Morgunblaðið - 01.05.2013, Blaðsíða 4

4 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 1. MAÍ 2013
Ágúst Ingi Jónsson
aij@mbl.is
„Margir eru orðnir þreyttir og
þungir eftir erfiðan og langan vet-
ur,“ segir Daði L. Friðriksson, en
sem héraðsfulltrúi Landgræðslunn-
ar á Húsavík hefur hann víða farið
um á norðausturhorninu að undan-
förnu. Hann er jafnframt með 70
fjár í Reykjahlíð við Mývatn og seg-
ir að sauðburður sé víða byrjaður
fyrir norðan og verði kominn á fullt
eftir viku. „Það er ekki gott að fólk
fari bæði andlega og líkamlega
þreytt inn í sauðburðinn,“ segir
Daði.
Hann rifjar upp að veturinn skall
á með látum 9. september m.a. með
miklum fjársköðum og tjóni á girð-
ingum. Eftir þokkalegan október
kom stórhríð í lok þess mánaðar og
síðan hefur snjó lítið tekið upp. Daði
segir að tíðin sé lítið farin að minna
á sumarið, sem er þó komið sam-
kvæmt almanakinu.
Víða sé ekkert farið að sinna vor-
verkum eins og viðhaldi á girðing-
um, sem séu víða enn á kafi. Ekki sé
útlit fyrir að hægt verði að vinna í
flögum á næstunni og þannig mætti
áfram telja. Bregði ekki snarlega til
hins betra segist Daði óttast að lítið
verði um kornrækt í ár. Ástandið sé
mismunandi eftir svæðum, en hann
nefnir að ástandið sé erfitt í Reykja-
dal, Reykjahverfi og Aðaldal að
ógleymdum Fljótum og Svarfaðar-
dal og fleiri svæðum á Norðurlandi.
Fastur viðbragðshópur
Í frétt frá atvinnuvegaráðuneyt-
inu segir að víða á norðan- og aust-
anverðu landinu séu mikil snjó-
þyngsli. Á mörgum bæjum sé klaki á
túnum og því mikil hætta á kali.
Ráðuneytið hefur fundað um stöð-
una með Bændasamtökunum, Ráð-
gjafarmiðstöð landbúnaðarins og
Bjargráðasjóði og munu þessir að-
ilar fylgjast vel með framvindu
mála. Á fundinum var ákveðið að
ráðast í kortlagningu á vandanum.
Ljóst er að á mörgum bæjum eru
heybirgðir takmarkaðar en ótíðin á
þessu vori kemur ofan í lélegan hey-
skap á síðasta sumri, segir í frétt
ráðuneytisins. Þá er stutt í að sauð-
burður hefjist og vandamál með
hýsingu er yfirvofandi á mörgum
bæjum þar sem hætt er við að erfitt
verði að hleypa fé úr húsi vegna
snjóþyngsla.
Ráðgjafarmiðstöð landbúnaðarins
býður bændum ráðgjöf án endur-
gjalds og hefur ráðgjafi verið á ferð
um Norðurland. Meðal þess sem
hann metur er hvernig best sé hægt
að endurvinna kalin tún og hvernig
best sé að rækta annað land sem
gæti gefið fóður fyrir næsta vetur.
Á fundinum var jafnframt rætt
um að koma á fót föstum viðbragðs-
hópi sem kæmi saman þegar nátt-
úruöflin byðu bændum birginn og
ættu sæti í honum fulltrúar frá ráðu-
neyti, Bændasamtökunum, Bjarg-
ráðasjóði og öðrum þeim stofnunum
sem rétt þykir að kalla til leiks.
Margir orðnir þreyttir og
þungir eftir langan vetur
 Vandinn á norðan- og austanverðu landinu verður kortlagður  Víða eru mikil
snjóalög og takmarkaðar heybirgðir  Á mörgum bæjum er mikil hætta á kali í vor
Ljósmynd/Daði L. Friðriksson
Á Einarsstöðum Rúmlega 10 stiga frost var í gærmorgun og snjór yfir öllu þegar þessi mynd var tekin í Reykjadal.
Sveitarfélagið
Árborg skilaði
jákvæðri rekstr-
arafkomu upp á
175,7 milljónir
króna á síðasta
ári samkvæmt
ársreikningi sem
birtur hefur ver-
ið. Þetta er rúm-
lega 106 milljón
krónum betri
niðurstaða en áætlanir höfðu gert
ráð fyrir og er þetta þriðja árið í
röð sem hagnaður er af rekstr-
inum.
Rekstrarhagnaður sveitarfé-
lagsins fyrir fjármagnsliði, af-
skriftir og skatta nam 1,1 milljarði
króna sem er 238 milljónum krón-
um meiri hagnaður en reiknað
hafði verið með í áætlunum.
Skuldahlutfall Árborgar er nú
komið niður í 160,4% af reglulegum
tekjum. Í tilkynningu er sá árang-
ur þakkaður samstilltu átaki kjör-
inna fulltrúa, starfsmanna og íbúa
sveitafélagsins. kjartan@mbl.is
Afkoma
umfram
væntingar
Við Ölfusá í sveit-
arfélaginu Árborg.
 Ársreikningur
Árborgar 2012 birtur
Litháískur karlmaður um þrítugt
sem dæmdur var í farbann vegna
rannsóknar lögreglu á fíkniefnamáli
var stöðvaður við landamæravörslu
á Reykjavíkurflugvelli á mánudag.
Maðurinn hafði keypt sér farmiða til
Færeyja og ætlaði þaðan til Bret-
lands þar sem hann er búsettur.
Hann hefur nú verið úrskurðaður
aftur í gæsluvarðhald til 28. maí.
Upphaflega var maðurinn hand-
tekinn í byrjun mars og var jafn-
framt lagt hald á hálft kíló af kók-
aíni. Maðurinn sat í gæsluvarðhaldi
til 22. mars og var í framhaldinu úr-
skurðaður í farbann.
Maður í far-
banni reyndi að
komast úr landi
„Ég ólst upp við þetta, að þurfa að
vera með hugann við veðurathug-
anir, alltaf á þriggja tíma fresti. Það
hlýtur að vera undarleg tilfinning
þegar það er fyrir bí,“ segir Óskar
Jakob Sigurðsson, sem lengi sinnti
veðurathugunum á Stórhöfða. Son-
ur Óskars, Pálmi Freyr, tók við af
honum árið 2008 en fyrir skömmu
var ákveðið að leggja niður mann-
aða veðurskeytastöð á Stórhöfða í
Vestmannaeyjum. Þeir feðgar
sinntu veðurathugunum í síðasta
skipti á Stórhöfða í gær en frá og
með deginum í dag tekur sjálf-
virkur tæknibúnaður alfarið við.
Óskar, sem nú starfar við meng-
unarmælingar í Vestmannaeyjum,
hefur verið viðloðandi veðurathug-
anir á Stórhöfða síðan hann hóf að
aðstoða föður sinn árið 1952. Fyrir
tíma föður Óskars sá afi hans um
veðurathuganirnar, því hafa fjórir
ættliðir séð um veðurathuganir á
Stórhöfða frá 1921. Sjálfur tók Ósk-
ar formlega við þeim árið 1965 og
sinnti því starfi til 2008.
Hefur ekki tölu á skeytunum
Frá 1952 hafa verið send átta
veðurskeyti á dag, á þriggja
klukkustunda fresti allan sólar-
hringinn, frá Stórhöfða. Óskar seg-
ist ekki hafa tölu á fjölda þeirra
skeyta sem hann hefur sent í gegn-
um tíðina. „Þetta eru 240 skeyti á
mánuði og því eru þau orðin ansi
mörg, að vísu hefur maður tekið
sumarfrí auk þess að hafa ekki allt-
af staðið í þessu einn,“ segir Óskar,
sem eins og von er sér fyrir sér að
ákveðinn tómleiki muni fylgja
breytingunum.
Þrátt fyrir að starfi veðurathug-
unarmanns fylgi mikil skuldbinding
og viðvera segir Óskar að starfið
hafi vanist vel. „Svo sá ég að maður
var frjálsari en margir aðrir sem
voru alveg bundnir á sínum vinnu-
stað. Inn á milli gat maður farið út í
góða veðrið eða sinnt því sem mað-
ur hafði gaman af. Ég myndi meta
það svo að starfinu fylgdu kostir en
líka gallar, maður var náttúrlega
alltaf bundinn yfir þessu, helgidaga
og á næturnar,“ segir Óskar.
heimirs@mbl.is
Mannshöndin víkur
 Fjórir ættliðir hafa sinnt veðurathugunum á Stórhöfða
frá 1921 Sjálfvirkur tæknibúnaður tekur við í Eyjum
Mynd/Óskar Pétur
Skeyti Feðgarnir og veðurathugunarmennirnir Óskar Jakob Sigurðsson t.h.
og Pálmi Freyr Óskarsson sendu sín síðustu veðurskeyti frá Stórhöfða í gær.
Þrálát ótíð á fiskimiðum hefur sett
mark sitt á kolmunnaveiðar að því
er segir í frétt á vef HB Granda.
„Það er eiginlega með ólíkindum
hvað aðstæður hafa verið erfiðar.
Um daginn var ekki um annað að
ræða en að koma skipunum í var
við Færeyjar enda var þá gríð-
armikil ölduhæð á veiðisvæðinu.
Sjólagið var skárra í [fyrrakvöld]
en þá fór vindhraðinn í 20 m/s og
þýðingarlaust að vera að veiðum,“
er haft eftir Stefáni Geir Jónssyni,
fyrsta stýrimanni og afleys-
ingaskipstjóra á Lundey NS.
Aðstæður sagðar
sérlega erfiðar
Einstaklingum í alvarlegum van-
skilum hefur fjölgað um ellefu þús-
und frá því í október 2008 og hafa
þeir aldrei verið fleiri en nú, sam-
kvæmt gögnum frá Creditinfo. Alls
eru 27.612 einstaklingar í alvar-
legum vanskilum.
Mest eru vanskilin hjá aldurs-
hópnum 30-59 ára. Fleiri karlar eru
í vanskilum en konur. Þannig eru
11,3% af heildarfjölda karla sem
eru 18 ára og eldri í vanskilum á
móti 6,5% kvenna.
Einstæðir foreldrar virðast vera
sá hópur sem glímir við mestu erf-
iðleikana en 17,9% einstæðra feðra
og 17,4% einstæðra mæðra eru í al-
varlegum vanskilum. Sá hópur sem
er best settur eru hins vegar barn-
lausar einhleypar konur en aðeins
5% þeirra eru í alvarlegum van-
skilum en 13,8% karla eru í sömu
stöðu. Þá lenda barnlaus hjón síður
í vanskilum en hjón með börn.
Vanskilin eru mest á Reykjanesi,
eða 17%. Þar á eftir kemur Suður-
land þar sem 10,7% eru í vanskilum,
9,7% á höfuðborgarsvæðinu og 9%
á Vesturlandi. Best er staðan á
Norðurlandi eystra og vestra og
Austurlandi þar sem vanskil eru á
bilinu 6,4-6,6%.
Alvarlegum vanskilum einstaklinga fjölgar
Skuldastaða Einstæðar mæður eru
sá þjóðfélagshópur sem stendur verst.
Héraðsdómur Suðurlands hefur
dæmt karlmann til að greiða 1,1
milljón króna í sekt til ríkissjóðs
fyrir að hafa frá því í júlí 2011 til
18. janúar 2013 á heimili sínu
framleitt 172 lítra af ólöglegu
áfengi með 41% áfengisinnihaldi.
Honum ber að greiða sektina inn-
an fjögurra vikna eða sæta ella
fangelsi í 40 daga.
Maðurinn sem er á sextugs-
aldri játaði sök við þingfestingu
og óskaði ekki eftir lögmanni.
Hann hefur ekki áður sætt refs-
ingu.
1,1 milljón kr. sekt
vegna bruggunar