Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 2013, Síða 28

Náttúrufræðingurinn - 2013, Síða 28
Náttúrufræðingurinn 28 mestum hluta jökuls ins liggur lægra en innri hluti Morsár dals. Þótt Morsárjökull sé einungis um 8 km frá tjaldstæðinu í Skaftafelli, í beinni loftlínu, er hann lítt áberandi úr byggð þar sem fjöll skyggja á hann. Hann er sýnilegur á stuttum kafla af þjóðvegi nr. 1 á Skeiðarár- sandi en annars þarf að ganga á vesturbrúnir Skaftafellsheiðar eða á Kristínartinda til að sjá jökulinn. Þá er einnig hægt að ganga um Morsár- dal að jöklinum og upp á hann. Ganga á jökulinn krefst búnaðar og kunnáttu til jöklaferða. Tímasetning berghlaupsins Þótt berghlaupið við Morsárjökul sé stór atburður er ekki vitað hvenær hann varð. Enginn sjónarvottur var að hlaupinu. Ekki hefur tekist að tímasetja berghlaupið með gögnum frá jarðskjálftamælum. Næsti jarð- skjálftamælir við berghlaupsstaðinn er á Fagurhólsmýri, í 28 km fjarlægð. Mælar á Grímsfjalli og á Kálfafelli eru í 39 og 44 km fjarlægð. Mikið er um grunna skjálfta sem tengjast hreyf ingum jökla á svæðinu. Vorið 2011, þegar um 250 þús. tonna berg- fylla féll úr nokkurri hæð niður á Virkisjökul (8. mynd), tókst í byrjun að einangra þann atburð við tíma- bilið 28. mars til 21. maí. Við skoðun á jarðskjálftagögnum fyrir það tíma- bil fannst hreyfing við yfirborð á skriðustaðnum sem kom greinilega fram á Fagurhólsmýri en dauflega á öðrum mælum. Þetta var kl. 04:42 þann 13. maí og var talið fullvíst að skriðan hefði fallið þá. Nokkrum vik um síðar kom í leitirnar ljósmynd sem tekin var 11. apríl er sýnir um merki eftir berghrunið. Ákvörð un um tímasetningu út frá jarðskjálfta gögnum féll þar með úr gildi. Fagur hólsmýri er einungis 6. mynd. Langsnið af Morsárjökli 1904 og 2011. Byggt á herforingjaráðskorti frá 1905, mælingum árið 2011 og óbirtum gögnum um botninn undir jöklinum frá Helga Björnssyni og Eyjólfi Magnússyni. – Longitudinal section of Morsárjökull, 1904 and 2011. Based on a topographical map from 1905, measurements in 2011 and unpublished data from Helgi Björnsson and Eyjólfur Magnússon about the bedrock under the glacier. 7. mynd. Séð frá Kristínartindum yfir Morsárjökul árið 1942. Svigður áberandi á jöklinum. – A view from Kristínartindar to Morsárjökull in 1942. Ogive banding on the glacier surface. Ljósm./ Photo: Ingólfur Ísólfsson. 8. mynd. Berghrun við Virkisjökul vorið 2011. – Rockslide at Virkisjökull in the spring of 2011. Ljósm./Photo: Jón Viðar Sigurðsson.
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108

x

Náttúrufræðingurinn

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.