þrifamálum komið til framkvæmda. Stjórnmálalegt frelsi var end-
urheimt. Og það sem mestu munaði, verzlunin var hrifin úr hönd-
um Dana. Kaupfélög voru stofnuð til mikillar blessunar fyrir land
og lýð. Velmegun óx. Og mannsæmandi bústaðir voru reistir í öU'
um sveitum landsins. Eimskipafélag íslands var stofnað. íslendingaf
eignuðust „verzlun eigin búða“ og gufuskip, ritsíma og talsíxna,
bíla og bílvegi.
Jafnaðarstefnan kom og tókst á við íhaldið um skiptingu jarð'
neskra gæða. Auðurinn hætti að vera tignarmerki höfðingja. í stað-
inn fyrir auð og auðdramb kom nú menntun og eilítill menntunai''
gorgeir, t. d. í fari snrnra prófessora, sem merki höfðingsskapar.