Eimreiðin


Eimreiðin - 01.04.1974, Blaðsíða 8

Eimreiðin - 01.04.1974, Blaðsíða 8
EIMREIÐIN 100 íslenzka hagkerfi markazt að verulegu leyti af ákveðnum kerf- isbundnum þáttum, sem þjóðin i heild er ábyrg fyrir. Hinir ýmsu hagsmunahópar hljóta að vinna að sinum hagsmunum á grundvelli þess hagkerfis, sem við búum við. Ef menn æskja þess að breyta hegðun þessara hópa, svo að verðlag haldist stöðugra, þá má telja nauðsynlegt að gera ýmsar mikilvægar breytingar á sjálfu hagkerfinu. Hins vegar er það almennt viðurkennt, að stjórnmála-, félags- og efnahagsþróun i vestrænum lýðræðisrikjum á árunum eftir stríð hafi gjörbreytt valdahlutföllum á milli hinna einstöku hagsmunahópa atvinnulífsins. Á stjórnmálasviðinu hafa aðgerð- ir löggjafans aukið vald verkalýðsfélaga jafnframt því, að svig- rúm samtaka atvinnurekenda og vinnuveitenda til misbeitingar á efnahagslegum mætti sínum hefur verið skert. Einnig lelur ríkisvaldið það núna höfuðskyldu sína í efnahagsmálum að try§SJa fulla atvinnu með öllum tiltækum ráðum, en áður gegndi oft öðru máli. Verkolýðsfélög vöruðust því frekar að krefjast óraunhæfra kauphækkana á árunum fyrir síðari heimsstyrjöld, vegna hættu á atvinnuleysi, sem kynni að fylgja í kjölfarið. Þar sem íslenzk verkalýðsfélög munu nú almennt telja litlar líkur á alvai-legu atvinnuleysi hérlendis, þá myndi eini hemillinn á launakröfur hinna öflugu verkalýðs'félaga vera viðurkenning þeirra á þeirri samfélagsábyrgð, sem er valdi þeirra samfara. Ef einhver mikilvægur hagsmunahópur i þjóð- félaginu knýr fram kröfur á hendur þjóðarbúinu, án tillits lil samfélagsábyrgðar sinnar, hefur það óhjákvæmilega áhrif á afslöðu annarra hagsmunahópa. Augljóst er, til dæmis, að ein- stakir verkalýðsleiðtogar hljóta að taka mið af kröfum annarra við framsetningu sinna eigin krafna um bætt kaup og kjör. Annað mikilvægt atriði er hin almenna viðurkenning i lýð- ræðisríkjum Vesturlanda á því, sem kalla mætti félagslegt rétt- læti við skiptingu afraksturs aukinnar framleiðni á milli hinna ýmsu hagsmunahópa atvinnulífsins. Stjórnmálaflokkar ljá þessu stuðning sinn, þar sem þeir eiga undir hinn almenna kjósanda að sækja í frjálsum kosningum, og eru reiðubúnir þegar í valdastólana er komið að gera þær ráðstafanir, sem nauðsynlegar kunna að teljast, til að tryggja slíkt félagslegt réttlæti. Eigendur fjármagns hafa því i auknum mæli tekið þann valkost að takmarka beitingu þess máttar, sem í sam- tökum þeirra býr. Frá efnahagslegu sjónarmiði hefur hin mikla aukning al- þjóðaviðskipta á eftirstríðstímabilinu, samfara afnámi gjald- eyrishafta og minnkunar tolla og innflutningstakmarkana,
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68