Eimreiðin


Eimreiðin - 01.04.1974, Blaðsíða 11

Eimreiðin - 01.04.1974, Blaðsíða 11
EIMREIÐIN deildar í þessari framleiðniaukningu, og er þá verðbólgan not- uð til tekjutilfærslu. Það eru gild rök fyrir því, að allir þegnar þjóðfélagsins eigi að njóta hluta af aukinni framleiðni í sjávar- útvegi, eins og síðar mun vikið að. I nútíma hagkerfi megna markaðsöflin ekki að fullu að dreifa þessari framleiðniaukn- ingu meðal framleiðsluþátta, og þurfa því aðrar leiðir að koma til viðbótar. Ekki hefur tekizt að finna viðunandi leiðir til þessarar tekjutilfærslu, og er þar fólgin meginástæðan fyrir hinni miklu verðbólgu á Islandi. Þjóðin öll ber af þessu skaða, því að verðbólgan er óhagkvæm og óréttlát leið til dreifingar tekjuaukningar í hagkerfinu. — Að ofan er rætt um sjávarútveginn, sem þá atvinnugrein, sem lagt hefur öðrum greinum til efnahagsleg vcrðmæli. Hvern- ig má það vera, ef hliðsjón er höfð af hinum verulegu ríkis- styrkjum, sem oft hafa verið nauðsynlegir til að halda sjávar- útveginum gangandi? — Hér er ekki um mótsögn að ræða, heldur er einungis þörí' ríkisstyrkja til sjávarútvegsins., þegar tekjutilfærslur frá hon- um í gegnum verðbólgukcrfið bafa keyrt úr hófi fram. Þetta verður augljóst, ef hugað er að hlutverki gengisskráningar í islenzka hagkerfinu. Eins og áður er getið, er aukning gjald- eyrisvarasjóða venjulega samfara gróskutímabili í sjávarút- vegi; aukning þessi er síðan talin réttlæta fast gengi. Því er það, að þrátt fyrir vaxandi útgjöld sjávarútvegsins á verð- bólgutímum, vegna launa og annars innlends kostnaðar, þá fær sjávarútvegurinn fast verð (skráð gengi) fyrir þann gjald- eyri sem fæst fyrir útflutning sjávarafurða. Vaxandi kostnaður innanlands, jafnframt því sem gengi krónunnar er óbreytt, cr í raun mikilvirk leið til tekjutilfærslu, eins og sýna má með dæmi: Síðla árs 1968 var gengi krónunnar fellt í 88 kr. á banda- ríkjadal, en vístitala framfærslukostnaðar má segja að hafi verið 100 í árslok 1968. Fimm árum síðar, í lok 1973, var gengi íslenzku krónunnar 84 kr. á dal, en vísitalan var komin í 215. Ef gert er ráð fyrir. að helmingur iitgjalda í sjávarútvegi sé i erlendum gjaldeyri eða fylgi gengi íslenzku krónunnar, en hinn helmingurinn fylgi visitölu framfærslukostnaðar, þá er það einfalt reikningsdæmi að sýna fram á að rauntekjur í sjávarútvegi í lok 1973 voru einungis 60% þeirra rauntekna, sem orðið hefðu, ef hlutfall gengis og vísitölu framfærslukostn- aðar hefði verið óbreytt frá þvi sem var í árslok 1968. Mis- munurinn, 40%, hefði því komið í blut annarra atvinnugreina og þeirra, sem í þeim starfa, sem hlutur þeirra i framleiðni- aukningu sjávarútvegs á tímabibnu 1968 til 1973. 103
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Eimreiðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.