Morgunblaðið - 24.09.2015, Síða 4

Morgunblaðið - 24.09.2015, Síða 4
4 FRÉTTIRInnlent MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 24. SEPTEMBER 2015 TENERIFE 12.–22. DES. PARQUE SANTIAGOHHH Verð frá 114.900 kr. á mann m.v. 2 fullorðna og 1 barn í stúdíó- íbúð. Verð frá 139.900 kr. m.v. 2 fullorðna. Úrval Útsýn | Hlíðasmára 19 | 201 Kópavogi | 585 4000 | uu.is 10 DAGAR! JÓI & FJALAR MEÐMAGNAÐAVETRARDAGSKRÁ Baldur Arnarson baldura@mbl.is Raungengi krónu á móti evru hefur ekki verið jafn hátt síðan í mars 2008. Það er reyndar orðið sterkara en í mars 2008 en á enn nokkuð í land með að ná jafnstöðu við febrúar 2008. Þetta er niðurstaða útreikn- inga Yngva Harðarsonar, fram- kvæmdastjóra Analytica, sem gerðir voru að beiðni Morgunblaðsins. Við þessa útreikninga horfir Yngvi til þess hversu margar krónur fást fyrir evruna. Veikist raungengi evru á móti krónu er raunvirði hverrar evru í krónum að lækka. Fyrir vikið eykst geta landsmenn keypt fleiri evrur en áður. Verðlagið hækkar hraðar hér Raungengi er annað en skráð nafngengi. Styrkist raungengið er verðlag og/eða launakostnaður að hækka hraðar innanlands en erlend- is, mælt í sömu mynt. Hér er vísað til raungengis á mælikvarða hlut- fallslegs verðlags. Yngvi reiknaði út áætlað meðaltal raungengis í september og hafði raungengið í júní til viðmiðunar, sem grunn. Stillti hann nafngengið og raungengið til jafns í júní sl. „Síð- an hefur verðbólga verið hærri hér á landi en á evrusvæðinu að meðaltali. Raungengi krónunnar hefur því styrkst meira en nafngengið.“ Yngvi bendir svo á að nafngengi evru gagnvart krónu hafi verið hæst á þessu ári í ársbyrjun eða 153,84 kr. Sé litið til undanfarinna ára hafi það náð hámarki í des. 2008 er það var 186,48 kr. Það var 142,85 kr. í gær. Ásdís Kristjánsdóttir, forstöðu- maður efnahagssviðs Samtaka at- vinnulífsins, segir SA spá töluverðri styrkingu raungengis á grundvelli launa á næstu árum. Samkvæmt reiknilíkani sem taki til greina launaþróun í kjölfar gerðardóms í kjaradeilu BHM geti raungengi á grundvelli launa styrkst um 14-25% á árunum 2015 til 2017, eftir því hvaða forsendum er gengið út frá varðandi gengisþróun. Ásdís segir aðspurð að ef raun- gengi á þennan mælikvarða styrkist um 14% verði það orðið svipað og 2004 til 2005. Verði styrkingin 20% sé raungengi launa komið á svipaðar slóðir og 2007 og ef styrkingin verði 25% sé raungengið orðið jafn hátt og árið 1989, eða hér um bil. Samkeppnisstaðan versnar „Þegar raungengið styrkist versnar samkeppnisstaða okkar við útlönd. Það sem gerist er að þegar launahækkanir ganga í gegn, svip- aðar og við erum að sjá, þá hækkar launakostnaður fyrirtækja. Fyrir- tæki þurfa þá að hagræða, segja upp fólki eða hækka verðlagið hjá sér. Við slíkar aðgerðir er samkeppn- isstaða þeirra að versna gagnvart erlendri samkeppni. Útflutnings- tekjur okkar dragast saman, eft- irspurn minnkar eftir okkar vörum og þjónustu erlendis. Það sem einn- ig gerist er að raungengisstyrking leiðir til þess að innfluttar vörur verða ódýrari. Slík styrking helst því gjarnan í hendur við aukna neyslu hér innanlands, einkum á innfluttri neyslu eins og bíla- kaupum, raftækjum o.s.frv. Við höfum hins vegar aldrei áður gengið í gegnum svona mikla raun- gengisstyrkingu með ferðaþjón- ustuna sem okkar stærstu útflutn- ingsgrein. Þrátt fyrir að raungengið hafi styrkst nokkuð síðustu misserin og vöruskiptajöfnuður sé orðinn nei- kvæður er ferðaþjónustan enn að skila svo miklum gjaldeyristekjum til þjóðarbúsins að við erum enn að sjá myndarlegan viðskiptaafgang. Staðan gæti þó breyst nokkuð hratt ef fram fer sem horfir.“ Árið 2007 nálgast í raungengi launa  Raungengi krónu gagnvart evru ekki jafn hátt síðan í mars 2008  SA spá mikilli styrkingu raun- gengis á mælikvarða launa  Verði styrkingin 20% sé raungengi launa orðið eins og það var 2007 Raungengi evru á móti krónu 1972–2015 Grunnur í júní 2015* * Áætlun fyrir september 2015 Heimild: Analytica 220 200 180 160 140 120 100 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 febrúar/mars 2008 Yngvi Harðarson Ásdís Kristjánsdóttir Viðar Guðjónsson vidar@mbl.is Fjarskiptafyrirtækjum er í sjálfs- vald sett með hvaða hætti þau mæla gagnanotkun viðskiptavina sinna. Þannig mæla tvö fyrirtæki, Síminn og 365, alla gagnanotkun viðskipta- vina sinna, þ.e. innlent og erlent upp- og niðurhal. Eingöngu kvarnast af gagnamagni viðskiptavina Vodafone, Hringdu, Símafélagsins og Hringið- unnar ef gögn eru fengin erlendis frá. Þetta á ekki við þegar gögn eru sótt í gegnum 3G- og 4G-kerfin. Í þeim tilvikum eyðist af gagnamagni viðskiptavina við innlent og erlent upp- og niðurhal óháð fyrirtæki. Hrafnkell V. Gíslason, forstjóri Póst- og fjarskiptastofnunar, segir að stofnuninni sé fullkomlega kunn- ugt um þessa ólíku nálgun félaganna. Engar staðlaðar reglur séu til staðar og frjálsræði sé á markaði hvað þetta varðar. Hins vegar sé ljóst að þetta skapi ógagnsæi sem geri viðskipta- vinum erfitt um vik að meta þá kosti sem fyrirtækin bjóða upp á. Verður sífellt óskýrara Hann segir að fjarskiptafyrirtæk- in kaupi tengingu að fjarskiptaneti, t.a.m. hjá Mílu eða Gagnaveitunni. Í framhaldinu er svo búin til internet- þjónusta sem seld er í smásölu og fyrirtækin hafa frjálsræði um það hvernig þau selja vöruna til sinna viðskiptavina. Hann segir að hér áð- ur fyrr hafi erlenda niðurhalið verið langdýrasti kostnaðarliður fyrir- tækjanna og þ.a.l. viðskiptavina en innlenda niðurhalið hafi verið tiltölu- lega ódýrt. „En það er alltaf að verða óskýrara og óskýrara hvað telst er- lent niðurhal og hvað telst innlent,“ segir Hrafnkell. Hann segir ástæð- una vera þá að við það að fyrsti við- skiptavinurinn hlaði gögnum fari hann á innlendan „cashing“-vefþjón og þaðan hlaði aðrir viðskiptavinir þessum sömu gögnum niður. Hrafn- kell segir að þetta eigi við um gögn sem hlaðið er niður af Youtube, Facebook og CNN svo dæmi séu tekin. Þá segir hann afar erfitt fyrir neytandann að fylgjast með því hvað teljist innlent og erlent niðurhal. „Sum .is-lén eru vistuð erlendis og .com-lén eru vistuð hér. Þú sem neytandi þyrftir að vera verulega vel að þér til að vita hvaðan gögnin koma, og það er nánast ógerlegt,“ segir Hrafnkell. Ráða sjálf mælingum  Nánast ógerlegt að vita hvort gögn eru innlend eða erlend „Spegill, spegill herm þú mér, hvert er húsa feg- urst hér?“ gætu húsin í Bryggjuhverfinu verið að spyrja sléttan sjóinn þegar þau stilltu sér upp fyrir myndatöku í gær. Hégómi húsanna nýtur sín vel í haustinu sem hefur verið með hlýjasta móti. Gott er að fá ljúfa daga til undirbúnings fyrir vetrarlægðirnar sem eflaust bíða bak við sjóndeildarhringinn, tilbúnar að blása lífi í loft- fimleika trampólína landsins. Morgunblaðið/Eggert Fallegt var um að litast í Bryggjuhverfi í gær Húsin speglast í haustsins stillu Bókamessan í Gautaborg í Sví- þjóð hefst í dag og stendur til sunnudags. Ís- lendingar fara með lykilhlut- verk á messunni í ár, þar sem Ís- land er eitt af tveimur gesta- löndum á hátíð- inni. Fimmtán íslenskir rithöfundar eru á staðnum. Venjulega mæta yf- ir 100.000 manns á bókamessuna á hverju ári. „Markmiðið með þessu er að kynna íslenska höfunda og vonandi að selja fullt af handritum til þýð- ingar á sænsku, en sænski bóka- markaðurinn er sá stærsti á Norð- urlöndum,“ segir Bryndís Loftsdóttir hjá Félagi íslenskra bókaútgefenda. Áhugi fjölmiðla í Svíþjóð er mik- ill. „Af því að við erum þetta gesta- land þá erum við mikið í öllum bók- menntaþáttum og ég veit t.d. að Jónína Mikaelsdóttir átti að mæta í þátt þar sem hlustendahópurinn í útvarpi er milljón manns,“ segir Bryndís. Milljón manns hlust- ar á Jónínu Mikaels- dóttur í útvarpi Bryndís Loftsdóttir
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.